Άννας Αγγελοπούλου Ιστολόγιο Χάριν Λόγου και Τέχνης, Χάριν Φίλων

"O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν᾽ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό...". Γκαίτε.
Το βρήκα γραμμένο σ᾽ένα ξεχασμένο λεύκωμα της μητέρας μου. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 τέτοια αποφθέγματα σημείωναν οι μικρές μαθήτριες...
Γιατί θέλω ένα ιστολόγιο; Γιατί η ανάγκη μιας τέτοιου είδους επικοινωνίας;
Θα πω μόνο ότι στην αρχή σκέφτηκα να είναι ένα ιστολόγιο που να απευθύνεται στους συναδέλφους μου, δηλαδή μόνο σε φιλολόγους... "Χάριν φίλων" του λόγου, δηλαδή. Στη συνέχεια σκέφτηκα να είναι και "χάριν φίλων" της τέχνης. Τελικά, όμως, αποφάσισα να απευθύνεται και σε πολλούς άλλους: στους πρώην και επόμενους μαθητές μου, σε όσους αγαπούν να ονειρεύονται, σε όσους πιστεύουν ακόμα στο όραμα της παιδείας, σε όσους επέλεξαν να είναι εκπαιδευτικοί από αγάπη, σε όσους αγαπούν να ταξιδεύουν, και κυρίως σε όσους αγαπούν την ανάγνωση ή μάλλον τις αναγνώσεις...σε όσους παντού και πάντα θα διαβάζουν...θα διαβάζουν κείμενα στα βιβλία, κείμενα στις εικόνες, κείμενα στα πρόσωπα των ανθρώπων... Άλλωστε, η ανάγνωση είναι ταξίδι, όχι ένα αλλά πολλά ταξίδια...
Τελικά, το ιστολόγιο αυτό απευθύνεται στα αγαπημένα πρόσωπα της ζωής μας... Απευθύνεται ακόμα σε φίλους, γνωστούς και άγνωστους, σε πρόσωπα που συνάντησα, συναντώ καθημερινά, θα συναντήσω στο μέλλον ή που δε θα συναντήσω ποτέ.
Καλά ταξίδια, λοιπόν, με βιβλία, εικόνες, μουσικές και κυρίως με όνειρα!


Τρίτη 17 Ιουλίου 2012

Παιδιά παίζουν στην παραλία: ένας καλοκαιρινός πίνακας της Μαίρης Κάσατ

Το καλοκαίρι στη ζωγραφική: Μαίρη Κάσατ (Mary Cassatt), παιδιά παίζουν στην παραλία

   Στιγμές καλοκαιρινής ξεγνοιασιάς και παιδικής αθωότητας! Δύο λευκοφορεμένα παιδιἀ-το ένα με ψάθινο καπέλο και κόκκινη κορδέλα- παίζουν στην αμμουδιά της παραλίας με τα κουβαδάκιά τους. Απόλυτα αφοσιωμένα στο παιχνίδι τους, ταξιδεύουν στο μαγικό τους κόσμο. Στο βάθος η γαλάζια θάλασσα, στον ορίζοντα λευκά πανιά καραβιών και μία βάρκα με κωπηλάτες...
   Είναι ένας καλοκαιρινός πίνακας της Αμερικανίδας ζωγράφου Μαίρης Κάσατ (1884-1926) που επηρεάστηκε από το κίνημα του ιμπρεσιονισμού. Η Κάσατ, που έζησε για κάποιο διάστημα στο Παρίσι και κινήθηκε στον κύκλο των ιμπρεσιονιστών ζωγράφων, συνήθιζε να απεικονίζει καθημερινές σκηνές με μητέρες και παιδιά, πορτρέτα γυναικών και παιδιών.

M. Cassatt, Παιδιά που παίζουν στην παραλία. 1884. National Gallery of Arts. Washington D.C.

Δευτέρα 16 Ιουλίου 2012

Tο καλοκαίρι στη ζωγραφική: Καλοκαιρινές ημέρες του Sir John Lavery


Καλοκαιρινή ημέρα: δύο καλοκαιρινοί πίνακες του Sir John Lavery

Δύο σκηνές από καλοκαιρινές ημέρες απεικονίζουν οι παρακάτω πίνακες του Ιρλανδού ζωγράφου (γεννήθηκε στο Μπέλφαστ) Sir John Lavery. Στην παραλία η μία και στην όχθη του ποταμού η άλλη...

Sir John Lavery, Μία καλοκαιρινή ημέρα. 1911. Ιδιωτική Συλλογή.

Sir John Lavery,  Μία ημέρα στη μέση του Καλοκαιριού. 1884. Ιδιωτική Συλλογή.




Κυριακή 15 Ιουλίου 2012

Στη βάρκα: ένας καλοκαιρινός πίνακας του Εντ. Μανέ

Ένας καλοκαιρινός ιμπρεσιονιστικός πίνακας του Εντουάρ Μανέ
   
   Ένα ζευγάρι απολαμβάνει τη ραστώνη της βαρκάδας μία καλοκαιρινή ημέρα... Στη βάρκα (En bateau στα γαλλικά, Boating στα αγγλικά)! Είναι ένας από τους χαρακτηριστικούς πίνακες του Γάλλου ζωγράφου Εντουάρ Μανέ (1832-1883). Στο έργο αυτό ο Μανέ πειραματίζεται με τον τρόπο που ζωγραφίζουν τις φωτοσκιάσεις οι ιμπρεσιονιστές ζωγράφοι. Ο Μανέ επιχειρεί να πλησιάσει το ύφος του ιμπρεσιονισμού, παρά το ότι ο ίδιος ποτέ δεν προσχώρησε επίσημα στο κίνημα και δεν υιοθέτησε απόλυτα τα ιμπρεσιονιστικά χαρακτηριστικά.
    Η φωτεινότητα του ιμπρεσιονισμού αποτυπώνεται από τη λάμψη των λευκών πινελιών στο νερό του ποταμού και στα ρούχα του ζευγαριού (κυρίως του άνδρα) της βαρκάδας. Αν και το νερό του ποταμού καταλαμβάνει περισσότερο από τη μισή επιφάνεια του πίνακα, ο Μανέ δεν αφοσιώνεται αποκλειστικά στο τοπίο, όπως συνήθιζαν οι ιμπρεσιονιστές ζωγράφοι. Συνεχίζει να εστιάζει στην απόδοση των ανθρώπινων μορφών που τις μελετά όμως στο πλαίσιο της υπαίθρου και της φύσης.
   Ο πίνακας είναι αποτέλεσμα της επιρροής που δέχθηκε ο Μανέ από τον ιμπρεσιονιστή συνάδελφό του Κλωντ Μονέ το καλοκαίρι του 1874, όταν οι δύο καλλιτέχνες ζωγράφιζαν μαζί στο Αρζαντέιγ, ένα χωριουδάκι που βρισκόταν στα περίχωρα του Παρισιού, στις όχθες του ποταμού Σηκουάνα. Το Αρζαντέιγ, όπου συνήθιζαν να κάνουν τις εκδρομές τους τις Κυριακές ή να περνούν το καλοκαίρι τους οι μικροαστοί της γαλλικής πρωτεύουσας, ήταν ο αγαπημένος τόπος των ιμπρεσιονιστών ζωγράφων που ζωγράφιζαν σκηνές από την ύπαιθρο. Ο Μονέ εγκαταστάθηκε εκεί το 1873 και το καλοκαίρι του επόμενου χρόνου εργάστηκε μαζί με τον Μανέ, ο οποίος περνούσε αρκετές εβδομάδες στην εξοχική κατοικία της οικογένειάς του στην όχθη του ποταμού.
   Ο πίνακας του Μανέ, εκτός από την επιρροή του ιμπρεσιονιστή Μονέ, έχει δεχθεί και επίδραση από την Ιαπωνική ζωγραφική. Η βάρκα κόβεται απότομα στην άκρη του πίνακα, όπως συνέβαινε στα έργα των Ιαπώνων ζωγράφων που είχαν γοητεύσει τους Γάλλους ιμπρεσιονιστές. 

Εντ. Μανέ (Edw. Manet), Στη βάρκα (En bateau, Boating). 1874. Metropolitan Museum of Arts. Ν. Υόρκη.

Βλ. 
Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης, Βιβλιοθήκη Τέχνης Η Καθημερινή, Αθήνα 2007, σ. 100-101.

Παρασκευή 13 Ιουλίου 2012

Γυναίκα που διαβάζει στην καλοκαιρινή λιακάδα: ένας πίνακας του Childe Hassam

Ένας καλοκαιρινός πίνακας του Childe Hassam

   Eίναι ένας καλοκαιρινός πίνακας του Αμερικανού ιμπρεσιονιστή ζωγράφου Childe Hassam (1859-1935).  Nτυμένη με το καλοκαιρινό λουλουδάτο δροσερό φόρεμά της, κάθεται  στα βράχια της παραλίας και διαβάζει με προσήλωση το βιβλίο της. Ακουμπισμένη δίπλα της η ομπρέλα...Προστατεύεται από το φως του καλοκαιρινού ήλιου μόνο από το κομψό καπέλο της. "Καλοκαιρινό ηλιόφως" είναι η ονομασία του πίνακα.

Ch. Hassam, Καλοκαιρινή Λιακάδα. 1892. The Israel Museum. Jerusalem.


Κυριακή 1 Ιουλίου 2012

Γυναίκες που διαβάζουν: ένας καλοκαιρινός πίνακας του Sir John Lavery

Sir John Lavery, Γυναίκα με κόκκινο φόρεμα που διαβάζει...


    Είναι η τελευταία μου "ανακάλυψη" αυτός ο γοητευτικός πίνακας του Ιρλανδού ζωγράφου Sir John Lavery (1856-1941). Μυστηριώδης νεαρή γυναίκα που δε δείχνει το πρόσωπό της στους θεατές, ντυμένη στα κόκκινα, διαβάζει το βιβλίο της καθισμένη δίπλα σε μία πισίνα. Στο βάθος μπροστά της διακρίνονται  λουόμενες μορφές που δεν αποσπούν την προσοχή από το διάβασμα. Εικόνα μίας σκηνής του μεσοπολέμου...Ανυποψίαστη η αναγνώστρια, ανυποψίαστες οι λουόμενες...για αυτό που επρόκειτο να ακολουθήσει... η άνοδος του φασισμού σε ευρωπαϊκές χώρες και ένας ακόμα Μεγάλος Πόλεμος!
   Ο Sir John Levery  γεννήθηκε στο Μπέλφαστ, σπούδασε ζωγραφική στη Γλασκόβη, στο Λονδίνο και το Παρίσι. Επέστρεψε από τη Γαλλία στη Σκοτία όπου υπήρξε ιδρυτικό μέλος ενός κύκλου καλλιτεχνών της Γλασκόβης. Πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στο Λονδίνο όπου ήταν ιδιαίτερα γνωστός για τις προσωπογραφίες και τα τοπία του.

Sir John Lavery, Γυναίκα με κόκκινο φόρεμα που διαβάζει δίπλα σε πισίνα. 1922. Μάλλον σε ιδιωτική συλλογή.

Γυναίκες που διαβάζουν: ένας καλοκαιρινός πίνακας του Fr. W. Benson

Fr. W. Benson, Η αναγνώστρια


    Είναι ένας υπέροχος πίνακας του Αμερικανού ιμπρεσιονιστή ζωγράφου Fr. W. Benson (1862-1951). Καλοκαιρινή ηλιόλουστη μέρα στην εξοχή! Λευκοφορεμένη κάθεται στο γρασίδι, έχει ακουμπήσει στο πλάι την ομπρέλα της...και φυσικά ταξιδεύει σε κόσμους μαγικούς και ονειρεμένους, διαβάζοντας το βιβλίο της.

Fr. W. Benson, H αναγνώστρια. 1910. Ιδιωτική Συλλογή.

http://www.the-athenaeum.org/art/detail.php?ID=25137

Το καλοκαίρι στη ζωγραφική: Στην παραλία με πίνακες του Ουίνσλοου Χόμερ

Στην παραλία: καλοκαιρινοί πίνακες του Ουίνσλοου Χόμερ (Winslow Homer)

    Είναι μερικοί καλοκαιρινοί πίνακες του Αμερικανού ζωγράφου Ουίνσλοου Χόμερ (1836-1911) που αποτυπώνουν σκηνές από την παραλία. Ο Χόμερ, ο οποίος γεννήθηκε στη Βοστόνη της Μασσαχουσέτης, ξεκίνησε την καριέρα του ως εικονογράφος περιοδικών και εφημερίδων αλλά ζωγράφισε και ένα μεγάλο αριθμό έργων που απεικονίζουν τοπία της αμερικανικής υπαίθρου, σκηνές καθημερινές στην εξοχή και στις μεγάλες πόλεις (Βοστόνη, Ν. Υόρκη). Ένα από τα αγαπημένα του θέματα ήταν οι σκηνές στην παραλία.
  Ο Ουίνσλοου Χόμερ θεωρείται ως ένας από τους πιο σημαντικούς Αμερικανούς ζωγράφους του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα και ήταν από τους πρώτους καλλιτέχνες που έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο να απεικονίζουν ανθρώπους στην παραλία και στη θάλασσα. Αν και ο ίδιος ήταν αυτοδίδακτος, φαίνεται ότι γνώριζε τις τάσεις της ευρωπαϊκής ζωγραφικής και πρέπει να επηρεάστηκε από το κίνημα του ιμπρεσιονισμού ύστερα από το ταξίδι του στο Παρίσι το 1867.
    Ανέμελα παιδιά παίζουν στην παραλία και βρέχουν τα πόδια τους στα κύματα της θάλασσας, οι φιγούρες τους καθρεφτίζονται στη βρεγμένη αμμουδιά, στο βάθος τα λευκά πανιά καραβιών...Η επιρροή των φωτοσκιάσεων του ιμπρεσιονισμού είναι εμφανής στον παρακάτω πίνακα που φέρει τον τίτλο Σκηνή στην παραλία.

W. Homer, Σκηνή στην παραλία. 1869. Thyssen Bornemisza Gallery.

....Και στους επόμενους πίνακες οι σκηνές διαδραματίζονται σε αμμώδεις παραλίες, δίπλα στη θάλασσα. Κομψές γυναικείες μορφές με αέρινα φορέματα και ομπρέλες  περπατούν ή κάθονται στην παραλία, ρεμβάζουν πέρα μακριά κοιτάζοντας τη θάλασσα...παιδιά παίζουν ξέγνοιαστα, γυναίκες έχουν σηκώσει τα φορέματά τους και βρέχουν τα πόδια τους στο νερό...
    Λευκά κύματα, λευκά σύννεφα σε γαλάζιο ουρανό, λευκά πανιά στο γαλάζιο της θάλασσας, χρωματιστές ομπρέλες στην αμμουδιά...Είναι σκηνές από παραλίες!

W. Homer, Long Branch N. Jersey. 1869. Museum of Fine Arts of Boston.

W. Homer, Στην παραλία. 1872. Ιδιωτική Συλλογή.

W. Homer, Στην παραλία. 1870. Ιδιωτική Συλλογή.

W. Homer, East Hampton Island. 1874. Iδιωτική Συλλογή.

W. Homer, Παιδιά στην παραλία. 1881. Ιδιωτική Συλλογή.

W. Homer, Κορίτσι στην παραλία. 1890. Nelson Atkins Museum of Art.