Άννας Αγγελοπούλου Ιστολόγιο Χάριν Λόγου και Τέχνης, Χάριν Φίλων

"O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν᾽ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό...". Γκαίτε.
Το βρήκα γραμμένο σ᾽ένα ξεχασμένο λεύκωμα της μητέρας μου. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 τέτοια αποφθέγματα σημείωναν οι μικρές μαθήτριες...
Γιατί θέλω ένα ιστολόγιο; Γιατί η ανάγκη μιας τέτοιου είδους επικοινωνίας;
Θα πω μόνο ότι στην αρχή σκέφτηκα να είναι ένα ιστολόγιο που να απευθύνεται στους συναδέλφους μου, δηλαδή μόνο σε φιλολόγους... "Χάριν φίλων" του λόγου, δηλαδή. Στη συνέχεια σκέφτηκα να είναι και "χάριν φίλων" της τέχνης. Τελικά, όμως, αποφάσισα να απευθύνεται και σε πολλούς άλλους: στους πρώην και επόμενους μαθητές μου, σε όσους αγαπούν να ονειρεύονται, σε όσους πιστεύουν ακόμα στο όραμα της παιδείας, σε όσους επέλεξαν να είναι εκπαιδευτικοί από αγάπη, σε όσους αγαπούν να ταξιδεύουν, και κυρίως σε όσους αγαπούν την ανάγνωση ή μάλλον τις αναγνώσεις...σε όσους παντού και πάντα θα διαβάζουν...θα διαβάζουν κείμενα στα βιβλία, κείμενα στις εικόνες, κείμενα στα πρόσωπα των ανθρώπων... Άλλωστε, η ανάγνωση είναι ταξίδι, όχι ένα αλλά πολλά ταξίδια...
Τελικά, το ιστολόγιο αυτό απευθύνεται στα αγαπημένα πρόσωπα της ζωής μας... Απευθύνεται ακόμα σε φίλους, γνωστούς και άγνωστους, σε πρόσωπα που συνάντησα, συναντώ καθημερινά, θα συναντήσω στο μέλλον ή που δε θα συναντήσω ποτέ.
Καλά ταξίδια, λοιπόν, με βιβλία, εικόνες, μουσικές και κυρίως με όνειρα!


Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2015

Βάζο με χρυσάνθεμα του Theodore Robinson

Χρυσάνθεμα

Ας συνεχίσουμε με το αγαπημένο μου θέμα, τα χρυσάνθεμα. Ένας ακόμα πίνακας που απεικονίζει χρυσάνθεμα. Ο Αμερικανός ιμπρεσιονιστής Theodore Robinson ζωγραφίζει ένα κινέζικο βάζο με πολύχρωμα χρυσάνθεμα. Δίπλα στο βάζο βιβλία!

Theodore Robinson, Χρυσάνθεμα σε κινέζικο βάζο. Γύρω στα 1873.


Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2015

Παλιές φωτογραφίες από το μέτωπο του ελληνοϊταλικού πολέμου 1940-1941

Παλιές φωτογραφίες από το Αλβανικό Μέτωπο

  Στην ιστοσελίδα του ΓΕΘΑ (Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας) υπάρχει πλούσιο υλικό για τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940 ( http://www.geetha.mil.gr/media/1_istorika/1940/index.html). Πρόκειται για πρωτογενείς ιστορικές πηγές, όπως έγγραφα αρχείων, εφημερίδες εποχής, φωτογραφίες, αφίσες, σκίτσα. Από το φωτογραφικό υλικό επιλέγω κάποιες φωτογραφίες του Πολεμικού Μουσείου Αθηνών που όχι μόνο αποτελούν ανεκτίμητα ιστορικά ντοκουμέντα, αλλά διακρίνονται και για την αισθητική τους αξία.

Μαύρες φιγούρες στο λευκό του χιονιού αποτυπώνονται στην ασπρόμαυρη φωτογραφία. Θα μπορούσε να είναι σκίτσο ή πίνακας ζωγραφικής.

Εντυπωσιακά τα λευκά πανωφόρια των χιονοδρόμων. Σαν σε εκδρομή σε χιονοδρομικό κέντρο. Όμως, ήταν πόλεμος!

Μία χαρούμενη σκηνή στο μέτωπο. Χαρούμενη, βέβαια, για αυτούς που είχαν να λαμβάνουν γράμματα και δέματα...

Ώρες χαλάρωσης στο μέτωπο.

Δεν είναι μύθος. Ναι, πράγματι υπήρξαν οι Γυναίκες της Πίνδου.  

Σκληρή δουλειά σε δύσκολες συνθήκες...

Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2015

Πίνακες του Ουμβέρτου Αργυρού από τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940

Εικόνες από τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940

…και μία επετειακή ανάρτηση!  Είναι τρεις πίνακες του Ουμβέρτου Αργυρού (1882/84-1963) από το ελληνοαλβανικό μέτωπο του 1940. Κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου (1940-41) ο Αργυρός με εντολή της κυβέρνησης Μεταξά πήγε στο μέτωπο ως επίσημος πολεμικός εικονογράφος για να απεικονίσει σκηνές από την καθημερινότητα και τις μάχες του ελληνικού στρατού. Αποτέλεσμα αυτής της αποστολής ήταν πάνω από τριάντα πίνακες που σήμερα βρίσκονται στο Πολεμικό Μουσείο της Αθήνας. Για το έργο του στο μέτωπο τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών με το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών (1952) και έγινε Ακαδημαϊκός (1959).


Ουμβέρτος Αργυρός, πορεία προς το μέτωπο. Πορεύονται στα χιόνια για να υπερασπιστούν την πατρίδα σ' ένα ονειρικό χιονισμένο τοπίο...

Ουμβέρτος Αργυρός, το καταφύγιο.  Στρατιώτες έξω από χιονισμένο καταφύγιο κάπου στο αλβανικό μέτωπο. Μία σχεδόν ονειρική ιμπρεσιονιστική εικόνα που δεν θυμίζει πόλεμο...


Ουμβέρτος Αργυρός, Μέλη της ΕΟΝ στην Αλβανία. Προπαγανδιστικό έργο για την προσφορά της ΕΟΝ.

Εκτός από τον Αργυρό και ο ζωγράφος Αλ. Αλεξανδράκης απεικόνισε πολλές σκηνές από το ελληνοαλβανικό μέτωπο. Βλ. Βλ. και τους πίνακες του Αλ. Αλεξανδράκη από το μέτωπο στο http://annagelopoulou.blogspot.gr/2011/10/1940.html

Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2015

Το Φθινόπωρο στη ζωγραφική. Πίνακες του Αμερικανού ιμπρεσιονιστή ζωγράφου Theodore Robinson

Στη λιακάδα του Οκτωβρίου


   Σήμερα είναι μία ηλιόλουστη φθινοπωρινή ημέρα. Για αυτό, ιδού εικόνες με ηλιόλουστες ημέρες του Οκτωβρίου από τον Αμερικανό ζωγράφο Theodore Robinson (1852-1896), που θεωρείται από τους εισηγητές του ιμπρεσιονισμού στην αμερικανική τέχνη.

Theodore Robinson, Φθινοπωρινή λιακάδα στο δάσος. 1888. Griswold Μουσείο. Φλωρεντία. Στα πόδια της γυναίκας βλέπουμε ξύλα. Φαίνεται ότι επωφελείται της φθινοπωρινής λιακάδας για να μαζέψει ξύλα στο δάσος.

Theodore Robinson, Κορίτσι που κεντά στη λιακάδα του Οκτωβρίου. Giverny. 1891. Ιδιωτική Συλλογή.

Ο Theodore Robinson είχε ταξιδέψει στη Γαλλία και είχε έρθει σε επαφή με τον γαλλικό ιμπρεσιονισμό, από τον οποίο επηρεάστηκε. Είχε μάλιστα εγκατασταθεί (όπως και άλλοι Αμερικανοί ζωγράφοι) για κάποιο διάστημα στην κωμόπολη Giverny, όπου ζούσε στην εξοχική κατοικία του ο γνωστός Γάλλος ζωγράφος Cl. Monet, με τον οποίο συνδέθηκε φιλικά. 

Theodore Robinson, Κοπέλα που κεντά. 1891. Giverny. Ιδιωτική Συλλογή.

Theodore Robinson, Ένας κήπος στη Νορμανδία. 1891 περίπου. Ιδιωτική Συλλογή.



Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2015

Στο φως του φεγγαριού. Δύο πίνακες του Utagawa Hiroshige και χαϊκού του Κομπαγιάσι Ίσσα για το φεγγάρι.


Στο φως του φεγγαριού.

   Συνεχίζω με εικαστικές και ποιητικές εικόνες Ιαπώνων καλλιτεχνών. 
Τέσσερα λυρικά χαϊκού του Ίαπωνα ποιητή Κομπαγιάσσι Ίσσα (1763-1827) που εκφράζουν εικόνες-αισθήματα για το φως του φεγγαριού και δύο πίνακες του Utagawa Hiroshige (1797-1858) με πανσέληνο. 

Μια θύρα καλή
στο απαλό σεληνόφως
γύρεψα, βρήκα.

Μόνη στο σπίτι
κι αυτή θα βλέπει τώρα
την πανσέληνο.

Utagawa Hiroshige, Άποψη της Τσουκάντα στο φως της πανσέληνου με γυναίκα στο μπαλκόνι. 1856.


Σαν αποπιούμε
θα κάτσουμε να δούμε
την πανσέληνο.

Έτσι είν' ο κόσμος:
τ' ολόγιομο φεγγάρι
κι αυτό εκλείπει.

(Βλ. Ο κόσμος της πάχνης. Σαραντατρία Χαϊκού του Ματσούο Μπασό και του Κομπαγιάσι Ίσσα, απόδοση Δ. Καψάλη, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2008, 33-36).

Utagawa Hiroshige, Φθινοπωρινά λουλούδια στο φως της πανσέληνου. 1853

Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2015

Χρυσάνθεμα του Utagawa Hiroshige

Γιαπωνέζικα Χρυσάνθεμα

 Τα χρυσάνθεμα-και γενικά τα θεματικά μοτίβα από τη φύση-είναι από τα αγαπημένα θέματα των Ιαπώνων ζωγράφων. Ιδού, λοιπόν, τρία από τα πολλά έργα του Utagawa Hiroshige (1797-1858), γνωστού Ιάπωνα ζωγράφου της περιόδου Edo, που απεικονίζουν χρυσάνθεμα. O Hiroshige είναι γνωστός για τα έργα του με τοπία, πουλιά και λουλούδια.


Utagawa Hiroshige, Χρυσάνθεμα σε σχήμα βεντάγιας. 1840. Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης. Ν.Υόρκη.


Utagawa Hiroshige, Χρυσάνθεμα. 1840. Ιστιτούτο Τέχνης του Σικάγο.

Utagawa Hiroshige, Χρυσάνθεμα.



Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2015

Μετά τη βροχή. Πίνακες του Μιχάλη Οικονόμου

Η βροχή στη ζωγραφική. Πίνακες του Μιχάλη Οικονόμου

  Επιστρέφω στον αγαπημένο μου Μιχάλη Οικονόμου (1888-1933), εισηγητή του μοντερνισμού στη νέα ελληνική ζωγραφική, με δύο ονειρικές εικόνες που αναπαραστούν με αχνά χρώματα θαλασσινά τοπία "μετά τη βροχή".
   Ένα λευκό σπίτι με κόκκινη τέντα στην ακρογιαλιά καθρεφτίζεται στη θάλασσα. Διακρίνουμε τη λευκή φιγούρα μιας γυναίκας στην αμμουδιά και ενός ψαρά στη βάρκα.   Υπέροχες φωτοσκιάσεις που προσδίδουν ατμόσφαιρα ονείρου σ' ένα στιγμιότυπο "μετά τη βροχή".

Μιχάλης Οικονόμου (1888-1933), Μετά τη βροχή. Ιδιωτική Συλλογή.

Ακόμα ένα στιγμιότυπο "μετά τη βροχή". Εδώ τα χρώματα είναι πιο σκοτεινά και η ατμόσφαιρα απόκοσμη.
Μιχάλης Οικονόμου (1888-1933), Μετά τη βροχή. Ιδιωτική Συλλογή.