Δύο ποιήματα του Νίκου Καρούζου για τις ανοιξιάτικες βιολέτες και τα Πάθη του Χριστού

Η Άνοιξη στην ποίηση και τη ζωγραφική. 

Απριλιάτικες βιολέτες  και ο σταυρωμένος Χριστός στο έαρ

Βιολέτες! Λουλούδια του Απριλίου, λουλούδια της Εβδομάδας των Παθών και του Επιταφίου.

Janos Thorma (Ούγγρος, 1870-1937), Γυναίκα που κρατά βιολέτες. 1920. Ιδιωτική Συλλογή.

Stanisław Wyspiański (Πολωνός θεατρικός συγγραφέας, ποιητής, ζωγράφος, εικονογράφος, σχεδιαστής, 1869-1907) , Κορίτσι με βιολέτες, 1896. Εθνική Πινακοθήκη. Βαρσοβία.

“Τίποτα δεν αγγίζει τις απριλιάτικες βιολέτες;

τίποτα-: μονάχα ο ακάνθινος Ιησούς.”

(Ν. Καρούζος, Τα ποιήματα Β’)

“Το άφθαρτο ξύλο: Ο σταυρός είναι δυο επιθυμίες.

Η μια επιθυμία που ερωτεύτηκε τα ουράνια

σμίγει και σταυρώνεται με την επιθυμία/ καθώς διασχίζει τη γη.

Κι ο Χριστός στο έαρ σταυρωμένος.”

(Ν. Καρούζος, Τα ποιήματα A’)

Κωνσταντίνος Παρθένης, Χριστός. Περίπου 1900. Εθνική Πινακοθήκη. Αθήνα.

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Thorma_Woman_Holding_Violets_1920s.jpg

http://www.wikigallery.org/wiki/painting_140405/Stanislaw-Wyspianski/Girl-with-Violets
http://www.nationalgallery.gr/el/ζωγραφική-μόνιμη-έκθεση/painting/μεσοπόλεμος/κωνσταντινος-παρθενης/ο-χριστος.html

Νύχτα: Ένα ποίημα του Νίκου Καρούζου

Ν. Καρούζου, Η νύχτα με συμφέρει

   Η νύχτα έχει προχωρήσει, μας περιζώνει...Για αυτό, ένα ποίημα του Νίκου Καρούζου για τη νύχτα και ατμοσφαιρικοί πίνακες του Marcel Rieder με νυχτερινές σκηνές...

Marcel Rieder (1862-1942), Ονειροπολώντας στις όχθες της λίμνης Annecy.

Ἡ νύχτα μὲ συμφέρει

Πράγματι ἡ νύχτα μὲ συμφέρει.

Πρῶτα-πρῶτα ἐλαττώνει τὶς φιλοδοξίες· ὕστερα

διορθώνει τὶς σκέψεις· ἔπειτα

συμμαζώνει τὴ θλίψη καὶ τὴν κάνει ὑποφερτότερη

τὴ σιωπὴ μὲ σέβας ἀνατέμνει·

ἐξαίρει τὴν ὄσφρηση μὰ προπάντων ἡ νύχτα περιζώνει.

Marcel Rieder  (1862-1942),  Σε περισυλλογή μπροστά στο τζάκι.

Marcel Rieder (1862-1942), Αγρυπνία στην ακτή d' Azur.


https://en.wikipedia.org/wiki/Marcel_Rieder

http://users.uoa.gr/~nektar/arts/poetry/nikos_karoyzos_poems.htm#Η_ΝΥΧΤΑ_ΜΕ_ΣΥΜΦΕΡΕΙ

Κυριακή των Βαΐων. Ο Χριστός εισέρχεται στην Ιερουσαλήμ

Ένας πίνακας του Hippolyte Flandrin και ένα ποίημα του Νίκου Καρούζου

   Εκπνέει η Κυριακή των Βαΐων... Ο Χριστός εισήλθε θριαμβευτικά στην Ιερουσαλήμ με τη συνοδεία των μαθητών του. Πλήθους κόσμου τον υποδέχθηκε με ενθουσιασμό, κρατώντας κλαδιά του φοίνικα. Ο Γάλλος ζωγράφος Hippolyte Flandrin(1809-1864) απεικονίζει αριστοτεχνικά τη σκηνή της θριαμβευτικού εισόδου του Ιησού. Απαλά χρώματα φωτίζουν τη σκηνή και δημιουργούν ονειρική ατμόσφαιρα.

Hippolyte Flandrin, η  είσοδος του Χριστού στην Ιερουσαλήμ. 1842. Γονατίζουν με κατάνυξη και σεβασμό μπροστά στον γλυκύτατο Ιησού, προσδοκώντας στο θαύμα και ελπίζοντας σ' ένα καλύτερο μέλλον. Η δοξολογία όμως σύντομα θα γίνει προδοσία και καταδίκη. Ο οδοιπόρος οδεύει προς τη θυσία. Δοκιμασία και πόνος τον περιμένουν στην Ιερουσαλήμ. 

Η θερμή υποδοχή που σύντομα θα μετατραπεί σε εγκατάλειψη, μου θύμισε στίχους του Νίκου Καρούζου, που χαρακτηρίζονται από λυρισμό και πνευματικότητα...

Νίκος Καρούζος, Άσμα μικρό 

Χάθηκε αυτός ο οδοιπόρος.

Είχε συνάξει λίγα φύλλα

ένα κλαδί γεμάτο φως

είχε πονέσει.

Και τώρα χάθηκε…

Αγγίζοντας αληθινά πουλιά στο έρεβος

αγγίζει νέους ουρανούς

η προσευχή του μάχη.

Έαρ μικρό έαρ βαθύ έαρ συντετριμμένο.

http://sigxroniekfrasi.blogspot.gr/2012/04/8.html http://www.artmagick.com/pictures/picture.aspx?id=6559&name=jesus-riding-into-jerusalem

Ποιήματα για την ποίηση. Νίκου Καρούζου, Η ποίηση

Νίκου Καρούζου, Η ποίηση

Κάτι παράξενο συμβαίνει στο δωμάτιό μου,

σαν πέσει η νύχτα.

Ένα πουλί ολάξαφνο,

με φτερουγίσματα που μαχαιρώνουν τον αέρα,

εισορμά κι ύστερα πάλι ησυχία επικρατεί.

Ποτέ μου δεν ετόλμησα το φως ν' ανοίξω

και πάντα λέω τι νά' ναι το αλάξαφνο πουλί,

τι πτέρωμα να έχει,

πώς άραγε να συγκινεί η μορφή του.

Πάντως, όταν ξυπνώ μες της αυγής το σκούντημα

δεν είμαι παρά μόνος στο δωμάτιο,

σωματικά στερεωμένος από τον ύπνο,

πιο γνώριμος του θανάτου από χτες,

ενώ η ψυχή προσμένει

το καινούργιο μήνυμα του ήλιου,

όπως πάντα.

Όμως, τι νά' ναι το πουλί,

που ξαφνικά,

σαν ερχομός πνοής μέσα στο πνεύμα,

σφάζει την ησυχία του δωματίου μου

και το αισθάνομαι κοντά μου;

Ποτέ νομίζω δε θα μάθω-

κι ίσως, να είναι το πουλί αυτό, όλο το μυστικό εδώ πέρα…

Από την ποιητική συλλογή Είκοσι ποιήματα (1955)

Georg Friedrich Kersting, Άνδρας που διαβάζει στο φως της λάμπας. 1814. Συλλογή Reinhard.

Egon Schiele, Ο ποιητής. 1911. Μουσείο Leopold.

http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Egon_Schiele_009.jpg

http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Georg_Friedrich_Kersting_-_Man_Reading_at_Lamplight_-_WGA12122.jpg

Ο Χειμώνας στην ποίηση. Στο χωριό. Ένα ποίημα του Νίκου Καρούζου

Νίκος Καρούζος, Στο χωριό

Τα σπουργίτια μπουλουκιάζουν. Χειμώνας.

Φωτεινό το δείλι έχει πάρει

όλες τις αποχρώσεις της ταπεινώσεως.

Ιμάτια λιλιά στον ουρανό.

Τα πετεινά, όπως διάβηκαν από πάνω μας,

κινούμενα σημεία της ψυχής-

προκάλεσαν σε μένα τουλάχιστον

απερίγραπτο αίσθημα συναδελφώσεως με την πλάση.

Μείνετε άδολες ώρες κοντά μου,

μείνε εσύ ζωή απαλή σαν τραγούδι

μελαγχολικών παρθένων.

Περιμένω καθώς ο καρπός στο δέντρο.

Από την ποιητική συλλογή "Η επιστροφή του Χριστού" (1953).

Caspar David Freidrich,  Μπροστά στη Δύση του ηλίου. 1818. Μουσείο Folkwang. Έσσεν.

Βλ. Νίκος Καρούζος, Οιδίπους Τυραννούμενος και άλλα ποιήματα, φιλολογική επιμέλεια Μαρία Αρμυρά, εκδ. Ίκαρος, Αθήνα 2014.

http://collection-online.museum-folkwang.de/eMuseumPlus?service=direct/1/ResultLightboxView/result.t1.collection_lightbox.$TspTitleImageLink.link&sp=10&sp=Scollection&sp=SfilterDefinition&sp=0&sp=0&sp=1&sp=Slightbox_4x5&sp=0&sp=Sdetail&sp=0&sp=F&sp=T&sp=9