Άννας Αγγελοπούλου Ιστολόγιο Χάριν Λόγου και Τέχνης, Χάριν Φίλων

"O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν᾽ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό...". Γκαίτε.
Το βρήκα γραμμένο σ᾽ένα ξεχασμένο λεύκωμα της μητέρας μου. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 τέτοια αποφθέγματα σημείωναν οι μικρές μαθήτριες...
Γιατί θέλω ένα ιστολόγιο; Γιατί η ανάγκη μιας τέτοιου είδους επικοινωνίας;
Θα πω μόνο ότι στην αρχή σκέφτηκα να είναι ένα ιστολόγιο που να απευθύνεται στους συναδέλφους μου, δηλαδή μόνο σε φιλολόγους... "Χάριν φίλων" του λόγου, δηλαδή. Στη συνέχεια σκέφτηκα να είναι και "χάριν φίλων" της τέχνης. Τελικά, όμως, αποφάσισα να απευθύνεται και σε πολλούς άλλους: στους πρώην και επόμενους μαθητές μου, σε όσους αγαπούν να ονειρεύονται, σε όσους πιστεύουν ακόμα στο όραμα της παιδείας, σε όσους επέλεξαν να είναι εκπαιδευτικοί από αγάπη, σε όσους αγαπούν να ταξιδεύουν, και κυρίως σε όσους αγαπούν την ανάγνωση ή μάλλον τις αναγνώσεις...σε όσους παντού και πάντα θα διαβάζουν...θα διαβάζουν κείμενα στα βιβλία, κείμενα στις εικόνες, κείμενα στα πρόσωπα των ανθρώπων... Άλλωστε, η ανάγνωση είναι ταξίδι, όχι ένα αλλά πολλά ταξίδια...
Τελικά, το ιστολόγιο αυτό απευθύνεται στα αγαπημένα πρόσωπα της ζωής μας... Απευθύνεται ακόμα σε φίλους, γνωστούς και άγνωστους, σε πρόσωπα που συνάντησα, συναντώ καθημερινά, θα συναντήσω στο μέλλον ή που δε θα συναντήσω ποτέ.
Καλά ταξίδια, λοιπόν, με βιβλία, εικόνες, μουσικές και κυρίως με όνειρα!


Παρασκευή, 18 Νοεμβρίου 2011

Γιώργος Σεφέρης, Δήλωση εναντίον της Δικτατορίας

Η Δήλωση του Γιώργου Σεφέρη εναντίον της Δικτατορίας

   Το Μάρτιο του 1969 ο Γιώργος Σεφέρης αποφασίζει να μιλήσει δημόσια εναντίον του δικτατορικού καθεστώτος, σπάζοντας τη σιωπή που είχε επιλέξει από τότε που επιβλήθηκε δικτατορία στην Ελλάδα (21 Απριλίου 1967). Η Δήλωσή του Νομπελίστα ποιητή (του είχε απονεμηθεί το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1963) εναντίον της Χούντας στο γνωστό βρετανικό ραδιοφωνικό σταθμό του BBC στο Λονδίνο έκανε τεράστια αίσθηση στο εξωτερικό και την Ελλάδα και ενίσχυσε το αντιδικτατορικό κίνημα. Με τη Δήλωσή στο BBC ο Σεφέρης για πρώτη φορά μίλησε δημόσια εναντίον του καθεστώτος. Γι'αυτό το λόγο του αφαιρέθηκε ο τίτλος του πρέσβη επί τιμή, καθώς και το δικαίωμα χρήσης διπλωματικού διαβατηρίου. Ο ίδιος είχε αρνηθεί να δημοσιεύσει κείμενά του στην Ελλάδα από τη στιγμή που εγκαθιδρύθηκε το δικτατορικό καθεστώς. Το πρώτο κείμενο του Σεφέρη που δημοσιεύτηκε στην Ελλάδα επί Δικτατορίας ήταν το ποίημά του Οι γάτες του Άη Νικόλα.  Το ποίημα συμπεριλήφθηκε στα Δεκαοκτώ Κείμενα, το "αντιδικτατορικό" βιβλίο με κείμενα 18 συγγραφέων που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κέδρος το 1970. Το κείμενο της Δήλωσης του Γιώργου Σεφέρη δημοσιεύτηκε στον τόμο Νέα Κείμενα-Φθινόπωρο 1971 που επίσης κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κέδρος.
   
Παραθέτουμε το κείμενο της Δήλωσης του Γιώργου Σεφέρη.

«   Πάει καιρὸς ποὺ πῆρα τὴν ἀπόφαση νὰ κρατηθῶ ἔξω ἀπὸ τὰ πολιτικὰ τοῦ τόπου. Προσπάθησα ἄλλοτε νὰ τὸ ἐξηγήσω. Αὐτὸ δὲ σημαίνει διόλου πὼς μοῦ εἶναι ἀδιάφορη ἡ πολιτικὴ ζωή μας. Ἔτσι, ἀπὸ τὰ χρόνια ἐκεῖνα, ὡς τώρα τελευταῖα, ἔπαψα κατὰ κανόνα νὰ ἀγγίζω τέτοια θέματα· ἐξάλλου τὰ ὅσα δημοσίεψα ὡς τὶς ἀρχὲς τοῦ 1967 καὶ ἡ κατοπινὴ στάση μου - δὲν ἔχω δημοσιέψει τίποτα στὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τότε ποὺ φιμώθηκε ἡ ἐλευθερία - ἔδειχναν, μοῦ φαίνεται, ἀρκετὰ καθαρὰ τὴ σκέψη μου.
   Μολαταῦτα, μῆνες τώρα, αἰσθάνομαι μέσα μου καὶ γύρω μου, ὁλοένα πιὸ ἐπιτακτικά, τὸ χρέος νὰ πῶ ἕνα λόγο γιὰ τὴ σημερινὴ κατάστασή μας. Μὲ ὅλη τὴ δυνατὴ συντομία, νὰ τί θὰ ἔλεγα:
   Κλείνουν δυὸ χρόνια ποὺ μᾶς ἔχει ἐπιβληθεῖ ἕνα καθεστὼς ὁλωσδιόλου ἀντίθετο μὲ τὰ ἰδεώδη γιὰ τὰ ὁποῖα πολέμησε ὁ κόσμος μας καὶ τόσο περίλαμπρα ὁ λαός μας στὸν τελευταῖο παγκόσμιο πόλεμο. Εἶναι μία κατάσταση ὑποχρεωτικῆς νάρκης, ὅπου ὅσες πνευματικὲς ἀξίες κατορθώσαμε νὰ κρατήσουμε ζωντανές, μὲ πόνους καὶ μὲ κόπους, πᾶνε κι αὐτὲς νὰ καταποντιστοῦν μέσα στὰ ἑλώδη στεκούμενα νερά. Δὲ θὰ μοῦ ἦταν δύσκολο νὰ καταλάβω πῶς τέτοιες ζημιὲς δὲ λογαριάζουν πάρα πολὺ γιὰ ὁρισμένους ἀνθρώπους.
Δυστυχῶς δὲν πρόκειται μόνον γι᾿ αὐτὸ τὸν κίνδυνο. Ὅλοι πιὰ τὸ διδάχτηκαν καὶ τὸ ξέρουν πὼς στὶς δικτατορικὲς καταστάσεις ἡ ἀρχὴ μπορεῖ νὰ μοιάζει εὔκολη, ὅμως ἡ τραγωδία περιμένει ἀναπότρεπτη στὸ τέλος. Τὸ δράμα αὐτοῦ τοῦ τέλους μᾶς βασανίζει, συνειδητὰ ἢ ἀσυνείδητα, ὅπως στοὺς παμπάλαιους χοροὺς τοῦ Αἰσχύλου. Ὅσο μένει ἡ ἀνωμαλία, τόσο προχωρεῖ τὸ κακό.
   Εἶμαι ἕνας ἄνθρωπος χωρὶς κανένα ἀπολύτως πολιτικὸ δεσμὸ καί, μπορῶ νὰ τὸ πῶ, μιλῶ χωρὶς φόβο καὶ χωρὶς πάθος. Βλέπω μπροστά μου τὸν γκρεμὸ ὅπου μᾶς ὁδηγεῖ ἡ καταπίεση ποὺ κάλυψε τὸν τόπο. Αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία πρέπει νὰ σταματήσει. Εἶναι ἐθνικὴ ἐπιταγή.
Τώρα ξαναγυρίζω στὴ σιωπή μου. Παρακαλῶ τὸ Θεὸ νὰ μὴ μὲ φέρει ἄλλη φορὰ σὲ παρόμοια ἀνάγκη νὰ ξαναμιλήσω».


Ο Γιώργος Σεφέρης στο ραδιοφωνικό σταθμό του BBC. 

Το κείμενο της Δήλωσης του Γιώργου Σεφερίου. Ημερομηνία: 28 Μαρτίου 1969.

Συνέντευξη του Γιώργου Σεφέρη σε δημοσιογράφο στο εξωτερικό την περίοδο της Δικτατορίας.

Φωτογραφία από την κηδεία του Γιώργου Σεφέρη το Φερουάριο του 1971. Η κηδεία του, εν μέσω της δικτατορίας και κατόπιν της Δήλωσής του το 1969, έλαβε χαρακτήρα παλλαϊκού συλλαλητηρίου εναντίον του διδακτορικού καθεστώτος. 

http://www.bbc.co.uk/greek/seferis.shtml
http://users.uoa.gr/~nektar/arts/tributes/george_seferis/manifest.htm
http://www.netschoolbook.gr/digiseferis.html
http://cgi.di.uoa.gr/~gram/photsef.html

Το κείμενο της Δήλωσης από τη φωνή του Γιώργου Σεφέρη.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου