Άννας Αγγελοπούλου Ιστολόγιο Χάριν Λόγου και Τέχνης, Χάριν Φίλων

"O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν᾽ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό...". Γκαίτε.
Το βρήκα γραμμένο σ᾽ένα ξεχασμένο λεύκωμα της μητέρας μου. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 τέτοια αποφθέγματα σημείωναν οι μικρές μαθήτριες...
Γιατί θέλω ένα ιστολόγιο; Γιατί η ανάγκη μιας τέτοιου είδους επικοινωνίας;
Θα πω μόνο ότι στην αρχή σκέφτηκα να είναι ένα ιστολόγιο που να απευθύνεται στους συναδέλφους μου, δηλαδή μόνο σε φιλολόγους... "Χάριν φίλων" του λόγου, δηλαδή. Στη συνέχεια σκέφτηκα να είναι και "χάριν φίλων" της τέχνης. Τελικά, όμως, αποφάσισα να απευθύνεται και σε πολλούς άλλους: στους πρώην και επόμενους μαθητές μου, σε όσους αγαπούν να ονειρεύονται, σε όσους πιστεύουν ακόμα στο όραμα της παιδείας, σε όσους επέλεξαν να είναι εκπαιδευτικοί από αγάπη, σε όσους αγαπούν να ταξιδεύουν, και κυρίως σε όσους αγαπούν την ανάγνωση ή μάλλον τις αναγνώσεις...σε όσους παντού και πάντα θα διαβάζουν...θα διαβάζουν κείμενα στα βιβλία, κείμενα στις εικόνες, κείμενα στα πρόσωπα των ανθρώπων... Άλλωστε, η ανάγνωση είναι ταξίδι, όχι ένα αλλά πολλά ταξίδια...
Τελικά, το ιστολόγιο αυτό απευθύνεται στα αγαπημένα πρόσωπα της ζωής μας... Απευθύνεται ακόμα σε φίλους, γνωστούς και άγνωστους, σε πρόσωπα που συνάντησα, συναντώ καθημερινά, θα συναντήσω στο μέλλον ή που δε θα συναντήσω ποτέ.
Καλά ταξίδια, λοιπόν, με βιβλία, εικόνες, μουσικές και κυρίως με όνειρα!


Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2015

Χρυσάνθεμα του Γιώργου Ιακωβίδη

Χρυσάνθεμα. Πίνακες του Γιώργου Ιακωβίδη

Φθινοπωρινά λουλούδια είναι τα χρυσάνθεμα και συνδέονται κυρίως με τον μήνα Οκτώβριο. Για αυτό, ιδού δύο πίνακες με χρυσάνθεμα δια χειρός του γνωστού ζωγράφου της νεότερης ελληνικής τέχνης Γιώργου Ιακωβίδη (1853-1932). 

Γιώργος Ιακωβίδης (1853-1932), Βάζο με χρυσάνθεμα. Εθνική Πινακοθήκη.

Γιώργος Ιακωβίδης (1853-1932), Χρυσάνθεμα. Ιδιωτική Συλλογή.


Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2015

To Φθινόπωρο στη ζωγραφική. Ένας πίνακας του Βέλγου ζωγράφου Jean Beauduin με χρυσάνθεμα και ένα ποίημα του Κ. Καρυωτάκη

Είναι ένας φθινοπωρινός πίνακας του Βέλγου ζωγράφου Jean Beauduin (1851-1916) που μου θύμισε ένα ποιηματάκι του Κώστα Καρυωτάκη. 

Jean Beauduin, Γυναίκα με κόκκινο πανωφόρι και λευκά χρυσάνθεμα. 1901. Ιδιωτική Συλλογή. To τοπίο είναι φθινοπωρινό. Κίτρινα φύλλα πεσμένα στο μονοπάτι. Μία γυναίκα με κόκκινο πανωφόρι στέκεται δίπλα σε λευκά χρυσάνθεμα.

Κ. Καρωτάκης, Όταν ήρθες

Εσβήναν τα χρυσάνθεμα σαν πόθοι
στον κήπον όταν ήρθες. Εγελούσες
γαλήνια, σα λευκό χαμολουλούδι.
Αμίλητος, τη μέσα μου μαυρίλα
την έκανα γλυκύτατο τραγούδι

Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2015

Το σχολείο στη ζωγραφική. Πίνακες του Nikolaj Petrovich Bogdanov Belski

Μαθητές και μαθήτριες. Πίνακες του Nikolaj Petrovich Bogdanov Belsky

  Συνεχίζω με πίνακες του Ρώσου ζωγράφου Nikolaj Petrovich Bogdanov Belski (1868-1945), που απεικονίζουν σκηνές από τη σχολική ζωή της Ρωσικής υπαίθρου. Μικρά αγροτόπαιδα, ντυμένα με τις παραδοσιακές ρωσικές ενδυμασίες,  προσπαθούν να μάθουν γράμματα και να διαβάσουν τα μαθήματά τους...
  Ο παρακάτω πίνακας είναι από τους πιο γνωστούς του Bogdanov Belski, Aγόρια στην τάξη κάνουν αριθμητικές πράξεις και υπολογισμούς...

Nikolaj Petrovich Bogdanov Belski, Αριθμητικές πράξεις στο δημοτικό σχολείο του S. Rashinsky. 1895. Πινακοθήκη Tretyakov. Μόσχα.

   Ένας μικρός μαθητής, καθισμένος στο ξύλινο θρανίο, σκέφτεται για να γράψει την έκθεσή του. Είναι ντυμένος φτωχικά...
Nikolaj Petrovich Bogdanov Belski, Έκθεση. 1903.

Δύο μαθήτριες με τις παραδοσιακές ρωσικές μαντήλες...

Nikolaj Petrovich Bogdanov Belski, Μαθήτριες. 1901.

   Τα "πρωτάκια" μαθαίνουν το αλφάβητο...

Nikolaj Petrovich Bogdanov Belski, Πρωτάκια.

Nikolaj Petrovich Bogdanov Belski, Μαθητές στην τάξη. 1918.

Μία μαθήτρια διαβάζει τα μαθήματά της το βράδυ, υπό το φως της λάμπας. Είναι ξυπόλητη.

Nikolaj Petrovich Bogdanov Belski, Μαθήτρια που διαβάζει δίπλα σε λάμπα.

Nikolaj Petrovich Bogdanov Belski, Κάνει τα μαθήματά του. 

Nikolaj Petrovich Bogdanov Belski, Κάνοντας τα μαθήματά τους.

   Ασφαλώς, "η γνώση είναι δύναμη" για αυτά τα φτωχά αγροτόπαιδα της Ρωσίας. 

Nikolaj Petrovich Bogdanov Belski, Αναγνώστες βιβλίου ή η γνώση είναι δύναμη. 1920.

Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2015

Το σχολείο στη ζωγραφική. Ένας πίνακας του Nikolaj Bogdanov Belski

Το σχολείο στη ζωγραφική

     Είναι ένας αγαπημένος μου πίνακας με θέμα "το σχολείο". O Ρώσος ζωγράφος Nikolaj Petrovich Bogdanov Belsky (1868-1945) απεικονίζει με τρυφερότητα ένα αγόρι φτωχικά ντυμένο να στέκεται στην πόρτα της σχολικής αίθουσας και να κοιτάζει τους μαθητές εν ώρα σχολικής εργασίας.
    Ο Bogdanov Belsky  συνήθιζε να ζωγραφίζει εικόνες από την καθημερινή ζωή της ρωσικής αγροτικής υπαίθρου και ιμπρεσιονιστικά τοπία.


Nikolaj Petrovich Bogdanov Belsky, Στην πόρτα του σχολείου. 1897. Κρατικό Μουσείο Ρωσίας. Αγ. Πετρούπολη. Είναι η εικόνα ενός σχολείου της ρωσικής υπαίθρου. Γιατί άραγε στέκεται στην πόρτα το φτωχό αγόρι; είναι ένας μαθητής που έχει καθυστερήσει; Ή ένα αγόρι που θα ήθελε να πάει στο σχολείο, αλλά δεν έχει τη δυνατότητα, λόγω των δυσμενών οικονομικών συνθηκών;

Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Η βροχή στη ζωγραφική. Ομπρέλες του Ρενουάρ

Ομπρέλες του Ρενουάρ

   Έβρεχε δυνατά σήμερα…για αυτό, ιδού ένας πίνακας του γνωστού Γάλλου ιμπρεσιονιστή ζωγράφου Πιέρ Ωγκύστ Ρενουάρ (1849-1911) με θέμα τη βροχή. Πρόκειται για μία πολυπρόσωπη σύνθεση, που απεικονίζει φωτογραφικά ένα στιγμιότυπο σε πολυσύχναστο δρόμο στο Παρίσι εν ώρα βροχής. Η βροχή μάλλον μόλις έχει αρχίσει…Γυναίκες και άνδρες έχουν ανοίξει ή ανοίγουν τις μαύρες ομπρέλες τους…Στο ένα μισό του πίνακα κυριαρχούν οι ομπρέλες, ενώ στο κάτω μισό το βλέμμα του ζωγράφου εστιάζει σε πέντε μορφές, σ' ένα ζευγάρι και σε μία γυναίκα με τις δύο κόρες της.
   Σε πρώτο πλάνο μία νεαρή γυναίκα με σοβαρή έκφραση συνοδεύεται από ένα νεαρό άνδρα με ομπρέλα που την κοιτάζει με τρυφερότητα. Στα δεξιά βλέπουμε δύο κοριτσάκια με τη χαμογελαστή μητέρα τους που κρατά επίσης ομπρέλα. Το μικρότερο κοριτσάκι κρατά ένα στεφάνι και μας κοιτάζει...

Πιέρ Ωγκύστ Ρενουάρ, Οι Ομπρέλες. 1881-1886. Εθνική Πινακοθήκη. Λονδίνο. Ένας εμβληματικός πίνακας του Γάλλου ζωγράφου με τίτλο το αναγκαίο αξεσουάρ για τη βροχή, την ομπρέλα. Οι λεπτομέρειες της ενδυμασίας των γυναικών και των κοριτσιών απεικονίζονται με δεξιοτεχνία.



Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2015

Γυναίκες με λουλούδια. Δύο πίνακες του S. L. Alma Tadema

Γυναίκες με λουλούδια

   Είναι δύο πίνακες του S. L. Alma Tadema (1836-1912), που απεικονίζουν γυναίκες με λουλούδια. Πρόκειται για εξιδανικευμένες "εικόνες" με εμφανή επιρροή από τον κόσμο της  ελληνικής-ρωμαϊκής αρχαιότητας από όπου αντλούσε τα θέματά του ο ζωγράφος. Αισθητισμός, κλασικισμός και ακαδημαϊσμός συνυπάρχουν στο έργο του Tadema (βλ. https://el.wikipedia.org/wiki/Λώρενς_Άλμα-Τάντεμα).

S. L. Alma Tadema, Τα τελευταία τριαντάφυλλα. 1872. Ιδιωτική Συλλογή.

S. L. Alma Tadema, Στο περιστύλιο. 1866. Ιδιωτική Συλλογή.


Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2015

Απόγευμα στη θάλασσα. Ένας πίνακας του William Merritt Chase

Aπόγευμα στη θάλασσα

   Αίσθηση γαλήνης και ηρεμίας αποπνέει από το στιγμιότυπο που απεικονίζεται στον παρακάτω πίνακα του William Merritt Chase. Είναι ένα παραθαλάσσιο τοπίο. Η νεαρή γυναίκα κρατά με τρυφερότητα το μικρό παιδί της στην αγκαλιά. Το μεγαλύτερο παιδί, ένα κοριτσάκι, έχει γυρισμένη την πλάτη της στο κοινό και κοιτάζει την ήρεμη θάλασσα. Δύο σκυλάκια πλαισιώνουν την παρέα. Το ένα κοιτάζει και αυτό τη θάλασσα και το άλλο το κοινό. Είναι ήσυχο απόγευμα στη θάλασσα...



William Merritt Chase, Απόγευμα στη θάλασσα. 1888. Ιδιωτική Συλλογή.