Άννας Αγγελοπούλου Ιστολόγιο Χάριν Λόγου και Τέχνης, Χάριν Φίλων

"O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν᾽ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό...". Γκαίτε.
Το βρήκα γραμμένο σ᾽ένα ξεχασμένο λεύκωμα της μητέρας μου. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 τέτοια αποφθέγματα σημείωναν οι μικρές μαθήτριες...
Γιατί θέλω ένα ιστολόγιο; Γιατί η ανάγκη μιας τέτοιου είδους επικοινωνίας;
Θα πω μόνο ότι στην αρχή σκέφτηκα να είναι ένα ιστολόγιο που να απευθύνεται στους συναδέλφους μου, δηλαδή μόνο σε φιλολόγους... "Χάριν φίλων" του λόγου, δηλαδή. Στη συνέχεια σκέφτηκα να είναι και "χάριν φίλων" της τέχνης. Τελικά, όμως, αποφάσισα να απευθύνεται και σε πολλούς άλλους: στους πρώην και επόμενους μαθητές μου, σε όσους αγαπούν να ονειρεύονται, σε όσους πιστεύουν ακόμα στο όραμα της παιδείας, σε όσους επέλεξαν να είναι εκπαιδευτικοί από αγάπη, σε όσους αγαπούν να ταξιδεύουν, και κυρίως σε όσους αγαπούν την ανάγνωση ή μάλλον τις αναγνώσεις...σε όσους παντού και πάντα θα διαβάζουν...θα διαβάζουν κείμενα στα βιβλία, κείμενα στις εικόνες, κείμενα στα πρόσωπα των ανθρώπων... Άλλωστε, η ανάγνωση είναι ταξίδι, όχι ένα αλλά πολλά ταξίδια...
Τελικά, το ιστολόγιο αυτό απευθύνεται στα αγαπημένα πρόσωπα της ζωής μας... Απευθύνεται ακόμα σε φίλους, γνωστούς και άγνωστους, σε πρόσωπα που συνάντησα, συναντώ καθημερινά, θα συναντήσω στο μέλλον ή που δε θα συναντήσω ποτέ.
Καλά ταξίδια, λοιπόν, με βιβλία, εικόνες, μουσικές και κυρίως με όνειρα!


Πέμπτη, 20 Ιουλίου 2017

Εισβολή στην Κύπρο. Ποιήματα του Κώστα Μόντη και παλιές κάρτες για την Κερύνεια

Για την Κερύνεια

   Τον αγαπώ πολύ τον Ελληνοκύπριο ποιητή Κώστα Μόντη (1914-2004), έναν από τους σημαντικότερους ποιητές της νεότερης λογοτεχνίας της Κύπρου.  ...Και σήμερα, 20 Ιουλίου, θλιβερή επέτειο, της εισβολής των τουρκικών στρατευμάτων στο νησί-20 Ιουλίου του 1974 άρχισε η εισβολή-, σκέφτηκα αυτά τα δύο συγκινητικά ποιήματα του Μόντη για την Κερύνεια ή Κυρήνεια, το πανέμορφο λιμάνι της Κύπρου και φημισμένο τουριστικό θέρετρο από την περίοδο της Αγγλοκρατίας, που δυστυχώς έτυχε να βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του νησιού, το τμήμα που τότε χάθηκε, λόγω της κατοχής. Για την Κερύνεια, λοιπόν, που ακόμα παραμένει κατεχόμενη από τουρκικά στρατεύματα, αυτή η ανάρτηση για να μην ξεχνάμε...

Πολυφωτογραφημένη η Κερύνεια ήδη από την εποχή του Μεσοπολέμου. Κάρτ Ποστάλ με μία όψη της Κερύνειας. Διακρίνεται στο βάθος ξενοδοχείο της εποχής. Δεκαετία 1920.

Κερύνεια. Όψη του φημισμένου Αβαείου Μπέλα Παΐς (Λευκού Αβαείου). 1920-1930.

Κερύνεια. Όψη της παραλίας. 1929.

Μία όψη του φημισμένου ξενοδοχείου της Κερύνειας "Catsellis Dome Hotel". Διακρίνονται οι θόλοι του. 1920-1930.


Μία όψη της Κερύνειας από το Κάστρο. 1920-1930.


Κώστας Μόντης, Κερύνεια 1974

Έμοιαζες τόσο πολύ με παλιό πειρατικό καταφύγιο
που δεν μπορούσε παρά νά' ρθουν οι πειρατές


Το λιμάνι της Κερύνειας. 1930.

Βρετανικό γραμματόσημο του 1938 με το λιμάνι της Κερύνειας.

Κερύνεια. 1950. Τότε η Κύπρος ήταν ακόμα Βρετανική Αποικία.

Το κάστρο της Κερύνειας. 1957.

Κερύνεια. 1957.

Κερύνεια. Το κάστρο του Αγ. Ιλαρίωνα. 1957.


Το λιμάνι της Κερύνειας. 1950-1960.

Το λιμάνι της Κερύνειας. 1957.

Μεταπολεμικό Βρετανικό γραμματόσημο με το λιμάνι της Κερύνειας.

Κάρτα με όψεις της Κερύνειας για τους τουρίστες στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Λίγο πριν την εισβολή των τουρκικών στρατευμάτων και πριν η Κερύνεια γίνει "Κατεχόμενη".

Κώστας Μόντης, Στιγμές της εισβολής

Είναι δύσκολο να πιστέψω
πως μας τους έφερε η θάλασσα της Κερύνειας,
είναι δύσκολο να πιστέψω
πως μας τους έφερε η αγαπημένη θάλασσα της Κερύνειας.
 
Πικρή θάλασσα της Κερύνειας
που πρέπει να αποσύρουμε πια
τους στίχους που σου γράψαμε.
 
Σκέψου να μας γίνει βραχνάς η οροσειρά της Κερύνειας
σκέψου να την κοιτάμε με τρόμο,
σκέψου να την υποψιαζόμαστε,
σκέψου να τη μισάμε!
 
Ανασήκωσε την πλάτη κι απόσεισέ τους Πενταδάκτυλέ μου,
ανασήκωσε την πλάτη κι απόσεισέ τους.

Από τη συλλογή Πικραινόμενος εν εαυτώ (1975)


Ηλιοβασίλεμα στην Κερύνεια. 1974. Οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι της περιοχής δεν ξαναείδαν αυτά τα ηλιοβασιλέματα.

Κερύνεια. 1950-1960.

Κερύνεια. 1950-1960.

Κερύνεια. Το Αβαείο του Μπέλα Παΐς. 1972. 

Κερύνεια. Δεκαετία 1960-1970. Πριν την εισβολή και την Κατοχή. Η πλειονότητα του πληθυσμού ήταν Ελληνοκύπριοι που αναγκάστηκαν να αφήσουν τον τόπο τους και να γίνουν πρόσφυγες στο νότιο τμήμα του νησιού.


Κυριακή, 16 Ιουλίου 2017

Κυριακή Απόγευμα. Ένα ποίημα του Κλείτου Κύρου

Κυριακή απόγευμα  

Είναι Καλοκαιρινή Κυριακή απόγευμα, για αυτό το ποίημα Κυριακή απόγευμα του Θεσσαλονικιού ποιητή Κλείτου Κύρου (1921-2005)


Georges Seurat, Μία Κυριακή (απόγευμα) στην Grande Jatte. 1884-1886 και 1889. Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο. O εμβληματικός πίνακας για τον πουαντιγισμό του Γάλλου ζωγράφου απεικονίζει ένα καλοκαιρινό απόγευμα στις όχθες του Σηκουάνα όπου συγκεντρώνονταν οι Παριζιάνοι της μεσαίας τάξης.

Κλείτος Κύρου, Κυριακή Απόγευμα


Παραθαλάσσιο κέντρο
Καρέκλες και τραπέζια ξέχειλα από κόσμο
Μουσική χειροκροτήματα
Ο μαέστρος υποκλίνεται ευγενικά
Τα παιδιά τρέχουν
Στη θάλασσα σέρνονται φώτα
Τραγούδια
(Σκέφτεσαι αμέσως Καρυωτάκη)

Στους δρόμους διαβαίνουν κορίτσια

Βραδιάζει

Οι εκδρομείς επιστρέφουν

Με λουλούδια

Με λιοκαμένα πρόσωπα
Χαρούμενοι
(Θλίβεσαι που έχασες μια Κυριακή)

Άγγλοι αντιπαθητικοί
Ένα ζευγάρι όμορφες γάμπες
Μέσα σ' ένα βιαστικό λεωφορείο
Άλλος και φεύγουμε!
Λάμπες ασετυλίνης
Οι δρόμοι αδειάζουν
Κορμιά κολλημένα στους τοίχους
Λαχανιασμένοι ψίθυροι
(Νιώθουμε ξένοι
Νιώθουμε μόνοι πολύ μόνοι)

Ποιος θα μας σώσει
Ποιος θα μας ξεκουράσει
Κατά πού να γυρίσουμε
(Είμαστε νικημένοι
Και τόσες Κυριακές μπροστά μας)


Από τη Συλλογή Αναζήτηση (1949)


Pierre Auguste Renoir, Χορός στον Μύλο της Galette. 1876. Musée d'Orsay. Παρίσι. Απεικονίζει μία σκηνή διασκέδασης των Παριζιάνων της μεσαίας τάξης στη Μονμάρτη.

http://www.artic.edu/aic/collections/artwork/27992
http://www.musee-orsay.fr/en/collections/index-of-works/notice.html?no_cache=1&zoom=1&tx_damzoom_pi1%5Bzoom%5D=0&tx_damzoom_pi1%5BxmlId%5D=000497&tx_damzoom_pi1%5Bback%5D=%2Fen%2Fcollections%2Findex-of-works%2Fnotice.html%3Fno_cache%3D1%26nnumid%3D497

Πέμπτη, 13 Ιουλίου 2017

Άνεμοι. Στίχοι του F. Pessoa και εικόνες του J. W. Waterhouse

Oι άνεμοι του John William Waterhouse και του Fernando Pessoa

    Eίναι ένας πολύ αγαπημένος μου πίνακας από τον John William Waterhouse. Aπεικονίζει μία νεαρή γυναίκα σ᾽ένα ανθισμένο λιβάδι και κάτω από ένα ανθισμένο δέντρο. Aπό τους κυματισμούς των αιθέριων ενδυμάτων της αντιλαμβανόμαστε ότι φυσάει δυνατά.  "Βορέας", δηλαδή Βοριάς, ονομάζεται ο πίνακας.  Στην ονειρική αυτή εικόνα είναι εμφανής η επιρροή των Προραφαηλιτών ζωγράφων. Πηγή έμπνευσης του θέματος είναι οι άνεμοι της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας (για τους αρχαίους ανέμους, βλ. http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=420024.).

John William Waterhouse, Βορέας. 1903. Ιδιωτική Συλλογή. Ο Waterhouse δίνει το όνομα στο έργο του από τον θεό Βορέα της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας.

Η εικόνα του Waterhouse μου θύμισε στίχους του Πορτογάλου ποιητή Fernando Pessoa, από τα ποιήματα του ετερώνυμου Αλμπέρτο Καέιρο.


ΧIII

Ανάλαφρος, ανάλαφρος, πολύ ανάλαφρος
Ο άνεμος περνάει ανάλαφρος.
Φεύγει μετά, πάντα ανάλαφρος.
Τι σκέφτομαι δεν ξέρω.
Και ούτε να το μάθω επιζητώ.

Fernando Pessoa,  Ποιήματα, εισαγωγή-μετάφραση Γιάννης Σουλιώτης, εκδόσεις Printa: 



John William Waterhouse, Σπουδή για τον Βορέα. Γύρω στα 1902. Ιδιωτική Συλλογή.

Fernando Pessoa, Ο άνεμος εκεί ψηλά

“Ο άνεμος εκεί ψηλά, στα αιθέρια,
την μοναξιά μου έρχεται κι αυξάνει,
παράπονα δεν κάνω σε κανέναν,
παράπονα αυτός πρέπει να κάνει.

Ήχος αφηρημένος, απροσμέτρητος,
από του φευγαλέο του κόσμου τέλος,
το νόημά του γίνεται βαθύ,

κι εντός του μου μιλά όλο το ανύπαρκτο:
πως η αρετή δεν είναι μια ασπίδα
και πως καλύτερη αρετή είναι η σιωπή.”



John William Waterhouse, Φλόρα και Ζέφυρος. 1898. Ιδιωτική Συλλογή. Ο Ζέφυρος είναι ο Δυτικός Άνεμος. Ερωτεύεται την Φλόρα τη στιγμή που φορά ένα στεφάνι με λουλούδια. Περιβάλλεται από νύμφες του δάσους.

Φερνάντο Πεσσόα, Πλάγια βροχή
(απόσπασμα)

Ο αέρας φυσάει δυνατά
Να ησυχάσω δεν μπορώ
Νιώθω μέσα μου κάτι
Στο τέλος του να φτάνει

Ίσως αυτό που είναι στην ψυχή μου
Νομίζει τη ζωή αληθινή...
Ίσως αυτό που την ψυχή μου ηρεμεί
Που την κάνει να αισθάνεται...

Φυσάει αέρας δυνατός.
Φοβάμαι να σκεφτώ.
Αν αφήσω ελεύθερη τη σκέψη μου,
Το μυστήριο μου θα ανυψωθεί.

Αέρα που περνάς και λησμονείς,
Στάχτη που σηκώνεσαι και πέφτεις...
Σ᾽ ευχαριστώ, Θεέ, που μέσα μου
Δεν ξέρω τι συμβαίνει!

John William Waterhouse, Σπουδή για την Φλόρα. Ιδιωτική Συλλογή.

John William Waterhouse, Ανεμώνες. 1902. Ιδιωτική Συλλογή. Μαζεύει ανεμώνες, ενώ φυσάει...

https://pteroen.wordpress.com/2011/09/07/φερνάντο-πεσσόα-επτά-ποιήματα/
https://www.wikiart.org/en/john-william-waterhouse/boreas-1903
http://preraphaelitesisterhood.com/the-winds-of-waterhouse/
https://www.wikiart.org/en/john-william-waterhouse/flora-and-the-zephyrs-1898
http://preraphaelitepaintings.blogspot.gr/2010/10/john-william-waterhouse-flora-and.html
https://itzikas.wordpress.com/2014/12/27/πες-το-με-ποίηση-79ο-άνεμος/
http://pyroessa-logotimis.blogspot.gr/2017/05/
https://pteroen.wordpress.com/2011/09/07/φερνάντο-πεσσόα-επτά-ποιήματα/
https://www.wikiart.org/en/john-william-waterhouse/windflowers-1902
http://en-texnon.blogspot.gr/2011/02/fernando-pessoa-1888-1935.html

Κυριακή, 9 Ιουλίου 2017

Ενδυμίων και Σελήνη. Εικόνες από τον μύθο του Ενδυμίωνα

Ενδυμίων και Σελήνη

 Πανσέληνος του Ιουλίου απόψε το βράδυ...Η σελήνη θα φωτίσει με τις ακτίνες της τη νύχτα, και το σεληνόφως θα διεισδύσει στο σκοτάδι...
   Για αυτό, θυμήθηκα τον αρχαίο μύθο του Ενδυμίωνα και της Σελήνης... Συγκεκριμένα, μια παραλλαγή του μύθου που διασώζεται από τον Λατίνο ποιητή  Οβίδιο, η οποία γοήτευσε ποιητές και ζωγράφους με αποτέλεσμα να υπάρχουν διάφορους απεικονίσεις σκηνών του μύθου στην ποίηση και τις εικαστικές τέχνες.

  Θα σας πω, λοιπόν, την ιστορία για τον έρωτα της θεάς Σελήνης μ' ένα κοινό θνητό,  τον όμορφο βοσκό, τον Ενδυμίωνα και θα την πλαισιώσω με εικόνες-σκηνές από αυτό τον μύθο.

Ubaldo Gandolfi, Σελήνη και Ενδυμίων, Γύρω στα 1770. Los Angeles County Mουσείο Τέχνης.

Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή του μύθου,  Ο Ενδυμίων ήταν ένας όμορφος νεαρός βοσκός από την Καρία της Μ. Ασίας, τον οποίο ερωτεύτηκε η κόρη του Δία, η Σελήνη, όταν τον είδε
να κοιμάται αμέριμνος σε μία βουνοπλαγιά μπροστά από την είσοδο ενός σπήλαιου. Παρακάλεσε τον Δία να τον αφήσει να κοιμάται αιώνια, για να μη φθαρεί η ομορφιά του από τα γηρατειά και για να μπορεί να τον επισκέπτεται κάθε βράδυ.

Francesco Solimena, Διάνα και Ενδυμίων. 1705-1710. Walker Πινακοθήκη Τέχνης. Λίβερπουλ. Στο Ρωμαϊκό Πάνθεον η θεά Σελήνη ονομάζεται Διάνα. 

William Stott (1857-1900), Eνδυμίων. Ιδιωτική Συλλογή.

   Στο παρακάτω απόσπασμα ο Γιώργος Γεραλής εξιστορεί τον μύθο του έρωτα της Σελήνης με τον βοσκό Ενδυμίωνα.

   "...Στο βουνό του Λάτμου, σ’ ένα μυστικό σπήλαιο, κοιμάται ακόμα, από τα πανάρχαια χρόνια, ο ξανθός Ενδυμίων έναν ύπνο αξύπνητο.
   Απόβραδο, γύριζε από τα χλοερά βοσκοτόπια με το κοπάδι του. Διαβαίνοντας τη βουνοπλαγιά, έγειρε στο έμπα της σπηλιάς να ξεκουραστεί.
   Τότε, πρόβαλε ανάμεσα από μια σκοτεινή φυλλωσιά η θεά Σελήνη. Χαμογέλασε όταν τον είδε και θέλησε να παίξει μαζί του. Τον πλησίασε κι έριξε με δύναμη στα μάτια του μικρού βοσκού το χρυσό φως της.

Victor Florence Pollet (1811-1882), Ενδυμίων και Σελήνη. Ιδιωτική Συλλογή.

George Frederic Watts, Ενδυμίων και Σελήνη. 1872.


George Frederick Watts, Ενδυμίων. 1903. Πινακοθήκη Watts.

        Ο Ενδυμίων ένιωσε μια ζάλη από τη μαγική εκείνη λάμψη. Αποκοιμήθηκε ακούγοντας, σαν σε όνειρο, τα κουδούνια των αρνιών του, που ξεμάκραιναν ακολουθώντας το γνώριμο δρόμο. Αυτή ήταν η αρχή ενός ύπνου που δεν είχε τέλος.
    Η Σελήνη κάθισε πλάι στον ωραίο βοσκό και τον κοίταξε με αγάπη. Ακούμπησε τα ασημένια της δάχτυλα στα κλειστά του βλέφαρα. Τίναξε στα μαλλιά του, από τα μαλλιά της, ένα κύμα δροσιάς.
        ― Δε θα ξυπνήσεις, ψιθύρισε.

Χαρακτικό του Frank Short (1857-1945), Ενδυμίων και Σελήνη κατά τον George Frederic Watts. 1891. Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης. Νέα Υόρκη.

       Ήρθε πάλι την άλλη νύχτα η Σελήνη, τον ξανακοίταξε χαμογελώντας.
       ― Ωραία κοιμάσαι, είπε. Φυλάω για σένα μια θαυμαστή μοίρα. Αθάνατος θα υπάρχεις, σ’ ένα αιώνιο, ατελείωτο όνειρο. Είναι και τ’ όνειρο μια αλλιώτικη ζωή. Δε θα πεθάνεις ποτέ και ποτέ δε θα ξυπνήσεις.
       Έφυγε αλαφροπατώντας η θεά.
    Όθε διαβεί, μαγεύει τα πάντα με το χρυσό φέγγος: τους κάμπους, τις ακροθαλασσιές, τις στέγες των σπιτιών που προστατεύουν τον ειρηνικό ύπνο των ανθρώπων. Μα όταν αποτραβιέται, για ν’ ανέβει στον ουρανό η αδερφή της η Αυγή, λύνονται τα μάγια. Η πλάση ξυπνά ξαναπαίρνοντας, στο φως της μέρας, την αληθινή της μορφή.
      Μονάχα ο Ενδυμίων δε θα ξυπνήσει ποτέ απ’ το μαγικό ύπνο. Κυλάει πάντα το αίμα στις φλέβες του, μα απομένει ασάλευτος, σαν να ’χει φύγει απ’ τον κόσμο. Ένα χαμόγελο αχνό έχει ζωγραφιστεί στα μισάνοιχτα χείλη του. Ίσως ονειρεύεται μια αθώα χαρά: ένα κοπάδι ασπρόμαλλα πρόβατα..."

(από το βιβλίο: Γιώργος Γεραλής, Ελληνική μυθολογία Ι. Οι θεοί, Kαστανιώτης, 1999).

Walter Crane, Diana και Ενδυμίων. 1883. Ιδιωτική Συλλογή.

Edward Poynter, H Ντιάνα και ο Ενδυμίων1901. Πινακοθήκη Τέχνης του Manchester. H Διάνα, η Ρωμαϊκή θεότητα της σελήνης, βλέπει τον κοιμισμένο Ενδυμίωνα και τον ερωτεύεται. Ο Poynter έχει ζωγραφίσει την ίδια σκηνή σε άλλες δύο παραλλαγές. Η σκηνή είναι εμπνευσμένη από το ποίημα "Ενδυμίων" του Βρετανού ρομαντικού ποιητή Κητς.

Simeon Solomon, H σελήνη και ο ύπνος. 1894. Tate Britain. Η Σελήνη επισκέπτεται κάθε βράδυ τον κοιμισμένο Ενδυμίωνα.


...Και ο ποιητής Κωνσταντίνος Καβάφης γράφει το ποίημα "Ενώπιον του Ενδυμίωνος". Το ποιητικό υποκείμενο επισκέπτεται με πολύτιμα δώρα τον Λάτμο για να τα προσφέρει ως σπονδές στο άγαλμα του φημισμένου για την ομορφιά του, Ενδυμίωνα.

Κ. Καβάφη, Ενώπιον του Ενδυμίωνος

Επί άρματος λευκού που τέσσαρες ημίονοι
πάλλευκοι σύρουν, με κοσμήματ’ αργυρά,
φθάνω εκ Μιλήτου εις τον Λάτμον. Ιερά
τελών — θυσίας και σπονδάς — τω Ενδυμίωνι,
από την Aλεξάνδρειαν έπλευσα εν τριήρει πορφυρά.—
Ιδού το άγαλμα. Εν εκστάσει βλέπω νυν
του Ενδυμίωνος την φημισμένην καλλονήν.
Ιάσμων κάνιστρα κενούν οι δούλοι μου· κ’ ευοίωνοι
επευφημίαι εξύπνησαν αρχαίων χρόνων ηδονήν.
(Από τα Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984).


Arthur Hughes, Ενδυμίων. 1868-1870. Ιδιωτική Συλλογή.

Arthur Hughes, Η λευκή ελαφίνα. Περίπου 1870. Victoria and Albert Museum. Λονδίνο. Η σκηνή είναι εμπνευσμένη από το ποίημα του Κητς "Ενδυμίων".

Edward Poynter, Το όραμα του Ενδυμίωνα. 1913. Πινακοθήκη και Μουσείο του Μπρίστολ.

https://www.google.com/culturalinstitute/beta/asset/BwHkto9SogEGGg

Πέμπτη, 6 Ιουλίου 2017

Το φεγγάρι στην ποίηση και τη ζωγραφική. Ρώμος Φιλύρας και Edward Burne Jones

Σελήνη. Ένα ποίημα του Ρώμου Φιλύρα και πίνακες του Προραφαηλίτη ζωγράφου 
Edward Burne Jones 

   Ο ουρανός της καλοκαιρινής νύχτας ελκύει το βλέμμα μας,  είναι μαγικός, ονειρικός και ονειρεμένος, φανταστικός, μας καλεί να ονειρευτούμε. Φωτίζεται από το φεγγάρι και τα αστέρια...Οι καλοκαιρινές βραδιές είναι φεγγαρόφωτες και αστερόεσσες... 
Γοητεύουν τους ποιητές και τους καλλιτέχνες... Δεν ξέρω αν η μαγεία μίας σεληνόφωτης βραδιάς μπορεί πραγματικά να εντυπωθεί και να απεικονισθεί από την τέχνη. Ωστόσο, απόψε, καθώς κοιτούσα τον ουρανό και τη σελήνη, θυμήθηκα ένα ποίημα από τον ελάσσονα ποιητή του Μεσοπολέμου, τον Ρώμο Φιλύρα (1898-1942) και τις αλληγορικές νυχτερινές εικόνες, ενός αγαπημένου μου Προραφαηλίτη ζωγράφου, του Βρετανού Edward Burne Jones (1833-1898) για τη σελήνη και τα αστέρια. 

Edward Burne Jones, Luna (Σελήνη), 1872-75. Ιδιωτική Συλλογή.

Ρώμος Φιλύρας, Σελήνη

Ως πότε θα γυρνάς στ’ ουρανού τα πλάτη αργυρή,
πασίφαη, πλησίφαη, γεμάτη, μισή σα δρεπάνι,
σα μαγεία φωτεινή, δέσμη φώτων, σφυρί
που αργάζει, χρυσή, μια φεγγόρροη στεφάνη;

Edward Burne Jones (1833-1898), Luna (Σελήνη). Ιδιωτική Συλλογή.

Προαιώνια, πρόκοσμη, προκατακλυσμιαία,
νύμφη ωραία, τροπικών μαγεμένη φροντίδα,
κεκαυμένων ζωνών αφοσίωση ακμαία,
φλογερών, μαύρων πλασμάτων αχτίδα.

Βεδουίνων, Αφρικάνων θρησκεία
και λατρεία υψωμένων καρδιών και τραχήλων
στο ανέσπερο φέγγος που πλέει σα σχεδία
στα ωκεάνια πλάτη και στα μήκη των θρύλων.

Edward Burne Jones, Η νύφη των άστρων. 1888. Ιδιωτική Συλλογή.

Έκπαγλη, θεία, γλυκιά και καλή, φωτισμένη
σα μετέωρο θέλγητρο, σα μέγα μπαλόνι,
φάρε, κόσμημα και τιάρα γλυμμένη
σ’ ένα πρότυπο λίθων, ερώτων ακόνι.

Οπτασία, φευγαλέα ομορφιά, Οφηλία,
γοητεία των άστρων, Σαλώμη, κραιπάλη,
των ηρώων μυθική ερωμένη, ομιλία,
Ήρα, Λήδα, Σεμέλη, Κλεοπάτρα, Ομφάλη.
( 1935)

Edward Burne Jones, Οι νύμφες των άστρων. 1896. Iδιωτική Συλλογή.

 Edward Burne Jones, Νύχτα. 1870. Ιδιωτική Συλλογή.

Edward Burne Jones, Έσπερος. Το αστέρι του εσπερινού. 1870. Ιδιωτική Συλλογή.

Edward Burne Jones, Νύχτα. 1870. Harvard Art Museums.

http://preraphaelitepaintings.blogspot.gr/2010/10/edward-burne-jones-luna.html



Πολλοί ποιητές και ζωγράφοι έχουν εμπνευσθεί από τη σελήνη και τις σεληνόφωτες βραδιές,

Σάββατο, 1 Ιουλίου 2017

Ιούλιος. Ποίημα της Ρένας Καρθαίου και πίνακες ζωγραφικής για το καλοκαίρι

Ρένα Καρθαίου, Ιούλιος

Μ᾽ ένα παιδικό ποιηματάκι της Ρένας Καρθαίου ας καλωσορίσουμε τον μήνα Ιούλιο και μαζί του τη ραστώνη και τη ζέστη του καλοκαιριού.

Μιχάλης Οικονόμου (1888-1933),  Στον κάμπο.

Γέμισε χρυσάφι ο κάμπος ,
γέμισαν τα μάτια θάμπος .

Φως το αλώνι του Αλωνάρη ,
ήλιο ξέχειλο και στάρι .

Τρεμουλιάζει, αχνός, η μέρα
μες στον διάφανον αιθέρα .

Και του τζίτζικα το πριόνι ,
όσο πάει και δυναμώνει .

Το θερμόμετρο ανεβαίνει ,
σπίτι του κανείς δε μένει .

Μπλουμ! Στη θάλασσα πηδάει
όλη η Ελλάδα κολυμπάει .

Mιχάλης Οικονόμου (1888-1933), Ελληνική παραλία.