Το Πάσχα στη ζωγραφική. Πίνακες με Πασχαλινά Αυγά

Ζωγραφίζοντας αυγά του Πάσχα

   ...επειδή σήμερα ακολουθήσαμε το έθιμο και βάψαμε κόκκινα αυγά για το Πάσχα, ας κάνουμε μία επίκαιρη ανάρτηση. Τα βρασμένα κόκκινα αυγά είναι στενά συνδεδεμένα με το Πάσχα της Ορθοδοξίας και την ημέρα της Λαμπρής. Η βαφή βραστών αυγών με κόκκινο χρώμα (λένε ότι συμβολίζει το αίμα του Χριστού) τη Μεγάλη Πέμπτη και το τσούγκρισμά τους την ημέρα της Ανάστασης είναι από τα πιο "ζωντανά" πατροπαράδοτα έθιμα του Ορθόδοξου Πάσχα, που επιβιώνει έως σήμερα. Νομίζω ότι δεν μπορούμε να σκεφτούμε το Πάσχα χωρίς κόκκινα αυγά.

 Σε παλιότερες αναρτήσεις  έχω παρουσιάσει δύο αγαπημένους μου ηθογραφικούς πίνακες γνωστών Ελλήνων ζωγράφων, που παρουσιάζουν εικόνες-στιγμιότυπα από αυτό το δημοφιλές έθιμο.   Ο Απόστολος Γεραλής (1886-1983) απεικονίζει μία νεαρή γυναίκα, ντυμένη με παραδοσιακή στολή, να ζωγραφίζει τα κόκκινα αυγά (βλ. http://annagelopoulou.blogspot.com/2013/05/blog-post_2.html), ενώ ο Νικηφόρος Λύτρας (1832-1904) παρουσιάζει ένα κοριτσάκι, επίσης ντυμένο με παραδοσιακή ενδυμασία, να ξεφλουδίζει το πασχαλινό αυγό του (βλ. annagelopoulou.blogspot.com/2014/04/blog-post_21.html).  Και στους δύο πίνακες είναι υπέροχη η απόδοση της έκφρασης των προσώπων και εξαιρετική η απεικόνιση των λεπτομερειών του εσωτερικού χώρου στον οποίο τοποθετούνται οι δύο μορφές...

    

   Στη συνέχεια παραθέτω μία επιλογή από πίνακες ζωγραφικής που αποτυπώνουν το έθιμο του πασχαλινού αυγού.  

Απόστολος Γεραλής, Τα Αυγά της Λαμπρής. 1939. Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων.

Ο Απόστολος Γεραλής έχει απεικονίσει τη σκηνή της νεαρής γυναίκας να ζωγραφίζει τα πασχαλινά αυγά σε τρεις εκδοχές. Σύμφωνα με το έθιμο, διακοσμούσαν τα πασχαλινά αυγά με διάφορες ζωγραφιές και σχέδια ή αργότερα κολλούσαν χαλκομανίες.

Απόστολος Γεραλής, Ζωγραφίζοντας τα αυγά του Πάσχα. 1920.

Απόστολος Γεραλής, Ζωγραφίζοντας τα αυγά του Πάσχα.

Νικηφόρος Λύτρας, Το ωόν του Πάσχα. 1874-1875. Πανελλήνιο Ιερό Ίδρυμα Ευαγγελίστριας Τήνου. Με ευλαβική προσήλωση ξεφλουδίζει τα τσόφλια του κόκκινου αυγού.

Το έθιμο των Πασχαλινών αυγών ήταν και παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλές και στην Ορθόδοξη Ρωσία. Στους παρακάτω πίνακες Ρώσων ζωγράφων απεικονίζονται σκηνές με πασχαλινά αυγά.

Nikolay Koshelev, Παιδιά που παίζουν με πασχαλινά αυγά. 1855.

Sergey Miloradovich, Προετοιμασία για το Πάσχα. 1910. Ζωγραφίζει τα πασχαλινά αυγά.

https://arthive.com/artists/2638~Sergey_Miloradovich/works

https://www.sothebys.com/en/auctions/ecatalogue/lot.62.html/2006/the-greek-sale-l06100

http://www.artnet.com/artists/apostolos-geralis/
https://www.tinos.biz/afisa672005.html
https://arthive.com/artists/2663~Nikolay_Koshelev/works/397693~Children_rolling_Easter_eggs

https://argolikivivliothiki.gr/2011/04/14/%CF%80%CE%B1%CF%83%CF%87%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CE%BD%CE%AC-%CE%B1%CE%B2%CE%B3%CE%AC-%CE%BB%CE%B1%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AF%CE%B1/

Κυριακή των Βαΐων. Ένα ποίημα της Κικής Δημουλά για την Απαρηγορία της Μεγάλης Εβδομάδας

Κυριακή των Βαΐων. Αρχίζει η "Απαρηγορία" της Μεγάλης Εβδομάδας.

   Kυριακή των Βαΐων σήμερα, η προηγούμενη Κυριακή της Κυριακής της Ανάστασης! 

Η πρώτη ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας..Με την Κυριακή των Βαΐων αρχίζει η Μεγάλη, η Εβδομάδα των Παθών του Κυρίου. Μ' ένα θρίαμβο αρχίζει η πορεία του Ιησού Χριστού προς τον Γολγοθά και τη Σταύρωση. Την Κυριακή των Βαΐων εορτάζεται η  ανάμνηση της θριαμβευτικής εισόδου του Χριστού στα Ιεροσόλυμα...Τον υποδέχτηκαν με ενθουσιασμό, κρατώντας κλαδιά από βάγια, από φοίνικες, ζητωκραυγάζοντας "Ωσαννά" και λατρεύοντάς τον ως τον Μεσσία. Μόνο που αυτή θριαμβευτική υποδοχή δεν κράτησε για πολύ...

 Για αυτό, λοιπόν, τη μέρα αυτή το εσωτερικό των εκκλησιών στολίζονται με κλαδιά από βάγια-φοίνικες ή κλαδιά άλλων λατρευτικών φυτών, όπως δάφνες και μυρτιές... Μετά το τέλος της λειτουργίας οι πιστοί επιστρέφουν στο σπίτι με κλαδάκια από βάγια που τα κρεμούν στα εικονίσματα. 

    Στο παρακάτω υπέροχο πίνακα της Βικτωριανής Περιόδου, βλέπουμε μία κομψή νεαρή γυναίκα να κρεμά ένα κλαδάκι από βάγια στο πορτρέτο της μητέρας της, που έχει πεθάνει...Συνήθιζαν να κρεμούν βάγια και στις εικόνες των αγαπημένων προσώπων  που είχαν χάσει...

Alfred Stevens (1823-1962), Κυριακή των Βαΐων. Περίπου 1862. The Walters Art Museum.

"Απαρηγορία" αισθανόμαστε τη Μεγάλη Εβδομάδα, "απαρηγορία" για την Εβδομάδα των Παθών του Κυρίου και για τα αγαπημένα πρόσωπα που έχουμε απωλέσει...Ένα ποίημα της Κικής Δημουλά για την "Απαρηγορία" της "Μεγάλης Εβδομάδας".

Κική Δημουλά, Η απαρηγορία
Μεγάλη Εβδομάδα

Οι βιολέτες, όπως ανήσυχα,
διορατικά μυρίζουν
όταν κάτι δεν πάει καλά,
κάτι απογοητεύει πάλι.

Η Μεγάλη Εβδομάδα,
όπως στάζει κερί και τάμα
στη θρησκόληπτη ανάμνηση,
στην άθεη απουσία.

Η Κυριακή του Νυμφίου,
όπως αναστατώνει,
βασίζεις δεν βασίζεις το Μεγάλο
στις αφίξεις.

Θεόδωρος Ράλλης, Ευλάβεια. 1935.

Οι διάφοροι Νυμφίοι,
που κάτι τους τυχαίνει και δεν έρχονται,
κάποια διήμερη εκδρομή,
κάποια ευκολότερη θρησκεία
που την ασπάζονται.

Οι πολλαπλασιασμένοι κήποι της Γεθσημανή
σε κάθε βήμα,
δπως κατασταλάζεις για το έθιμο,
έχουν δεν έχουνε ανθίσει οι απορίες.

Οι Πατέρες μας, γέροι στο σπίτι,
περιμένουν αυγά και τσουρέκι.

Οι πολλαπλασιασμένοι κήποι της Γεθσημανή,
τα περιστύλια της υπομονής,
τα παγκάκια να κάτσεις να περιμένεις
τον ετήσιο Ιούδα,
πού αργεί να 'ρθεί
από το ράφτη, απ' τον κουρέα.
Το μεγάλο ποσόν που του δίνεις
για να δεχθεί να σε προδίνει ανεξήγητα.


Szinyei Merse Pal, Κυρία με φόρεμα σε χρώμα βιολέτας. 1874. Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας. Βουδαπέστη.

Της καμπάνας η Μεγάλη εξάντληση
κι η άπαρηγορία,
ο νηστικός της ήχος
όπως λιποθυμάει
στα εαρινά αρμόνια
των καθολικών απογευμάτων.


Θεόδωρος Ράλλης (1852-1909), Εσπερινός.

Οι αργίες,
οι αργοπορίες,
οι αγριότητες,
όπως τις πάμε ως επάνω μόνοι μας.

Ο Σίμων, που στο τέλος αδιαφόρησε
κι έφτιαξε τη ζωή του.

Η Μυροφόρος έλλειψις,
που θα σε ψάχνει απόψε να σε ράνει.

Η Προηγιασμένη των διαφόρων θρήνων
τη Μεγάλη Εβδομάδα
και τις διάφορες άλλες εβδομάδες τα ίδια.


Θεόδωρος Ράλλης (1852-1909), Στιγμή περισυλλογής.

Η Αγία Επανάληψη,
η θαυματουργή,
η άχειροποίητος,
όπως τη βρήκανε ανυπόγραφη τα πράγματα,
θαμμένη
σε κάποια παλαιότητα της μοίρας μας,
σε κάποιο προγονό μας μέλλον.
Όπως την πιστεύω.
Aπό τη συλλογή "Το λίγο του κόσμου", εκδ. Ίκαρος, 1998.

George Henry Boughton, Γονατισμένη γυναίκα που προσεύχεται. Γύρω στα 1860. Walters Art Museum.

https://art.thewalters.org/detail/21547//
https://art.thewalters.org/detail/12881//

https://paletaart.wordpress.com/2012/07/09/%CF%81%CE%AC%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CF%82-%CE%B8%CE%B5%CF%8C%CE%B4%CF%89%CF%81%CE%BF%CF%82-rallis-theodoros-1852-1909/#jp-carousel-14109
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Szinyei_Merse,_P%C3%A1l_-_Lady_in_Violet_-_Google_Art_Project.jpg

Το φεγγάρι στην ποίηση και τη ζωγραφική. Της Σελήνης. Ένα ποίημα της Ζωής Καρέλλη και πίνακες του Νορβηγού ζωγράφου Harald Sohlberg

Της Σελήνης. Ζωή Καρέλλη και Harald Sohlberg.

...Πανσέληνος του Απριλίου απόψε!

... Για αυτό, ένα υπέροχο ποίημα της Ζωής Καρέλλη που με συγκινεί κάθε φορά που το διαβάζω και μου θυμίζει τις ποιητικές εικόνες του Νορβηγού ζωγράφου Harald Sohlberg (1869-1935).  Το ποιητικό υποκείμενο  απευθύνεται στη σελήνη και περιγράφει με δραματικό μονόλογο την επιρροή του σεληνόφωτος στην ψυχική διάθεση. 

Harald Sohlberg, Ανθισμένο λιβάδι στο βορρά. 1905. Εθνικό Μουσείο Τέχνης. Όσλο. To φως της σελήνης φωτίζει το ανοιξιάτικο ανθισμένο λιβάδι. Μία βαθύτατα λυρική εικόνα από ένα μεγάλο νεορομαντικό ζωγράφο.

Harald Sohlberg, Σεληνόφως. 1899. Εθνικό Μουσείο Τέχνης. Όσλο. 

Υπό το σεληνόφως το ποιητικό υποκείμενο ανακαλεί μνήμες αγαπημένων προσώπων...

Ζωή Καρέλλη, Της σελήνης (II)

[Από την ενότητα Της σελήνης]

II

Αργυρόηχη, μελίχροη, χρυσορόδινη,

μειλιχόμειδη ερωμένη, ασύλληπτη.

Ηδονή ομιχλώδης η χάρη σου, η καλλονή

πάρα πολύ σιωπηλή,

βασίλισσα

στο μαβί, στιλπνό στερέωμα,

του σκοταδιού αργυρή αρχόντισσα, μακρινή.

Harald Sohlberg, Νύχτα με σελήνη στο Nevlunghavn. 1922.

Είναι το φως σου παράξενα οδυνηρό

και μαγικό, σαν τη σκιά

εκείνων που αγαπήσαμε τρυφερά

και ξανάρχονται να μας ψιθυρίσουν,

να πουν για τ’ ανύπαρχτα, για τα φανταστικά,

για κείνα τα μυστικά,

που μόνο οι ανήσυχες ψυχές

έχουν μέσα τους.

Harald Sohlberg, Ελεγεία. 1903.

Παρηγοριά εκείνων που γνωρίζουν τη μοναξιά,

την πλήρη ονείρων κατάσταση

που το φως σου ξυπνά,

καθώς τις σκιές διαπερνά,

δίχως να τις κυνηγά να φύγουν.

Harald Sohlberg, Σεληνόφως στη θάλασσα. 1907. Το φεγγάρι καθρεφτίζεται στη θάλασσα.

Harald Sohlberg, Το σπίτι του ψαρά. 1906. Ινστιτούτο Τέχνης. Σικάγο. Το φως της σελήνης φωτίζει το μοναχικό σπίτι του ψαρά.

Τόσο υπερήφανη, ασυγκίνητη στην εμορφιά σου
λάμψη διαβρωτική, ύπουλα διαπεραστική
εντός μου σταλάζεις
τα μυστικά της νύχτας.

Από τη συλλογή Το πλοίο (1955)

Harald Sohlberg, Στη βεράντα. 1892. Εθνικό Μουσείο Τέχνης. Όσλο. Περιμένει το φως του φεγγαριού για να δει τις σκιες των αγαπημένων προσώπων...

https://www.nasjonalmuseet.no/en/collection/object/NG.M.00692

https://arthive.com/artists/81073~Harald_Oskar_Sohlberg/works/573211~Elegy

https://www.artic.edu/artworks/152437/fisherman-s-cottage

https://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=1559.msg113372#msg113372

https://www.nasjonalmuseet.no/en/collection/object/NG.M.01828

https://en.wikipedia.org/wiki/Harald_Sohlberg

Τι είναι ποίηση! Ένα ποίημα του Μ. Γκόρπα για την ποίηση

Θωμάς Γκόρπας, Ποίηση

 Τι είναι άραγε η ποίηση; Πολλοί ποιητές προσπάθησαν να απαντήσουν στο ερώτημα "Τι είναι ποίηση". Συχνά επιχείρησαν να δώσουν ποιητική απάντηση, γράφοντας ποιήματα για την ποίηση. Yπάρχουν πάρα πολλά ποιήματα αυτοανοφορικά, που αναφέρονται στην ίδια την ποίηση. Το ποιητικό υποκείμενο μιλά για τον δημιουργό και το έργο του, για τον ποιητή και την ποίηση. 

 Το ποιητικό υποκείμενο προσπαθεί να ορίσει την ποίηση. 

 ...επειδή πιστεύω ότι η ποίηση είναι υπόθεση "καθημερινή", ότι υπάρχει σε κάθε στιγμή της καθημερινότητάς μας, αυτή τη φορά επιλέγω ένα ποίημα "περί ποιήσεως" του Θωμά Γκόρπα (1935-2003), ενός ποιητή ως κατέγραψε ποιητικά την καθημερινότητα...
(Για τον Θωμά Γκόρπα, Βλ. http://www.biblionet.gr/author/29584 και
https://www.kathimerini.gr/842849/article/politismos/vivlio/8wmas-gkorpas-h-tryferh-eirwneia-ths-poihshs)

Ishibashi Kazunori (1876-1926), Γυναίκα που διαβάζει ποίηση. 1906. Shimane Art Museum. Ιαπωνία.

Ποίηση

ανάμνηση από φίλντισι

William Merritt Chase (1849-1916),  1910. Αναμνήσεις.

περίπατος τα ξημερώματα

άναμμα τσιγάρου κατά λάθος από φεγγάρι

χαρταετός που ξέφυγε απ’ τα χέρια παιδιού

Dame Laura Knight (1877-1970), Πετώντας χαρταετό. 1910.

κλάμα παιδιού στη μέση πανηγυριού

φιλία ανάμεσα σε δυο προδοσίες

κλωνάρι που ταξιδεύει

δασκάλα μόνη μελαγχολική στο διάλειμμα

Winslow Homer, To κόκκινο σχολείο, 1873.

ένα βιολί που παίζει μοναχό του

αριθμός 7

της καρδιάς τα μέσα φυλλώματα

χαλκός χαλκωματένια χαλκωματάς – όλα τα παλιά γυαλίζω

χρυσάφι για όλους ή για κανένα

πόλη που κυριεύτηκε άδεια μετά μακριά πολιορκία

παλιές φωτογραφίες και μακρυμπάνι της μνήμης

Eduard Frère (1837-1894), Το οικογενειακό άλμπουμ.

πεταλούδα που γλιτώνει απ’ τη φωτιά

φωτιά που γλιτώνει απ’ τα νερά

χαρά που γλιτώνει απ’ τα γεράματα

βιολέτες σ’ άσπρο λαιμό

Paul Desire Trouillebert (1829-1900), Γυναίκα με βιολέτα στο λαιμό. 1870.

άσπρο άλογο που τρέχει σε μαύρο ουρανό

μαύρος ήλιος καλοκαιρινός

άσπρος ήλιος χειμωνιάτικος

λεμόνι κάρβουνο γλυκό του κουταλιού

νύχτα στρωμένη τσιγάρα

λέξεις

Edward Munch (1863-1944), Κορίτσι στο παράθυρο τη νύχτα. 1893. Ινστιτούτο Τέχης. Σικάγο.

Από τη συλλογή Ποίηση ’76 (1976) του Θωμά Γκόρπα

https://thepoetsiloved.wordpress.com/2017/05/23/thomas-gorpas-poiisi-%CE%B8%CF%89%CE%BC%CE%AC%CF%82-%CE%B3%CE%BA%CF%8C%CF%81%CF%80%CE%B1%CF%82-%CF%80%CE%BF%CE%AF%CE%B7%CF%83%CE%B7/

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lady_Reading_Poetry_by_Ishibashi_Kazunori_(Shimane_Art_Museum).jpg

https://www.wikiart.org/en/william-merritt-chase/memories

https://www.amazon.com/Knight-Private-Collection-Unframed-Reproduction/dp/B07GLZZZZD

https://www.artic.edu/artworks/154235/the-girl-by-the-window

Νάρκισσοι. Ένα ποίημα της Μελισσάνθης και πίνακες ζωγραφικής με νάρκισσους

Νάρκισσοι

Νάρκισσοι: Tα λουλούδια της πρώιμης Άνοιξης.

Henri Fantin-Latour, Λουλούδια της Άνοιξης. 1873. Ξεχωρίζουν οι  λευκοί και κίτρινοι νάρκισσοι.

  Από τον Φεβρουάριο άρχισαν να ανθίζουν οι νάρκισσοι στο μπαλκόνι μας. Στην αρχή πετάχτηκαν προς τα πάνω μέσα από το χώμα της γλάστρας, όπου ήταν κρυμμένοι οι βολβοί τους, τα πράσινα μακρόστενα φύλλα τους. Με αιφνιδίασαν, γιατί είχα ξεχάσει ότι σε εκείνες τις γλάστρες είχαν μείνει οι βολβοί τους από την προηγούμενη χρονιά.  Γρήγορα άρχισαν να παίρνουν ύψος...παρακολουθούσα τα φύλλα τους καθημερινά να υψώνονται πάνω από το χώμα... στη συνέχεια στην κορυφή τους εμφανίστηκαν τα μπουμπούκια και άνοιξαν σε κίτρινα ανθάκια με λεπτή ευωδιά. 

 Νάρκισσοι! Είναι από πρώτα λουλούδια που προμηνύουν τον ερχομό της Άνοιξης. Ανθίζουν στα τέλη του Χειμώνα και στις αρχές του Μαρτίου...Οι δικοί μου είναι κίτρινοι, αλλά υπάρχουν και σε λευκό χρώμα, ακόμα και σε ροζ ή κόκκινο...

Henri Fantin-Latour, νάρκισσοι σε βάζο με λευκή οπαλίνα. 1875.

Yπάρχουν πολλοί πίνακες ζωγραφικής που απεικονίζουν νάρκισσους.  Ακολουθεί μία μικρή επιλογή από αγαπημένους μου πίνακες με θέμα το λουλούδι νάρκισσο.

William Henry Margetson (1861-1940), Ποτίζοντας τους νάρκισσους.

Charles Webster Hawthorne (1872-1930), Νάρκισσοι, 1910.

Paul Gustav Fischer, Ημέρα των Γενεθλίων. Η κόρη του ζωγράφου, Χάριετ, τακτοποιεί νάρκισσους σ΄ένα βάζο στο τραπέζι. 1905.

Carl Thomsen (1847-1912), Κοπέλα που τακτοποιεί νάρκισσους. 1894.

Michael Ancher, Η κόρη του ζωγράφου Helga ζωγραφίζει νάρκισσους. 1896.

  Το λεπτό αυτό λουλούδι συνδέεται μ' ένα αρχαιοελληνικό μύθο, του οποίου η πιο γνωστή εκδοχή διασώζεται από τον Λατίνο ποιητή Οβίδιο στο έργο του "Μεταμορφώσεις". Σύμφωνα με τον Οβίδιο, ο Νάρκισσος ήταν ένας πανέμορφος νέος από τη Βοιωτία, παιδί του ποταμού Κηφισσού και της Νύμφης Λειριόπης. Ο ωραίος νέος δεσμεύτηκε από την ίδια του την ομορφιά, την οποία ανακάλυψε όταν καθρεφτίστηκε στα νερά του ποταμού και είδε το είδωλό του στο νερό. Αφιερώθηκε στον αυτοθαυμασμό της εξωτερικής του εμφάνισης και αγνόησε τον έρωτα που του εκδήλωσε η Νύμφη Ηχώ, η οποία μαράζωσε επειδή το ερωτικό της κάλεσμα δεν βρήκε ανταπόκριση από τον Νάρκισσο. Ενώ, λοιπόν, η φωνή-ερωτικό κάλεσμα της Ηχούς εξασθενούσε, εκείνος γοητευμένος από την εικόνα του στο νερό του ποταμού μεταμορφώθηκε στο λουλούδι Νάρκισσος. Η γοητεία που άσκησε η αντανάκλαση της εικόνας του εαυτού του τον οδήγησε τελικά στον θάνατο και στην ανικανότητα να ανταποκριθεί στον έρωτα ενός άλλου προσώπου.  Η υπερβολική εκδήλωση του αυτοθαυμασμού και ο έρωτας του ίδιου του εαυτού μας, που γίνεται πάθος και δεν επιτρέπει να ανταποκριθούμε συναισθηματικά στις σχέσεις μας με τους άλλους, ονομάζεται "Ναρκισσισμός". 

 Ο μύθος του Νάρκισσου αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για διάφορους καλλιτέχνες. 

Caravaggio, Νάρκισσος, 1597-1599. Εθνική Πινακοθήκη Αρχαίας Τέχνης. Ρώμη. Ο Νάρκισσος καθρεφτίζεται στο νερό και παγιδεύεται στο είδωλό του.

Follower of Giovanni Antonio Boltraffio, Νάρκισσος. Γύρω στα 1500. Εθνική Πινακοθήκη. Λονδίνο. Ο Νάρκισσος μαγεύεται από την εικόνα του.

 Η ποιήτρια Μελισσάνθη έχει γράψει ένα εξαιρετικό ποίημα με θέμα τον Νάρκισσο του αρχαίου μύθου. Το ποιητικό υποκείμενο παρουσιάζει μία άλλη εκδοχή...Ο Νάρκισσος  ονειρευόταν, αναζητούσε την ομορφιά και όταν την αναγνωρίζει στο είδωλο-πρόσωπό του, τρομάζει, απελπίζεται, γιατί συνειδητοποιεί ότι αυτή η "παγωμένη" εικόνα είναι πρόσκαιρη και προσωρινή και δεν πρόκειται να παραμείνει αναλλοίωτη από τη φθορά...

Μελισσάνθη, Νάρκισσος

Κανείς δεν ξέρει την αληθινή ιστορία του ΝάρκισσουΟνειρευόταν την ομορφιάκι έσκυβε πάνω απ’ το νερόνα την γνωρίσει στο πρόσωπό τουΈβλεπε φύλλα κι ανταύγειεςέναν ανάστροφο, υδάτινο ουρανόσκιές και λάμψεις απατηλέςκι ονειρευόταν πάντα.Κάποτε τρόμαξε τόσοΣαν είδε την ανάστροφή του εικόνα—μέσα σε κύκλο κλειστόβλέμμα ακίνητο, παγωμένοστο θάνατο δοσμένο, πρόσωποπαραμορφωμένο, φαγωμένο από τη σήψηΤον λύγισε τόσο βαθιά η απελπισίαπου πνίγηκε μες στο νερόΣαν φάνηκε το απελπισμένο πρόσωπό τουστο θάνατο ήτανε πράγματι ωραίοαλλιώτικα ζωντανό.Γιατί όπως στα όνειρα και στους μύθουςόλα μπορεί να κρύβουν μια διπλή σημασία—κι ο θάνατος να σημαίνει ζωή—

Μες στην ψυχή μας, όπως στην ψυχή του κόσμουόλα καθρεφτίζονται ανάστροφακαθώς το δέντρο στο ποτάμι.
Μελισσάνθη. 1965. Το φράγμα της σιωπής. Αθήνα: Δίφρος. Και στον συγκεντρωτικό τόμο: Μελισσάνθη. 1986. Οδοιπορικό. Ποιήματα 1930–1984. Αθήνα: Καστανιώτης.

John William Waterhouse, Ηχώ και Νάρκισσος. 1903. Walker Art Gallery.
Για το ποίημα, βλ. http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/anthology/mythology/browse.html?text_id=293Για τις εκδοχές του μύθου, βλ. http://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/mythology/lexicon/metamorfoseis/page_186.htmlhttps://www.valentine.gr/linkOfTheMonth_gr-march2006.phpΓια τον Ναρκισσισμό, βλ.http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CE%BD%CE%B1%CF%81%CE%BA%CE%B9%CF%83%CF%83%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82&dq=καιhttp://users.uoa.gr/~nektar/science/cognitive/narcissism.htm
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Charles_Webster_Hawthorne_(1872_-_1930)_Daffodils.jpghttps://en.wikipedia.org/wiki/Narcissus_(Caravaggio)https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Follower_of_Giovanni_Antonio_Boltraffio_-_Narcissus.jpghttps://www.nationalgallery.org.uk/paintings/follower-of-giovanni-antonio-boltraffio-narcissushttps://commons.wikimedia.org/wiki/File:John_William_Waterhouse_-_Echo_and_Narcissus_-_Google_Art_Project.jpghttps://commons.wikimedia.org/wiki/File:Carl_Thomsen_Arranging_daffodils_1894.jpghttps://www.facebook.com/photo.php?fbid=10218533259464973&set=gm.2302067549804318&type=3&theater&ifg=1https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9D%CE%AC%CF%81%CE%BA%CE%B9%CF%83%CF%83%CE%BF%CF%82_(%CE%BC%CF%85%CE%B8%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AF%CE%B1)

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, Το άνθος διδάσκει

Mary E. Harding (1880-1903),  Η Δελφίνια.

Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, Το άνθος διδάσκει

Όλα του σώματος χάνουν το νόημά τους

ενώ του δένδρου το άνθος πάντα κάτι σημαίνει

επιμένει ν’ ανοίγει και στη γη να πέφτει

χωρίς να περιμένει προσωπικές απολαβές

χωρίς να λογαριάζει τι λειψή αθανασία

είναι ο καρπός…

Κοίτα τι οικειότητα με τον γκρεμό

έχει το κάθε τι π’ ανθίζει!

Πως το λουλούδι δε λέει ποτέ

να μην εκτελέσει τον προορισμό του;

Πως όντας αποκομμένο απ’ την ανθρώπινη μοίρα

τη στεφανώνει στο τέλος;

Armand Point, Αναμνήσεις δίπλα στη λίμνη. 1893.

Γιατί η μνήμη των ματιών

που λάτρεψα δε με παρηγορεί

ενώ ακάθεκτη κατεβαίνω

και μόνο τα μυριοπέταλα γελάκια της φύσης

υψώνουν το στήθος μου;

Α, λέω, υπάρχουν μυστικά

που μόνο χάνοντας τα μαθαίνεις…

Αυτό που θέλω να μάθω απ’ έξω

είναι οι αόρατες πλευρές του ορατού

το τοπίο να δω σαν κέντρο του κόσμου

κι όχι πια σαν το θεϊκό περίβλημα «εκείνου».

Armand Point (1861-1932), Νύχτα.

Να μ’ αφοπλίζει αποκλειστικά το δάσος

με τις αειθαλείς λαμπάδες του

κι η νύχτα

να προχωράει μέσα μου

άπειρους ουρανούς βαθιά

χωρίς κανένα υποκοριστικό…

Φως να βγαίνει απ’ τις χλοερές χαραμάδες των φύλλων

όπως παλιά απ’ τις ίριδες των εραστών.

Α! πότε η φυλλοβόλα ομορφιά

θα μου επιβληθεί τελειωτικά

πότε θα μάθω ότι η φύση όλη

είναι έρωτα;

Frank Dicksee (1853-1928), Το ευαίσθητο φυτό.

http://www.artnet.com/artists/mary-e-harding/

http://goldenagepaintings.blogspot.com/2009/03/mary-e-harding.html

https://www.christies.com/LotFinder/lot_details.aspx?intObjectID=5318366

https://www.the-athenaeum.org/art/list.php?m=a&s=tu&aid=2406

Η Γέννηση του Χριστού στην ποίηση και τη Ζωγραφική.

Ένα ποίημα της Κικής Δημουλά για τη Γέννηση του Χριστού και πίνακες Προραφαηλιτών ζωγράφων  με σκηνές της Γέννησης

   Σκέφτομαι ότι κάθε χρόνο τα Χριστούγεννα γιορτάζουμε τα Γενέθλια της Γέννησης του Χριστού. Για αυτό, ένα ποίημα της Κικής Δημουλά για τα "Γενέθλια του Θεανθρώπου" με αγαπημένες σκηνές της Γέννησης από τους Προραφαηλίτες ζωγράφους.

John Duncan, Η Προσκύνηση των Μάγων. 1915.

Κική Δημουλά, Γενέθλια

Η μέρα που γεννήθηκες

αναπαρίσταται, Θεάνθρωπέ μου

κάποιο άστρο

θαμπό από το άθεον όζον

σε ψάχνει

οι μάγοι δε θυμούνται

αν γέρασαν ή έχουν πεθάνει

τα ξυλιασμένα δάχτυλα του θαύματος

ρωτούν πού είναι η φάτνη

Edward Burne Jones, William Morris, Παράθυρα βιτρό με σκηνές από τη Γέννηση. 1882. Ναός της Αγίας Τριάδας. Βοστόνη.

Edward Burne Jones, William Morris, Η προσκύνηση των Ποιμένων. Σκηνή από τα παράθυρα βιτρό με σκηνές από τη Γέννηση. 1882. Ναός της Αγίας Τριάδας. Βοστόνη.

Edward Burne Jones (1833-1898), Η Γέννηση. 1888. Carnegie Art Museum.

Edward Burne Jones (1833-1898), Tο Αστέρι της Βηθλεέμ. 1890. Birmingham Museum and Art Gallery.

κι εγώ εκεί σκυμμένη

μες στο προσκύνημα της αναζήτησής σου

σε μια συμμετοχή απαρατήρητη

μοναχική

δεν το αρνούμαι νιώθω να διαπερνά

και του δικού μου σώματος

την ξυλιασμένη δυσπιστία

η σεβαστή, ασύλληπτη του θαύματος

θερμαντική ανάγκη

κι έτσι που αναλιώνω

υπολογίζω πάλι

σύμφωνα με το έτος της γέννησής σου

πόσο νέος ήταν τότε τι ωραίος

ο σταυρός σου

τι πειθαρχημένα ερωτικός

πόσο απαγορευμένα αγαπώμενος

αγριεύω κρυφοκοιτάζοντας

πώς είχε γαντζωθεί στα σπλάχνα σου

θρηνώντας η απόλαυση

και συ πώς την απόδιωχνες

κλοτσώντας τα μαλλιά της

μακριά από των ποδιών σου

την καρδιά

απάντησέ μου

πες μου τι αισθανόταν η αλήθεια σου

πριν και μετά τη Σταύρωσή σου

μεταμελήθηκε που έδιωξε

απ’ το Ναό του Πατρός σου

εκείνη την πανέμορφη εμπόρισσα

ερωτικής σωτήριας για σένανε λατρείας;

Από τη συλλογή, Τα εύρετρα, εκδόσεις Ίκαρος, 2010.

Arthur Hughes, Η Γέννηση. Birmingham Museum and Art Gallery.

Marianne Stokes, Άγγελοι δοξολογούν τη Γέννηση του Χριστού. 1893.

https://en.wikipedia.org/wiki/File:Edward_Burne-Jones_-_Nativity_-_IMG_0732.jpg

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nativity_windows_by_Edward_Burne-Jones_and_William_Morris_-_Trinity_Church,_Boston_-_DSC09245.JPG

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:USA_Massachusetts_Boston_Trinity-Nativity-detail-2.jpg

https://www.trinitychurchboston.org/art-and-architecture

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Edward_Burne-Jones_Star_of_Bethlehem.jpg
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Marianne_Stokes_-_Angels_Entertaining_the_Holy_Child.jpg
https://www.wikiart.org/en/arthur-hughes/the-nativity
https://collection.cmoa.org/objects/05ad5ca1-0128-4c0a-b3c8-fc85a902897b