Άννας Αγγελοπούλου Ιστολόγιο Χάριν Λόγου και Τέχνης, Χάριν Φίλων

"O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν᾽ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό...". Γκαίτε.
Το βρήκα γραμμένο σ᾽ένα ξεχασμένο λεύκωμα της μητέρας μου. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 τέτοια αποφθέγματα σημείωναν οι μικρές μαθήτριες...
Γιατί θέλω ένα ιστολόγιο; Γιατί η ανάγκη μιας τέτοιου είδους επικοινωνίας;
Θα πω μόνο ότι στην αρχή σκέφτηκα να είναι ένα ιστολόγιο που να απευθύνεται στους συναδέλφους μου, δηλαδή μόνο σε φιλολόγους... "Χάριν φίλων" του λόγου, δηλαδή. Στη συνέχεια σκέφτηκα να είναι και "χάριν φίλων" της τέχνης. Τελικά, όμως, αποφάσισα να απευθύνεται και σε πολλούς άλλους: στους πρώην και επόμενους μαθητές μου, σε όσους αγαπούν να ονειρεύονται, σε όσους πιστεύουν ακόμα στο όραμα της παιδείας, σε όσους επέλεξαν να είναι εκπαιδευτικοί από αγάπη, σε όσους αγαπούν να ταξιδεύουν, και κυρίως σε όσους αγαπούν την ανάγνωση ή μάλλον τις αναγνώσεις...σε όσους παντού και πάντα θα διαβάζουν...θα διαβάζουν κείμενα στα βιβλία, κείμενα στις εικόνες, κείμενα στα πρόσωπα των ανθρώπων... Άλλωστε, η ανάγνωση είναι ταξίδι, όχι ένα αλλά πολλά ταξίδια...
Τελικά, το ιστολόγιο αυτό απευθύνεται στα αγαπημένα πρόσωπα της ζωής μας... Απευθύνεται ακόμα σε φίλους, γνωστούς και άγνωστους, σε πρόσωπα που συνάντησα, συναντώ καθημερινά, θα συναντήσω στο μέλλον ή που δε θα συναντήσω ποτέ.
Καλά ταξίδια, λοιπόν, με βιβλία, εικόνες, μουσικές και κυρίως με όνειρα!


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Alfred Stevens. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Alfred Stevens. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 12 Απριλίου 2020

Κυριακή των Βαΐων. Ένα ποίημα της Κικής Δημουλά για την Απαρηγορία της Μεγάλης Εβδομάδας

Κυριακή των Βαΐων. Αρχίζει η "Απαρηγορία" της Μεγάλης Εβδομάδας.

   Kυριακή των Βαΐων σήμερα, η προηγούμενη Κυριακή της Κυριακής της Ανάστασης! 
Η πρώτη ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας..Με την Κυριακή των Βαΐων αρχίζει η Μεγάλη, η Εβδομάδα των Παθών του Κυρίου. Μ' ένα θρίαμβο αρχίζει η πορεία του Ιησού Χριστού προς τον Γολγοθά και τη Σταύρωση. Την Κυριακή των Βαΐων εορτάζεται η  ανάμνηση της θριαμβευτικής εισόδου του Χριστού στα Ιεροσόλυμα...Τον υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό, κρατώντας κλαδιά από βάγια, από φοίνικες, ζητωκραυγάζοντας "Ωσαννά" και λατρεύοντάς τον ως τον Μεσσία. Μόνο που αυτή θριαμβευτική υποδοχή δεν κράτησε για πολύ...
 Για αυτό, λοιπόν, τη μέρα αυτή το εσωτερικό των εκκλησιών στολίζονται με κλαδιά από βάγια-φοίνικες ή κλαδιά άλλων λατρευτικών φυτών, όπως δάφνες και μυρτιές... Μετά το τέλος της λειτουργίας οι πιστοί επιστρέφουν στο σπίτι με κλαδάκια από βάγια που τα κρεμούν στα εικονίσματα. 
    Στο παρακάτω υπέροχο πίνακα της Βικτωριανής Περιόδου, βλέπουμε μία κομψή νεαρή γυναίκα να κρεμά ένα κλαδάκι από βάγια στο πορτρέτο της μητέρας της, που έχει πεθάνει...Συνήθιζαν να κρεμούν βάγια και στις εικόνες των αγαπημένων προσώπων  που είχαν χάσει...

Alfred Stevens (1823-1962), Κυριακή των Βαΐων. Περίπου 1862. The Walters Art Museum.

"Απαρηγορία" αισθανόμαστε τη Μεγάλη Εβδομάδα, "απαρηγορία" για την Εβδομάδα των Παθών του Κυρίου και για τα αγαπημένα πρόσωπα που έχουμε απωλέσει...Ένα ποίημα της Κικής Δημουλά για την "Απαρηγορία" της "Μεγάλης Εβδομάδας".


Κική Δημουλά, Η απαρηγορία
Μεγάλη Εβδομάδα

Οι βιολέτες, όπως ανήσυχα,
διορατικά μυρίζουν
όταν κάτι δεν πάει καλά,
κάτι απογοητεύει πάλι.

Η Μεγάλη Εβδομάδα,
όπως στάζει κερί και τάμα
στη θρησκόληπτη ανάμνηση,
στην άθεη απουσία.

Η Κυριακή του Νυμφίου,
όπως αναστατώνει,
βασίζεις δεν βασίζεις το Μεγάλο
στις αφίξεις.




Θεόδωρος Ράλλης, Ευλάβεια. 1935.

Οι διάφοροι Νυμφίοι,
που κάτι τους τυχαίνει και δεν έρχονται,
κάποια διήμερη εκδρομή,
κάποια ευκολότερη θρησκεία
που την ασπάζονται.

Οι πολλαπλασιασμένοι κήποι της Γεθσημανή
σε κάθε βήμα,
δπως κατασταλάζεις για το έθιμο,
έχουν δεν έχουνε ανθίσει οι απορίες.

Οι Πατέρες μας, γέροι στο σπίτι,
περιμένουν αυγά και τσουρέκι.

Οι πολλαπλασιασμένοι κήποι της Γεθσημανή,
τα περιστύλια της υπομονής,
τα παγκάκια να κάτσεις να περιμένεις
τον ετήσιο Ιούδα,
πού αργεί να 'ρθεί
από το ράφτη, απ' τον κουρέα.
Το μεγάλο ποσόν που του δίνεις
για να δεχθεί να σε προδίνει ανεξήγητα.



Szinyei Merse Pal, Κυρία με φόρεμα σε χρώμα βιολέτας. 1874. Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας. Βουδαπέστη.

Της καμπάνας η Μεγάλη εξάντληση
κι η άπαρηγορία,
ο νηστικός της ήχος
όπως λιποθυμάει
στα εαρινά αρμόνια
των καθολικών απογευμάτων.



Θεόδωρος Ράλλης (1852-1909), Εσπερινός.

Οι αργίες,
οι αργοπορίες,
οι αγριότητες,
όπως τις πάμε ως επάνω μόνοι μας.

Ο Σίμων, που στο τέλος αδιαφόρησε
κι έφτιαξε τη ζωή του.

Η Μυροφόρος έλλειψις,
που θα σε ψάχνει απόψε να σε ράνει.

Η Προηγιασμένη των διαφόρων θρήνων
τη Μεγάλη Εβδομάδα
και τις διάφορες άλλες εβδομάδες τα ίδια.



Θεόδωρος Ράλλης (1852-1909), Στιγμή περισυλλογής.

Η Αγία Επανάληψη,
η θαυματουργή,
η άχειροποίητος,
όπως τη βρήκανε ανυπόγραφη τα πράγματα,
θαμμένη
σε κάποια παλαιότητα της μοίρας μας,
σε κάποιο προγονό μας μέλλον.
Όπως την πιστεύω.

Aπό τη συλλογή "Το λίγο του κόσμου", εκδ. Ίκαρος, 1998.



George Henry Boughton, Γονατισμένη γυναίκα που προσεύχεται. Γύρω στα 1860. Walters Art Museum.

https://art.thewalters.org/detail/21547//
https://art.thewalters.org/detail/12881//

https://paletaart.wordpress.com/2012/07/09/%CF%81%CE%AC%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CF%82-%CE%B8%CE%B5%CF%8C%CE%B4%CF%89%CF%81%CE%BF%CF%82-rallis-theodoros-1852-1909/#jp-carousel-14109
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Szinyei_Merse,_P%C3%A1l_-_Lady_in_Violet_-_Google_Art_Project.jpg

Τετάρτη 25 Νοεμβρίου 2015

Γυναίκες που διαβάζουν. Πίνακες του Alfred Stevens

Γυναίκες που διαβάζουν
   Δύο πίνακες "φιλαναγνωσίας", όπως μ' αρέσει να τους αποκαλώ, του Βέλγου ζωγράφου Alfred Stevens (1823-1906). Aπεικονίζουν μία νεαρή γυναίκα, ντυμένη μ' ένα υπέροχο αέρινο φόρεμα, να κάθεται αναπαυτικά στην πολυθρόνα και να διαβάζει με αφοσίωση το βιβλίο της.

Alfred Stevens, Νεαρή γυναίκα που διαβάζει. 1856. Ιδιωτική Συλλογή. 
Προτιμά το διάβασμα από το πλέξιμο και το κέντημα, όπως φαίνεται από τις κλωστές που βρίσκονται στο τραπεζάκι δίπλα της.


Alfred Stevens, Η αναγνώστρια. Μουσείο Fitzwilliam του Πανεπιστημίου Καίμπριτζ. 


Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2015

Το Φθινόπωρο στη ζωγραφική. Πίνακες του Alfred Stevens

Γυναίκες που διαβάζουν το Φθινόπωρο

    Έρχεται το Φθινόπωρο και φεύγει το Καλοκαίρι, για αυτό τρεις "φθινοπωρινοί" πίνακες του Βέλγου ζωγράφου Alfred Stevens.
    Μία νεαρη σκεπτική γυναίκα κρατά ένα βιβλίο σε φθινοπωρινό τοπίο. 

Alfred Stevens, Φθινόπωρο. 1874. Ιδιωτική Συλλογή.
    Στον παρακάτω πίνακα απεικονίζεται σε παραλλαγή το ίδιο θέμα.

Alfred Stevens, Φθινόπωρο. 1876. Ιδιωτική Συλλογή.

Κοιτάζει το βάζο με τα φθινοπωρινά λουλούδια, κρατώντας στο χέρι της ένα βιβλίο.

Alfred Stevens, Φθινοπωρινά λουλούδια. 1867. Βασιλικά Μουσεία Καλών Τεχνών. Βρυξέλλες.

Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2015

Το Καλοκαίρι στη ζωγραφική. Πίνακες του Alfred Stevens

Καλοκαίρι.

   Μπήκε ο Σεπτέμβριος…αλλά ας κρατήσουμε για λίγο ακόμα (ή και για περισσότερο) το Καλοκαίρι. Άλλωστε, είναι πολύ ζεστές οι δύο πρώτες μέρες του Σεπτεμβρίου. Επιλέγω πίνακες του Βέλγου ζωγράφου Alfred Stevens (1823-1906), o οποίος έζησε πολλά χρόνια στο Παρίσι και έγινε γνωστός για τις απεικονίσεις γυναικών των ανώτερων κοινωνικών στρωμάτων.

Alfred Stevens, Καλοκαίρι. 1876. Guidhall Art Gallery. Λονδίνο. Μία νεαρή γυναίκα ντυμένη με περίτεχνο φόρεμα και με επίσης περίτεχνη κόμμωση στέκεται στην ανοιχτή πόρτα και "αερίζεται" επιδεικτικά με τη βεντάγια της.  Είναι ένα ζεστό καλοκαιρινό βράδυ. 

Alfred Stevens, Καλοκαίρι. 1877. Clark Art Institute. Το ίδιο θέμα σε παραλλαγή. Πρόκειται εμφανώς για μία "στημένη", εξεζητημένη (θα έλεγα) πόζα για τον ζωγράφο. Στο ένα χέρι κρατά βεντάγια και στο άλλο τριαντάφυλλα. Τριαντάφυλλα στο πάτωμα και την καρέκλα...

Alfred Stevens, Γυναίκες σε ταράτσα. Ιδιωτική Συλλογή. Κομψές κυρίες περνούν την ώρα της στην ταράτσα με θέα στη θάλασσα, πίνοντας μάλλον τσάι. Είναι σούρουπο.

Alfred Stevens, Νεαρή γυναίκα στην παραλία με ροζ ομπρέλα. Ιδιωτική Συλλογή. Βόλτα στην  παραλία.

   Οι γυναίκες του Stevens είναι πάντα ντυμένες κομψά, περιπατούν σε παραλίες ή σε κήπους, ρεμβάζουν αφηρημένες και προσπαθούν να "σκοτώσουν" το χρόνο και την ανία τους μόνες ή με παρέα. 

 Επιλέγω κυρίως πίνακες με στιγμιότυπα από παραλίες…έτσι για να κρατήσουμε για λίγο κοντά μας το Καλοκαίρι...

Alfred Stevens, Μία κομψή γυναίκα. 1884. Ιδιωτική Συλλογή. Στο ένα χέρι η κόκκινη ομπρέλα.

Alfred Stevens, Μία γυναίκα στη θάλασσα. Ιδιωτική Συλλογή. Κρατά κόκκινη ομπρέλα.

Alfred Stevens, Νεαρή γυναίκα στην παραλία. 1887. Ιδιωτική Συλλογή. Κρατά κόκκινη ομπρέλα.

Alfred Stevens, Βράδυ στη θάλασσα. 1887. Ιδιωτική Συλλογή. Στο βάθος διακρίνεται το φεγγάρι.

Alfred Stevens, Στην παραλία. 1884. Ιδιωτική Συλλογή. Μία πολυπρόσωπη σκηνή παραθεριστών στην παραλία.

Κυριακή 1 Μαρτίου 2015

Ποιήματα για την Άνοιξη και την αγάπη. Γιάννης Ρίτσος, Εαρινή Συμφωνία

Γιάννης Ρίτσος, Εαρινή Συμφωνία


Ν. Γύζης, Εαρινή Συμφωνία. 1886. Εθνική Πινακοθήκη. Αθήνα.

   Μπήκε ο Μάρτιος σήμερα! Σκέφτομαι ότι η άνοιξη είναι πια καθ' οδόν. Τα δέντρα έχουν αρχίσει να ανθίζουν. Ο χειμώνας τελειώνει…
    Θυμήθηκα ένα από τα αγαπημένα μου ποιητικά έργα του Γιάννη Ρίτσου, την Εαρινή Συμφωνία, τίτλος που θυμίζει μουσικό έργο. Ιδού, λοιπόν, δύο αποσπάσματα, το Ι και το V, από τη λυρική ποιητική σύλληψη του Ρίτσου. Ένα ποίημα για την άνοιξη και τον έρωτα, για την αναμονή της άνοιξης και του έρωτα...

Αlfred Stevens, Άνοιξη. 1878. Sterling και Clark Ινστιτούτο Τέχνης.

Ι

Θ' αφήσω
τη λευκή χιονισμένη κορυφή
που ζέσταινε μ' ένα γυμνό χαμόγελο
την απέραντη μόνωσή μου.

Θα τινάξω απ' τους ώμους μου
τη χρυσή τέφρα των άστρων
καθώς τα σπουργίτια
τινάζουν το χιόνι
απ΄τα φτερά τους.

΄Ετσι σεμνός ανθρώπινος ακέριος
έτσι πασίχαρος κι αθώος
θα περάσω
κάτω απ' τις ανθισμένες ακακίες
των χαδιών σου
και θα ραμφίσω
το πάμφωτο τζάμι του έαρος.

 V. Van Gogh, Ανθισμένα κλαδιά ακακίας. 1890. Ιδιωτική Συλλογή.

Θά' μαι το γλυκό παιδί
που χαμογελά στα πράγματα
και στον εαυτό του
χωρίς δισταγμό και προφύλαξη.
Σα να μη γνώρισα
τα χλωμά μέτωπα
των χειμωνιάτικων δειλινών
τις λάμπες των αδειων σπιτιών
και τους μοναχικούς διαβάτες
κάτω απ' τη σελήνη
του Αυγούστου.

Ένα παιδί.

James Tissot, Άνοιξη ή παραλία. 1878. Cleveland Μουσείο Τέχνης.

V
H κωδωνοκρουσία του φωτός
μας υποδέχεται
στο ξανθό ακροθαλάσσι.
Η αυγή περνάει στην αμμουδιά
βρέχοντας μόλις τα γυμνά της πέλματα
στο χρυσό κύμα.

Alfred Stevens, Κοπέλλα στην παραλία. 1886. Sterling και Clark Ινστιτούτο Τέχνης.

Μια νέα κοπέλα
άνοιξε το παράθυρο
και χαμογέλασε στη θάλασσα.
Έκλεισε τα μάτια της στο φως
για ν' ατενίσει βαθιά της
την υπόκωφη λάμψη
του χαμογέλιου της.

Alfred Stevens, Κοπέλα που κοιτάζει στη θάλασσα. Ιδιωτική Συλλογή.

Alfred Stevens, Στο φως του φεγγαριού. 1880. Sterling και Clark Ινστιτούτο Τέχνης.

Παρασκευή 7 Σεπτεμβρίου 2012

Γυναίκες που διαβάζουν: ένας πίνακας του Alfred Stevens

Γυναίκες που διαβάζουν στο μπάνιο: ένας πίνακας του Alfred Stevens

   Ένας ακόμα πίνακας "φιλαναγνωσίας" που ανακάλυψα. Ο Βέλγος ζωγράφος Alfred Stevens (1823-1906) απεικονίζει μία νεαρή γυναίκα στο μπάνιο να ρεμβάζει, έχοντας δίπλα της ανοιχτό ένα βιβλίο. Μία γυναίκα, λοιπόν, που διαβάζει ή προσπαθεί να διαβάσει στο μπάνιο... Στη δεκαετία του 1860 ο Stevens έγινε αρκετά δημοφιλής για τα έργα του, που απεικονίζουν συνήθως κομψές γυναίκες σε διάφορες στιγμές της καθημερινότητας. Οι περισσότεροι πίνακές του παρουσιάστηκαν σε εκθέσεις στο Παρίσι και στις Βρυξέλλες.

Alfred Stevens, Το μπάνιο. Γύρω στα 1867. Musée d' Orsay.