Άννας Αγγελοπούλου Ιστολόγιο Χάριν Λόγου και Τέχνης, Χάριν Φίλων

"O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν᾽ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό...". Γκαίτε.
Το βρήκα γραμμένο σ᾽ένα ξεχασμένο λεύκωμα της μητέρας μου. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 τέτοια αποφθέγματα σημείωναν οι μικρές μαθήτριες...
Γιατί θέλω ένα ιστολόγιο; Γιατί η ανάγκη μιας τέτοιου είδους επικοινωνίας;
Θα πω μόνο ότι στην αρχή σκέφτηκα να είναι ένα ιστολόγιο που να απευθύνεται στους συναδέλφους μου, δηλαδή μόνο σε φιλολόγους... "Χάριν φίλων" του λόγου, δηλαδή. Στη συνέχεια σκέφτηκα να είναι και "χάριν φίλων" της τέχνης. Τελικά, όμως, αποφάσισα να απευθύνεται και σε πολλούς άλλους: στους πρώην και επόμενους μαθητές μου, σε όσους αγαπούν να ονειρεύονται, σε όσους πιστεύουν ακόμα στο όραμα της παιδείας, σε όσους επέλεξαν να είναι εκπαιδευτικοί από αγάπη, σε όσους αγαπούν να ταξιδεύουν, και κυρίως σε όσους αγαπούν την ανάγνωση ή μάλλον τις αναγνώσεις...σε όσους παντού και πάντα θα διαβάζουν...θα διαβάζουν κείμενα στα βιβλία, κείμενα στις εικόνες, κείμενα στα πρόσωπα των ανθρώπων... Άλλωστε, η ανάγνωση είναι ταξίδι, όχι ένα αλλά πολλά ταξίδια...
Τελικά, το ιστολόγιο αυτό απευθύνεται στα αγαπημένα πρόσωπα της ζωής μας... Απευθύνεται ακόμα σε φίλους, γνωστούς και άγνωστους, σε πρόσωπα που συνάντησα, συναντώ καθημερινά, θα συναντήσω στο μέλλον ή που δε θα συναντήσω ποτέ.
Καλά ταξίδια, λοιπόν, με βιβλία, εικόνες, μουσικές και κυρίως με όνειρα!


Τετάρτη 24 Δεκεμβρίου 2014

Παλιές γαλλικές κάρτες για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά

Παλιές γαλλικές κάρτες για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά.

    Σήμερα παρουσιάζω μια σειρά από παλιές γαλλικές κάρτες για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά.

Καλή Χρονιά με ένα χιονισμένο παραμυθένιο χωριό.

Καλή Χρονιά με την εικόνα μιας χιονισμένης πόλης.

Ευτυχισμένα Χριστούγεννα σε μια χιονισμένη γαλλική πόλη.

Χαρούμενα Χριστούγεννα με χαρούμενα παιδάκια να παίζουν μ' έναν χιονάνθρωπο/

Μια αγαπημένη κάρτα. Χαρούμενα Χριστούγεννα με μια νυχτερινή χιονισμένη εικόνα. Ένα ζευγάρι σ' ένα παραμυθένιο χιονισμένο τοπίο. Νύχτα αστροφεγγής. Βλέπουμε το φεγγάρι και τα αστέρια στο νυχτερινό χειμωνιάτικο ουρανό. Τα σπιτάκια του χωριού φωτισμένα.

Καλή Χρονιά μ' ένα νεαρό ζευγάρι στα χιόνια.

Καλή Χρονιά μ' ένα νεαρό ζευγάρι στα χιόνια.

Ευτυχισμένα Χριστούγεννα με μία κομψή Γαλλίδα να κρατά ένα χριστουγεννιάτικο δώρο.

Καλή Χρονιά σε χιονισμένο γαλλικό χωριό. Η νεαρή Γαλλίδα κρατά χριστουγεννιάτικα δώρα και ένα μικρό ελατάκι.

Γαλλική κάρτα με μία κομψή κυρία με χριστουγεννιάτικα δώρα.

Χαρούμενα Χριστούγεννα με μια παλιά γαλλική χριστουγεννιάτικη κάρτα της Βικτωριανής περιόδου.

http://www.pinterest.com/jfox420/french-postcards/
http://www.mazaika.com/postcard/european0.htm
http://www.pinterest.com/debiharlan/vintage-christmas-cards/

Σάββατο 20 Δεκεμβρίου 2014

Παλιές Σοβιετικές κάρτες για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά

Παλιές Σοβιετικές κάρτες για την Πρωτοχρονιά

   …Συνεχίζω με ρωσικές παλιές χριστουγεννιάτικες κάρτες. Παρουσιάζω μία επιλογή από παλιές Σοβιετικές κάρτες για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, ή μάλλον μόνο για την Πρωτοχρονιά, γιατί για τα Χριστούγεννα δεν εύχονταν τότε, εκείνον τον καιρό, στη Σοβιετική Ένωση, την ΕΣΣΔ (Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών), όπως μαθαίναμε στο μάθημα της γεωγραφίας το όνομα της άλλοτε ρωσικής αυτοκρατορίας. Πρόκειται για Σοβιετικές κάρτες της περιόδου 1950-1990.  Συνηθισμένα θέματα που απεικονίζουν; Χαρούμενα παιδάκια να παίζουν με χιονάνθρωπο σε χιονισμένα τοπία της πόλης ή της υπαίθρου, χριστουγεννιάτικα δένδρα με το Σοβιετικό αστέρι, αρκούδες (το ζώο-σύμβολο της Ρωσίας) σε χιονισμένα τοπία, Άη Βασίλης στα χιόνια, η κοπέλα του χιονιού, η Μόσχα και το τότε Λένινγκραντ (η σημερινή Πετρούπολη) χιονισμένες και εορταστικά στολισμένες. Το ενδιαφέρον, όμως, είναι ότι υπάρχει και μια ενότητα καρτών που απεικονίζουν εορταστικά θέματα από το διάστημα. Αστροναύτες, διαστημόπλοια και πυραύλους.
        
Χαρωπά παιδάκια μεταφέρουν έναν χιονάνθρωπο που γράφει 1959.

Χιονάνθρωπος με σοβιετικά πουλάκια.

Καλή Χρονιά μ' ένα χιονισμένο έλατο που φέρει το Σοβιετικό Αστέρι.


Το Χριστουγεννιάτικο Δέντρο με το Σοβιετικό Αστέρι πίσω από ένα ξυλόγλυπτο ρωσικό παράθυρο.



Μάλλον κακόγουστες κάρτες με τη ρωσική-σοβιετική αρκουδίτσα.



Από τις Σοβιετικές κάρτες που μου αρέσουν πολύ είναι αυτές που έχουν ως θέμα την "Κοπέλα του Χιονιού".





Μια άλλη θεματική ενότητα που την βρίσκω συμπαθητική, είναι η ενότητα με τις δύο Σοβιετικές μεγαλουπόλεις, τη Μόσχα και το Λένινγκραντ.





Ο Άγιος Βασίλης ήταν επίσης ένα δημοφιλές θέμα για τις πρωτοχρονιάτικες κάρτες των Σοβιετικών πολιτών.

Οι κάρτες με τον Άγιο Βασίλη έχουν εμφανή ανατολίτικα και φολκλορικά στοιχεία.



Και μια κάρτα που μάλλον θυμίζει Δύση. Ένα ζευγάρι στροβιλίζεται δίπλα σ' ένα χριστουγεννιάτικο δένδρο. Ο ουρανός με το φεγγάρι και τα αστέρια…στην άκρη δεξιά ένα κόκκινο αστέρι…το σοβιετικό αστέρι.


…Και για το τέλος έχω αφήσει, ίσως, τις πιο δημοφιλείς Σοβιετικές κάρτες. Αυτές με θέματα από το Διάστημα. Τα Σοβιετικά ταξίδια στο Διάστημα ως κάρτες Πρωτοχρονιάς!








http://www.mazaika.com/postcard01.html

Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 2014

Χριστούγεννα στη Ρωσία. Παλιές ρωσικές χριστουγεννιάτικες κάρτες

Χριστούγεννα στη Ρωσία. Παλιές ρωσικές χριστουγεννιάτικες κάρτες
 
   Τις "ανακάλυψα" στο Διαδίκτυο και θέλω να τις μοιρασθώ μαζί σας…Είναι παλιές ρωσικές χριστουγεννιάτικες κάρτες της προεπαναστατικής Ρωσίας. Επέλεξα αυτές που θυμίζουν πραγματικά την παλιά Ρωσία και όχι κάποιες άλλες που είναι δυτικότροπες και θα μπορούσαν να είναι κάρτες μιας οποιασδήποτε Βορειοδυτικής Ευρωπαϊκής χώρας.
  Παραμυθένια χιονισμένα τοπία με χωριουδάκια και εκκλησιές με πολύχρωμους τρούλους, έλκηθρα με κουδουνάκια και μπαλαλάικες, γούνινα κάπελα και πανωφόρια, χρωματιστές μαντήλες, ρωσικές ενδυμασίες της υπαίθρου...

Μια χιονισμένη ρωσική αγροικία.

Οι χριστουγεννιάτικες κάρτες έφθασαν στη Ρωσία από τη Δυτική Ευρώπη γύρω στα 1890 (Για τις πρώτες Χριστουγεννιάτικες κάρτες, βλ. http://annagelopoulou.blogspot.gr/2012/12/blog-post_21.html). Τις έφεραν Ρώσοι έμποροι του εξωτερικού. Στην αρχή τυπώνονταν στη Γερμανία, αλλά γύρω στα 1898 άρχισαν να τυπώνονται και στη Ρωσία. Για πρώτη φορά τυπώθηκαν για φιλανθρωπικούς σκοπούς, για να συγκεντρωθούν χρήματα για το Ρωσικό Ερυθρό Σταυρό.

Δύο παιδάκια, ντυμένα με ρωσικές ενδυμασίες, μεταφέρουν ένα έλατο στο χιονισμένο χωριό τους που διακρίνεται στο βάθος.

Υπέροχη εικόνα. Μοιάζει να έχει βγει από παλιό παραμύθι. Ένα πριγκιπικό ζευγάρι με ρωσική ενδυμασία σε χιονισμένο τοπίο.

Έλκηθρο σε χιονισμένη πολιτεία.

Ρωσικά αγγελάκια σε φάτνη με την Παναγία.

Ρώσοι στρατιώτες χορεύουν λαϊκούς χορούς στο χιονισμένο τοπίο.

Ρώσος στρατιώτης σε χιονισμένο χριστουγεννιάτικο τοπίο. Στο βάθος το αστέρι της Βηθλεέμ.

Ένα παραμυθένιο ρωσικό χωριό.

Ρωσική εκκλησία.

Ρώσοι χωρικοί βγαίνουν από τη φωταγωγημένη εκκλησία και βαδίζουν στο χιονισμένο μονοπάτι.

Ρωσίδα χωρική με πολύχρωμη ενδυμασία μπροστά σε χριστουγεννιάτικο δέντρο.

Έλκηθρο μέσα στο χιόνι.


Αγοράκι και κοριτσάκι στα χιόνια. Στην πάνω κάρτα τα παιδιά φορούν αγροτικές ρωσικές ενδυμασίες. Στην κάτω κάρτα τα παιδιά είναι ντυμένα με ρούχα ανώτερης κοινωνικής τάξης.


Ρωσικό χωριό μέσα στα χιόνια.

Άγγελος με μπαλαλάικα.

Ρωσόπουλα στα χιόνια με το αστέρι της Βηθλεέμ.

http://rbth.co.uk/articles/2012/12/25/its_christmas_time_russian_vintage_postcards_20519.html
http://a-la-belle.livejournal.com/137168.html?style=mine
http://russia-ic.com/culture_art/visual_arts/1487#.VJM3A_04Q8v

Τα Χριστούγεννα στη ζωγραφική. Πίνακες του Γερμανού ιμπρεσιονιστή Franz Skarbina

Χριστουγεννιάτικη Αγορά

  Πλησιάζουν τα Χριστούγεννα… Σκέφτομαι τη "φωταψία" των Χριστουγεννιάτικων Αγορών  στις πλατείες των μεγάλων πόλεων…Φώτα και φωτάκια, δώρα και δωράκια, τα φωταγωγημένα καρουζέλ! Η ψευδαίσθηση της χαράς μικρών και μεγάλων παιδιών. Υπάρχουν, όμως, και όλοι αυτοί, οι μικροί και μεγάλοι που δεν μπορούν να χαρούν, που δεν μπορούν να αγγίξουν τη χαρά των Χριστουγεννιάτικων φώτων.
   Ιδού, λοιπόν, Χριστουγεννιάτικοι πίνακες του Γερμανού ιμπρεσιονιστή ζωγράφου Franz Scarbina (1849-1910),  που έχει απεικονίσει πολλές σκηνές καθημερινότητας από τους δρόμους και τις πλατείες του Χριστουγεννιάτικου Βερολίνου στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα.

Franz Skarbina, Αγόρι του Βερολίνου από τη Χριστουγεννιάτικη Αγορά. 1890. Μουσείο της πόλης του Βερολίνου.

   Ένα αγόρι-βιοπαλαιστής από τη Χριστουγεννιάτικη Αγορά του Βερολίνου. Είναι φορτωμένο με την πραμάτειά του. Στέκεται μπροστά σ' ένα προς πώληση τεράστιο έλατο  και πουλάει ταπεινά χριστουγεννιάτικα δώρα στους περαστικούς.

Franz Skarbina, Χριστουγεννιάτικη αγορά στο Βερολίνο. 1892. Ιδιωτική Συλλογή.

   Σκηνή από το Χριστουγεννιάτικο παζάρι του Βερολίνου. Τα Χριστουγεννιάτικα παζάρια στις πλατείες είναι από παλιά αγαπημένο έθιμο των Γερμανών. Ο καλοντυμένος πατέρας με την επίσης καλοντυμένη κομψή μικρή κόρη του ψωνίζουν χριστουγεννιάτικα δώρα. Δεξιά διακρίνουμε ένα αγόρι-πραματευτή να πουλά χριστουγεννιάτικα παιχνίδια και ένα φτωχοντυμένο κοριτσάκι. Σκέφτομαι την αντίθεση ανάμεσα στην κόρη του πατέρα και στα δύο παιδιά του δρόμου...

Franz Skarbina, Κάτω από το Χριστουγεννιάτικο δένδρο. 1892. Μουσείο πόλης του Βερολίνου. 

  Στερεοτυπική χριστουγεννιάτικη εικόνα, που έρχεται βέβαια από τη Βορειοδυτική και Κεντρική Ευρώπη, και έγινε όνειρο πολλών παιδιών και στις φτωχές χώρες της Νοτιανατολικής! Το σαλόνι ενός σπιτιού αστικής οικογένειας διακοσμημένο μ' μεγάλο χριστουγεννιάτικο δέντρο, γεμάτο με πολλά στολίδια. Δίπλα στο δένδρο διακρίνουμε ακόμα στρωμένο το πλούσιο χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Το κοριτσάκι παίζει με τις κούκλες του, που είναι προφανώς χριστουγεννιάτικα δώρα. Είχαν, όμως, πράγματι στη Γερμανία εκείνης της εποχής όλα τα παιδιά τη δυνατότητα να χαρούν τη χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα του περιβάλλοντος που απεικονίζει ο πίνακας;

Franz Skarbina, Χριστουγεννιάτικη Αγορά. 1900. Ιδιωτική Συλλογή.

   Ένα φτωχοντυμένο κοριτσάκι (προσέξτε τις κάλτσες και τα παπούτσια- παντόφλες που φορά) πουλά δώρα στους περαστικούς της Χριστουγεννιάτικης Αγοράς. Διακρίνουμε μία καλοντυμένη κυρία με το επίσης καλοντυμένο παιδί της...


Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2014

Ονειρικά. Ένα ποίημα της Κικής Δημουλά

Σήμερα είναι μια ηλιόλουστη μέρα. Καλή μέρα, λοιπόν, μ' ένα ποίημα της Κικής Δημουλά.

Κικής Δημουλά, Ονειρικά

Η μέρα ξύπνησε.
Ανασηκώθηκε στις μύτες των ποδιών της
και είδε τον κόσμο
ακόμη πλαγιασμένο με όνειρα
και μαγγανείες τη νύχτας.

Ανέβηκε τα βουνά,
στους λόφους γλίστρησε,
και χύθηκε στην πολιτεία
βιαστική.

Των δρόμων τα φανάρια έσβησε,
σκιες κρυμμένες στις αυλές και στις γωνίες
έπνιξε,
κι αφού μοίρασε στους ανθρώπους
αγωνίες και προβλήματα
εις πέρας να τη φέρουν την ανέθεσε.

Ύστερα την απουσία μου αντιλήφθηκε
(μια ευτυχία διαπραγματευόμουν
ακόμα, μέσα στ' όνειρο),
το κλειστό μου άνοιξε παράθυρο
και μ΄όλο της το βάρος πάνω μου έπεσε
τη διαπαραγμάτευση έτσι διακόπτοντας.

Από την ποιητική συλλογή "Ερήμην" (1958)

Childe Hassam, Πρωινό Φως. 1914. Ιδιωτική Συλλογή.


Σάββατο 13 Δεκεμβρίου 2014

Παιδί που φυσάει τη φλόγα κεριού. Ένας πίνακας του El Greco

Παιδί που φυσάει τη φλόγα κεριού. Ένας πίνακας του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου


   Αγαπώ πολύ αυτή την προσωπογραφία του παιδιού που φυσάει τη φλόγα ενός κεριού.  Δείγμα μανιερισμού, χωρίς αμφιβολία. Σε μαύρο φόντο η σπίθα του κεριού είναι η μοναδική εστία του φωτός που φωτίζει το αγόρι. Αλλοιωμένα, σχεδόν παραμορφωμένα, τα χαρακτηριστικά του προσώπου από την προσπάθεια του φυσήματος. Ελεύθερες, σχεδόν μοντέρνες, οι πινελιές του ζωγράφου αποτυπώνουν την έκφραση του προσώπου, αλλά  και τις λεπτομέρειες του ρούχου που φορά το παιδί. 
  Δημιουργός του ένας σημαντικός καλλιτέχνης, ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, ο επονομαζόμενος El Greco.

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, Παιδί που φυσάει κερί. 1571-1572. Εθνική Πινακοθήκη του Capodimonte. Νάπολη Ιταλίας.

http://es.wikipedia.org/wiki/Muchacho_encendiendo_una_candela

Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου 2014

Η Παναγία με τον Χριστό και την Αγία Άννα. Ένας πίνακας του Lucas Granach του Πρεσβύτερου

   Είναι ένας πίνακας του Λούκας Κράναχ (Lucas Granch) του Πρεσβύτερου (1472-1553), ζωγράφου και χαράκτη της Γερμανικής Αναγέννησης. Απεικονίζει τρεις γενιές (Γιαγιά, Μητέρα, παιδί-εγγονός) και δύο μητέρες. Η σοβαρή και στοχαστική Άννα, μητέρα της Μαρίας, κρατά στην αγκαλιά της τον εγγονό της, το βρέφος Χριστό. Δίπλα της έχει ακουμπήσει και κοιτάζει με τρυφερότητα τον γιο της, η κόρη της Μαρία. Η γλυκύτατη οικογενειακή σκηνή απεικονίζεται σ' ένα υπερβατικό φυσικό τοπίο. Με σχεδόν αφηρημένες-μοντέρνες πινελιές ο Κράναχ σχεδιάζει δέντρα και ουρανό εν κινήσει. Το σύννεφο στην άκρη δεξιά πάνω από το χωριό με το μεσαιωνικό πύργο φαίνεται ως χορευτική οπτασία.

Lucas Granach the Elder, H Παναγία με το Χριστό και την Αγία Άννα. 1516. Παλαιά Πινακοθήκη. Μόναχο.

http://www.lucascranach.org/object.php?&obj=DE_BStGS_WAF166_FR067&uid=2201&page=1&fol=01_Overall&img=DE_BStGS_WAF166_FR067_2005_Overall.tif