Άννας Αγγελοπούλου Ιστολόγιο Χάριν Λόγου και Τέχνης, Χάριν Φίλων

"O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν᾽ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό...". Γκαίτε.
Το βρήκα γραμμένο σ᾽ένα ξεχασμένο λεύκωμα της μητέρας μου. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 τέτοια αποφθέγματα σημείωναν οι μικρές μαθήτριες...
Γιατί θέλω ένα ιστολόγιο; Γιατί η ανάγκη μιας τέτοιου είδους επικοινωνίας;
Θα πω μόνο ότι στην αρχή σκέφτηκα να είναι ένα ιστολόγιο που να απευθύνεται στους συναδέλφους μου, δηλαδή μόνο σε φιλολόγους... "Χάριν φίλων" του λόγου, δηλαδή. Στη συνέχεια σκέφτηκα να είναι και "χάριν φίλων" της τέχνης. Τελικά, όμως, αποφάσισα να απευθύνεται και σε πολλούς άλλους: στους πρώην και επόμενους μαθητές μου, σε όσους αγαπούν να ονειρεύονται, σε όσους πιστεύουν ακόμα στο όραμα της παιδείας, σε όσους επέλεξαν να είναι εκπαιδευτικοί από αγάπη, σε όσους αγαπούν να ταξιδεύουν, και κυρίως σε όσους αγαπούν την ανάγνωση ή μάλλον τις αναγνώσεις...σε όσους παντού και πάντα θα διαβάζουν...θα διαβάζουν κείμενα στα βιβλία, κείμενα στις εικόνες, κείμενα στα πρόσωπα των ανθρώπων... Άλλωστε, η ανάγνωση είναι ταξίδι, όχι ένα αλλά πολλά ταξίδια...
Τελικά, το ιστολόγιο αυτό απευθύνεται στα αγαπημένα πρόσωπα της ζωής μας... Απευθύνεται ακόμα σε φίλους, γνωστούς και άγνωστους, σε πρόσωπα που συνάντησα, συναντώ καθημερινά, θα συναντήσω στο μέλλον ή που δε θα συναντήσω ποτέ.
Καλά ταξίδια, λοιπόν, με βιβλία, εικόνες, μουσικές και κυρίως με όνειρα!


Δευτέρα, 16 Οκτωβρίου 2017

Απροσδιόριστη Χρονολογία. Ένα ποίημα του Μανόλη Αναγνωστάκη

Μανόλης Αναγνωστάκης, Απροσδιόριστη Χρονολογία

Πέρασε ακόμα μία μέρα. Θυμήθηκα το ποίημα ενός αγαπημένου ποιητή,  του Μανόλη Αναγνωστάκη.

Carl Vilhelm Holsøe ((1863-1935), Περιμένοντας στο παράθυρο.


Απροσδιόριστη Χρονολογία


Αὐτὴ ἡ μέρα πέρασε χωρὶς καμιὰν ἀπόχρωση
Τόσο διαφορετικὴ ἀπὸ τὶς ἄλλες μέρες
(Ἴσως ἡ ἀπαρχὴ ὁμοίων ἡμερῶν)
ἔσβησεν ἔτσι ἀνάλαφρα ὅπως ἦρθε
χωρὶς νὰ παιχνιδίσει ὁ ἥλιος στὰ κλαδιὰ
Τράβηξε τὶς κουρτίνες της μὲ διάκρισην ἡ νύχτα.
Μιὰ μέρα τόσο διάφορη ἀπ᾿ τὶς ἄλλες
Χωρὶς τὰ σύμβολα τοῦ «πλήν» καὶ τοῦ «σὺν»
π᾿ αὐλακώνουν τὴ σκέψη
Χωρὶς νὰ βαραίνει κἂν τὴ ζυγαριὰ τῆς μνήμης
Πὲς σὰ μιὰ σαπουνόφουσκα ποὺ τρυπήσαμε μὲ τὴν καρφίτσα
Σὰν τὸν καπνὸ τσιγάρου χωρὶς ἄρωμα.
Ἔτσι ἔπεσε ἕνα φύλλο ἀπὸ τὸ καλαντάρι
Δίχως τὸν παραμικρότερο ἦχο
(Χάθηκε καὶ δὲν ψάξαμε νὰ τὸ βροῦμε)
Ἔμεινε τὸ συρτάρι μας ὅπως τὸ ἀφήσαμε.
Ἴσως -λές- πὼς δὲν ἤτανε κἂν μία μέρα
Μόνο που σήμερα φωνάζουν ἀρνητικὰ οἱ ἀριθμοὶ
Τὸ ρολόι γυρισμένο ἕνα ἀκόμη εἰκοσιτετράωρο
-Λές- πῶς περάσαμε ἀσυνείδητα τὰ μεσάνυχτα
Ἕναν ὁλόισιο ἀσφαλτοστρωμένο δρόμο.

Από την ποιητική συλλογή "Εποχές"

Carl Vilhelm Holsøe ((1863-1935), Γυναίκα στο εσωτερικό του σπιτιού. 1900.





Παρασκευή, 13 Οκτωβρίου 2017

Το Φθινόπωρο στην ποίηση και τη ζωγραφική. Ένα ποίημα του Γιάννη Καρατζόγλου και πίνακες του Isaac Levitan

 Φθινόπωρο

   Πορευόμαστε στο Φθινόπωρο. Αρνιέμαι ακόμα να φορέσω μάλλινα...Οι μέρες μικραίνουν, όμως παραμένουν ακόμα γλυκές...τα φύλλα έχουν αρχίσει να πέφτουν... Πάντα αυτή την εποχή πέφτουν...Θυμάμαι το τρυφερό ποίημα ενός ποιητή από τη Θεσσαλονίκη, του Γιάννη Καρατζόγλου...Και βέβαια τα φθινοπωρινά τοπία του Ρώσου Isaac Levitan (1860-1900) ταιριάζουν με τη μελαγχολική διάθεση του ποιητικού υποκείμενου...

Isaak Levitan, Φθινοπωρινά φύλλα. 1879. Πινακοθήκη Tretyakov. Μόσχα.

Γιάννης Καρατζόγλου, Φθινόπωρο
Φθινόπωρο. Τα φύλλα πέφτουν.
Δηλαδή, πάντα τα φύλλα πέφτανε τούτη την εποχή,

οι μέρες μικρές, το φως λιγοστεύει, πρωί σκοτάδι ακόμη,

αρνιέσαι να φορέσεις μάλλινα, ελπίζεις σε μέρες γλυκές,
αλλά, φθινόπωρο. Τα φύλλα πάντα πέφτουν.

Αδήριτα φθινόπωρο. Κι αν δεν το λέγανε οι όψεις και τα χρώματα
το λέει το βάσανο της καθημερινής επιστροφής στα περασμένα
τους μίτους που πας να διασώσεις κι αυτοί ξεφτίζουν βαθμιαία
πέφτοντας με τις γκρι βροχές σε λασπωμένες μνήμες.

Φθινόπωρο. Τα φύλλα πέφτουν. Σαπίζουνε τα φύλλα
στις μακρινές αλέες των βόρειων πόλεων που συνήθισες
κι ένας κρύος αέρας τα παρασέρνει στα χαντάκια.

Φθινοπωριάζει. Η λέξη αγάπη σε έκπτωση.
Το μόνο μέλλον σου, χειμώνας.

Από τη συλλογή "Αποτελέσματα χρήσεως" (2006).

Ιsaac Levitan, Φθινοπωρινό τοπίο με ποτάμι. 1895.

Isaak Levitan, Φθινοπωρινό τοπίο με εκκλησία. 1895.

Isaac Levitan, Φθινόπωρο. Δρόμο προς το χωριό. 1877. Πινακοθήκη Tretyakov. Mόσχα.

 Isaac Levitan, Φθινόπωρο. 1889.

Ιsaac Levitan, Φθινόπωρο στο δάσος. 1894.


Πέμπτη, 5 Οκτωβρίου 2017

Ποιήματα για τη δασκάλα. Σοφία Μαυροειδή Παπαδάκη

Σοφία Μαυροειδή Παπαδάκη (1898-1977), ποιήματα για τη δασκάλα

    Παγκόσμια Ημέρα αφιερωμένη στους εκπαιδευτικούς είναι η σημερινή (5 Οκτωβρίου), για αυτό σκέφτηκα να μιλήσω για τη Σοφία Μαυροειδή Παπαδάκη (1898-1977), η οποία υπήρξε φωτισμένη εκπαιδευτικός σχεδόν για σαράντα χρόνια. Από φτωχή αγροτική οικογένεια της Κρήτης σπούδασε με στερήσεις και στην αρχή εργάστηκε ως δασκάλα, για να συνεχίσει αργότερα στην Αθήνα τις σπουδές της στη Φιλοσοφική Σχολή ώστε να γίνει φιλόλογος. Έγραψε ποιήματα, δοκίμια και μελέτες, διηγήματα. Έκανε επίσης μεταφράσεις ποιημάτων αλλά και θεατρικών κειμένων. Τα ποιήματά της διακρίνονται από πηγαίο λυρισμό που συγκινεί, και κοινωνική ευαισθησία απέναντι στους φτωχούς ανθρώπους της βιοπάλης. 

Konstantin Trutovski (1826-1893), Η δασκάλα του χωριού. Ιδιωτική Συλλογή.

   Η Σοφία Μαυροειδή Παπαδάκη κινήθηκε στους προοδευτικούς κύκλους λογοτεχνών και έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη βελτίωση της εκπαίδευσης. Οραματιζόταν ένα κόσμο δίκαιο για όλους και ονειρευόταν ένα σχολείο που θα άνοιγε τους ορίζοντες των μαθητών.


Μία παρέα λογοτεχνών που ενδιαφέρονταν για τη βελτίωση της εκπαίδευσης. Από αριστερά Μάρκος Αυγέρη, Γαλάτεια Καζαντζάκη, Σοφία Μαυροειδή Παπαδάκη και Έλλη Αλεξίου. 1927.

   Η Σοφία Μαυροειδή Παπαδάκη υπήρξε μέλος του αριστερού κινήματος. Έγραψε, μαζί με την Έλλη Αλεξίου,  τον Ύμνο του ΕΛΑΣ.

Από αριστερά Βάσος Δασκαλάκης, Γαλάτεια Καζαντζάκη, Σοφία Μαυροειδή Παπαδάκη, Έλλη Αλεξίου. 1927.

   Επιλέγω τρία αυτοαναφορικά ποιήματα με αυτοβιογραφικά στοιχεία που μιλούν για τα αισθήματα μίας φτωχής δασκάλας. Το ποίημα "Η δασκάλα" ήταν το πρώτο ποίημα με το οποίο έγινε γνωστή και έλαβε θετικά σχόλια.

Σοφία Μαυροειδή Παπαδάκη, Η δασκάλα

Πόσες φορές αποτραβιέται
μοναχή, πέρα απ’ τα παιδιά
και πικραμένη συλλογιέται
όσα της σφίγγουν την καρδιά.
Ω τα χρυσά που έφυγαν νιάτα
μ’ όνειρα πόσα ήταν γεμάτα !

Προβιβασμός, υποτροφία,
κάποια της τύχης αλλαγή,
δύο τρία χρόνια υπηρεσία
κι’ ένας λεβέντης μιαν αυγή,
που θα την κλειούσε αρχόντισά του
Στο σπίτι του και στην καρδιά του.

Μάταν φτωχό το σπιτικό της
και καρτερούσαν να θραφούν
γονιοί κι’ αδέλφια απ’ το μιστό της
και χρέη παλιά να πλερωθούν.
Κι’ αυτός, μικρός, δεν εξαρκούσε
κι’ όλο πιο μπρος τον εξοφλούσε.

Έχει σβυστεί στο πρόσωπό της
κάθε της νιότης ομορφιά.
Κι’ όσα διδάσκει στο σκολειό της
δεν τα πιστεύει εκείνη πια.
Κι’ όλο και γίνεται η δασκάλα
πιο νευρική και πιο ασπρομάλλα.

Άλλες μαθήτριες παντρευτήκαν
άλλες, παιδάκια, εγίναν νιές
από τη μνήμη της σβυστήκαν
πόσες εδίδαξε γενιές.
Στη νιότη τους, π’ ανθεί και δένει,
μετράει τα χρόνια της θλιμμένη.

Κι’ όμως, στην έδρα της εκείνη,
για λευτεριά, για δικαιοσύνη,
διδάσκει πάντα και κηρύττει,
με ραγισμένη τη φωνή,
π’ όλο και βγαίνει πιο βραχνή
από το χρόνιο φαρυγγίτη.

Από την ποιητική συλλογή Ώρες Αγάπης (1934).


Richard Redgrave, Η φτωχή δασκάλα.  1844-45. Victoria and Albert Museum. Λονδίνο.

George Goodwin Kilburne (1839-1924),  Το μάθημα. 1892. 
   
Και τα δύο παρακατω ποιήματα έχουν αυτοβιογραφικά στοιχεία. Η Σοφία αναγκάστηκε να παραδίδει ιδιαίτερα μαθήματα, όταν πήγε στην Αθήνα για να συνεχίσει τις σπουδές της.

Σοφία Μαυροειδή Παπαδάκη, Ιδιαίτερο μάθημα

Mε το μάθημα τούτο τη φτωχή μου τη ζήση
-δραχμές χίλιες μου δίναν- είχα πια ξασφαλίσει.
Στο φαΐ μου οχτακόσιες -μια ζωή μετρημένη-
για το νοίκι διακόσες -καμαρούλα μια πήχυ-
και για τ’ άλλα, σκεφτόμουν, κάτι πάλι θα τύχει.
Ήταν κάποια κυρία κοσμική, καλεσμένη
στα μεγάλα σαλόνια κι’ είχε ανάγκη να ξέρει
για τον Όμηρο κάτι, για της Λέσβου τη λύρα,
στην κουβέντα της στίχους πού και πού ν’ αναφέρει,
ν’ απαγγέλλει Mαβίλη, Kαβάφη, Πορφύρα.

Ένα μάθημα ακόμα κι η ζωή θαν’ ωραία,
συλλογιόμουν’ στο τέλος θα της μάθω κι αρχαία.
Όταν ξάφνου μου λέει, «θα σας πάψω ένα μήνα’
πού καιρός για μελέτη, το τριώδι έχει ανοίξει’
ξενυχτώ κάθε βράδυ στους χορούς κολομπίνα.
Kαι θαρρώ, δε σας έχω το κοστούμι μου δείξει.
Tι succ?s πού’ χω κάνει! το πιο φίνο lam?e!
Δεκαπέντε χιλιάδες μου κοστίζει’ μοντέλο
το Grand Chic απ’ ευθείας το ’χει φέρει για με.
Kι assorti πώς μου πάει μυτερό το καπέλο!»
Θα ’πε κι άλλα, δεν ξέρω, το μυαλό μου, σα σφήνα,
μια κουβέντα τρυπούσε: «Θα σας πάψω ένα μήνα».

Από την ποιητική συλλογή Ώρες Αγάπης (1934).

Jean Baptiste Simeon Chardin (1699-1779), H νεαρή δασκάλα. 1736. Εθνική Πινακοθήκη. 

John George Brown, Ποιο είναι το όνομά σου; 1876. Ιδιωτική Συλλογή.

Σοφία Μαυροειδή Παπαδάκη, Δουλίτσα

Ένα αδύναμο κορμάκι,
με στεφάνι τις πλεξούδες
στο μικρό της κεφαλάκι,
πως θυμούμαι τη Λενιώ !
Σ’ ένα σπίτι ήταν δουλίτσα,
που δασκάλα ήμουν εγώ.

Και στην ίδιαν ηλικία,
καπριτσιόζα, χαϊδεμένη,
μια μικρή κυρά από τότες,
η μαθήτρια μου η Λουκία,
εβασάνιζε κι εμένα
και τη δόλια την Ελένη.

Πως θυμούμαι τη λαχτάρα
στα δύο μάτια τα μεγάλα
- ένα ρώτημα καθένα -
της μικρής δουλίτσας, όταν
με το δίσκο της ερχόταν,
να τρατάρει τη δασκάλα !

Έκανε πως συγυρνούσε,
μέσ’ στην κάμαρα κι αυτή,
κι όλο εκοίταε το βιβλίο,
πάντα δίπλα στο γραφείο,
κι όλο ετέντωνε τ’ αυτί.

Και, για χάρη της, μιλούσα
όλο πάθος και φωτιά.
Κι άρχιζα κι ανιστορούσα
για Νεράϊδες, για Στοιχειά,
για κρυστάλλινα παλάτια
κι η μικρούλα, μαγεμένη,
με ρουφούσε με τα μάτια.

Ώσπου μια φωνή απ’ τα πλάγια,
λες από το παραμύθι
μια Γοργόνα θυμωμένη,
μας αντίσκοβε τα μάγια ...
Κι η δουλίτσα στην κουζίνα
ξαναπήγαινε, θλιμμένη.

Με τα μάτια τα μεγάλα
- ένα ρώτημα καθένα -
τι να γίνεται η Λενιώ ;
Τι να γίνεται η φτωχούλα !
Σ’ άλλο σπίτι θάναι δούλα,
όπως μια φτωχή δασκάλα,
σ’ άλλο σπίτι είμαι κι εγώ

Από την ποιητική συλλογή Λουλούδι της τέφρας (1966)

Henri Jules Geoffroy (1853-1924), Στην τάξη. 1889.

Τετάρτη, 4 Οκτωβρίου 2017

Ναπολέων Λαπαθιώτης, Οι κύκνοι το Φθινόπωρο

Oι Κύκνοι το Φθινόπωρο

  Το αγαπώ πολύ αυτό το τρυφερό ποίημα του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη για το Φθινόπωρο.  Μου το θύμισε μία φίλη -αναγνώστρια. ...Κάθε Φθινόπωρο σκέφτομαι να κάνω μία ανάρτηση με τους "Κύκνους το Φθινόπωρο", αλλά το αναβάλλω για το επόμενο...Τελικά, σήμερα, ιδού οι "Κύκνοι το Φθινόπωρο" με μία εικόνα από το ημερολόγιο του Ολλανδού εικονογράφου Theodorus Van Hoytema (1863-1917) για το μήνα Οκτώβριο του 1902.

Theodorus Van Hoytema, Οκτώβριος. Οι κύκνοι στη λίμνη το Φθινόπωρο. Από το ημερολόγιο του 1902. Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστόνης.

Ναπολέων Λαπαθιώτης, Οι Κύκνοι το Φθινόπωρο
Οἱ κύκνοι τὸ φθινόπωρο ζητᾶνε τὴ χαρά τους
γιατὶ ἡ χαρά τους πέταξε μαζὶ μὲ τ᾿ ἁγιοκαίρι…
Θὰ ζήσουν τάχα νὰ τὴ βροῦν, τὴν ἄνοιξη; -Ποιὸς ξέρει;
…γιατὶ μπορεῖ καὶ νὰ χαθοῦν πρὶν βροῦνε τὴ χαρά τους…
Ἀπόψε τὴν περίμεναν, σχεδὸν ὅλο τὸ βράδι,
ὥσπου στὸ τέλος νύσταξαν κοιτώντας τὸ σκοτάδι,
κι ἔγειραν καὶ κοιμήθηκαν ἀπάνω στὰ φτερά τους…

Gaston La Touche (1854-1913), Eρωτευμένοι και Κύκνοι. Βόλτα το Φθινόπωρο. 1896.


Κυριακή, 1 Οκτωβρίου 2017

Οκτώβριος. Ένα ποίημα της Ρένας Καρθαίου

Ρένα Καρθαίου, Οκτώβριος

   Η "παράταση" του Καλοκαιριού που μας προσφέρει ο μήνας Σεπτέμβριος έληξε για ακόμη μία χρονιά. Με το τέλος του Σεπτεμβρίου, αποχαιρετούμε οριστικά για ακόμη χρονιά το Καλοκαίρι.   Ο καθαρά "φθινοπωρινός" μήνας Οκτώβριος είναι εδώ...H πρώτη ημέρα του Οκτωβρίου πορεύεται προς το τέλος της...

Winslow Homer (1836-1910), Μία ημέρα του Οκτωβρίου. 1889. The Clark Art Institute Museum.

   Ας τον υποδεχθούμε, λοιπόν,  με το ομώνυμο τρυφερό "παιδικό" ποιηματάκι της Ρένας
Καρθαίου.

Ρένα Καρθαίου, Οκτώβριος 

Τα χαλκώματα  αγοράζει 
και τα φύλλα όλα σκεπάζει .

Με το σάκο του στον ώμο 
τριγυρίζει μες στο δρόμο . 

Όπου ο Οκτώβρης κι αν αγγίζει 
το τοπίο κοκκινίζει . 

Ως και τ’ Αη – Δημήτρη το άτι 
από μπρούτζο ένα κομμάτι .

Στα χρυσάνθεμα πατάει , 
βρέχει , αστράφτει όπου περνάει . 

Με την πρώτη ανατριχίλα 
πέφτουν χάλκινα τα φύλλα 

James Tissot, Οκτώβριος. 1877. Μουσείο Καλών Τεχνών του Μόντρεαλ.

Σάββατο, 30 Σεπτεμβρίου 2017

Το Φθινόπωρο στην ποίηση και τη ζωγραφική. Ναπολέων Λαπαθιώτης και Robert Louis Reid

Ένα Φθινοπωρινό ποίημα του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη και 
Φθινοπωρινοί πίνακες του Αμερικανού ιμπρεσιονιστή Robert Lewis Reid

Robert Lewis Reid (1862-1929), Φθινοπωρινό τοπίο στη Νέα Αγγλία με εκκλησία. 1889. Ιδιωτική Συλλογή.

Robert Lewis Reid (1862-1929), Φθινόπωρο. Ιδιωτική Συλλογή.

Ναπολέων Λαπαθιώτης, Πόθος


Βαθύ χινόπωρο γοερό, πόσον καιρό σε καρτερώ,
με τις πλατιές, βαριές σου στάλες·
των φύλλων άραχλοι χαμοί, των δειλινών αργοί καημοί,
που με μεθούσατε τις προάλλες...

Τα καλοκαίρια μ' έψησαν, και τα λιοπύρια τα βαριά,
κι οι ξάστεροι ουρανοί οι γαλάζιοι:
απόψε μου ποθεί η καρδιά, πότε να ρθή, μες στα κλαριά,
ο θείος βοριάς και το χαλάζι!

Τότε, γερτός κι εγώ, ξανά, μες στα μουγκά τα δειλινά,
θ' αναπολώ γλυκά, –ποιός ξέρει-,
και θα με σφάζει πιο πολύ, σαν ένα μακρινό βιολί,
το περασμένο καλοκαίρι...


Robert Lewis Reid (1862-1929), Φθινοπωρινό τοπίο. Ιδιωτική Συλλογή.


Robert Lewis Reid (1862-1929), Φθινοπωρινή Λιακάδα. Ιδιωτική Συλλογή.


Πέμπτη, 28 Σεπτεμβρίου 2017

To Φθινόπωρο στην ποίηση και τη ζωγραφική. Ένα ποίημα της Μαρίας Πολυδούρη και πίνακες του Isaac Levitan

Του Φθινοπώρου.  Μαρία Πολυδούρη και Isaac Levitan

  Ήρθε για τα καλά το Φθινόπωρο. Νομίζω πως δεν μπορούμε πια να παρατείνουμε τις μέρες του Καλοκαιριού. Ας αποδεχθούμε ότι ήρθε του "Φθινοπώρου η Ώρα" με δύο σονέττα μίας "Φθινοπωρινής" ποιήτριας, της Μαρίας Πολυδούρη, που προέρχονται από τη συλλογή "Οι τρίλλιες που σβήνουν".    
Η μελαγχολική διάθεση και η συμβολική ταύτιση της ψυχικής κατάστασης με την εποχή του Φθινοπώρου, ο αναβλύζων λυρισμός, η σχεδόν θρησκευτική λατρεία της φύσης και εν τέλει ο νεορομαντισμός της ποιήτριας, μου θύμισαν τα φθινοπωρινά τοπία του Ρωσοεβραίου ρομαντικού ζωγράφου Ιsaac Levitan (1860-1900). 

                                        Isaac Levitan, Φθινοπωρινές ημέρες. Sokolniki. 1879.

Μαρία Πολυδούρη, Αφιέρωση


Φίλε, τοῦ φθινοπώρου ἦρθεν ἡ Ὥρα

στὴν πόρτα μου ἔξω. Κίτρινο φορεῖ
στεφάνι ἀπὸ μυρτιά. Στὰ νικηφόρα
χέρια της μία κιθάρα θλιβερή,

Κιθάρα παλαιϊκὴ ποὺ κλεῖ πληθώρα

μέσα της ἤχους καὶ ἤχους. Ἱερὴ
κοιτίδα. Κάθε πόνος, κάθε γνώρα
ποὺ ἦταν γλυκιὰ καὶ γίνηκε πικρή,


Ἦχος μέσ᾿ στὴν καρδιά της ἀποστάζει.

Φίλε, τοῦ φθινοπώρου ἡ Ὥρα ἐκεῖ
στὴν πόρτα μου ἦρθε δίχως νὰ διστάζη


Καὶ τὸ κιθάρισμά της πότε πότε

σὰ νἄτανε ἡ φωνή σου ἡ μυστικὴ
τοὺς στίχους σου ποὺ μοῦ τραγούδαες τότε.

Isaac Levitan, Φθινοπωρινό τοπίο. Κ. 1880.

...

Μαρία Πολυδούρη, Τοῦ φθινοπώρου ἡ Ὥρα



Τοῦ φθινοπώρου ἡ Ὥρα ἔχει καθήσει
στὴν πόρτα μου. Τὸ βλέμμα της ὑγρὸ
γεμάτο ἀπὸ τὸ ἀπόκοσμο μεθύσι,
πλανιέται σὲ ἀσφοδέλων τὸν ἀγρό.

Τί σκέψη στὴ ματιά της νἄχῃ ἀνθίσει,
τί ὀνειροπόλημα λυπητερό;
Στὴν ὄψη της σκιὲς ἔχουν μαδήσει
Κ᾿ εἶνε τὸ στόμα της τόσο πικρό...

Μὰ ὅταν κατέβη τὸ γαλήνιο βράδι
θὰ μὲ καλέση ἀμίλητα, γλυκά,
νὰ τὴν ἀκολουθήσω στὸ σκοτάδι.

Τὸ βῆμα της βουβὸ καὶ βέβαιο θἆναι,
μὰ ἡ πίστη μου θερμή, πὼς μυστικὰ
τὰ βήματά μου σένα ἀκολουθᾶνε.

Από τη συλλογή "Οι τρίλλιες που σβήνουν"