Άννας Αγγελοπούλου Ιστολόγιο Χάριν Λόγου και Τέχνης, Χάριν Φίλων

"O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν᾽ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό...". Γκαίτε.
Το βρήκα γραμμένο σ᾽ένα ξεχασμένο λεύκωμα της μητέρας μου. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 τέτοια αποφθέγματα σημείωναν οι μικρές μαθήτριες...
Γιατί θέλω ένα ιστολόγιο; Γιατί η ανάγκη μιας τέτοιου είδους επικοινωνίας;
Θα πω μόνο ότι στην αρχή σκέφτηκα να είναι ένα ιστολόγιο που να απευθύνεται στους συναδέλφους μου, δηλαδή μόνο σε φιλολόγους... "Χάριν φίλων" του λόγου, δηλαδή. Στη συνέχεια σκέφτηκα να είναι και "χάριν φίλων" της τέχνης. Τελικά, όμως, αποφάσισα να απευθύνεται και σε πολλούς άλλους: στους πρώην και επόμενους μαθητές μου, σε όσους αγαπούν να ονειρεύονται, σε όσους πιστεύουν ακόμα στο όραμα της παιδείας, σε όσους επέλεξαν να είναι εκπαιδευτικοί από αγάπη, σε όσους αγαπούν να ταξιδεύουν, και κυρίως σε όσους αγαπούν την ανάγνωση ή μάλλον τις αναγνώσεις...σε όσους παντού και πάντα θα διαβάζουν...θα διαβάζουν κείμενα στα βιβλία, κείμενα στις εικόνες, κείμενα στα πρόσωπα των ανθρώπων... Άλλωστε, η ανάγνωση είναι ταξίδι, όχι ένα αλλά πολλά ταξίδια...
Τελικά, το ιστολόγιο αυτό απευθύνεται στα αγαπημένα πρόσωπα της ζωής μας... Απευθύνεται ακόμα σε φίλους, γνωστούς και άγνωστους, σε πρόσωπα που συνάντησα, συναντώ καθημερινά, θα συναντήσω στο μέλλον ή που δε θα συναντήσω ποτέ.
Καλά ταξίδια, λοιπόν, με βιβλία, εικόνες, μουσικές και κυρίως με όνειρα!


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Νικηφόρος Λύτρας. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Νικηφόρος Λύτρας. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 24 Δεκεμβρίου 2025

Τα Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα στη ζωγραφική και "Τα κάλαντα της καρδιάς" του Ρουμάνου ποιητή Nichita Stănescu

 Τα "Κάλαντα της Καρδιάς"

Παραμονή Χριστουγέννων! Η ημέρα που, κατά το έθιμο, κάθε χρόνο άδονται τα πιο χαρμόσυνα Κάλαντα, τα Κάλαντα που αναγγέλλουν την πιο ελπιδοφόρα είδηση,  που προμηνύουν μία Γέννηση, τη Γέννηση του Χριστού,  και μαζί της την ελπίδα για μία καλύτερη αρχή για όλον τον κόσμο. Κάθε χρόνο, εδώ και χρόνια, κάποιοι άδουν την ίδια είδηση, που στη συνέχεια την ξεχνάμε για να τη θυμηθούμε και πάλι την επόμενη χρονιά. Προς χάριν, λοιπόν, αυτής της ημέρας, ας δούμε κάποιους πίνακες που απεικονίζουν παιδιά κυρίως να ψάλλουν τα Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα, και ας διαβάσουμε το τρυφερό ποίημα "Τα Κάλαντα της Καρδιάς" του Ρουμάνου ποιητή Nichita Stănescu (1933-1983) σε μετάφραση της Angela Braciu...Γιατί τα Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα είναι πράγματι ή θα έπρεπε να είναι "Τα Κάλαντα της Καρδιάς".

Νικηφόρος Λύτρας (1832-1904), Κάλαντα, 1872. Ένας από τους πιο γνωστούς πίνακες του Νικηφόρου Λύτρα, χαρακτηριστικό δείγμα ηθογραφίας της ελληνικής ζωγραφικής. Μία ομάδα παιδιών, ντυμένα με διάφορες λαϊκές ενδυμασίες και παίζοντας μουσική με δημοτικά όργανα, ψάλλουν τα Κάλαντα στην αυλή ενός αγροτικού σπιτιού, μπροστά σε μία μισάνοιχτη πόρτα όπου στέκεται μία νεαρή γυναίκα με το παιδί της στην αγκαλιά. Στην άκρη δεξιά διακρίνεται ένα αρχαίο άγαλμα (σύμβολο της σύνδεσης του νέου ελληνισμού με το ένδοξο αρχαίο ελληνικό παρελθόν), ενώ στην αυλή μπορούμε να δούμε διάφορα αντικείμενα-σκεύη της καθημερινής ζωής. Πίσω από τον τοίχο της αυλής ξεχωρίζει το κεφάλι μίας γυναίκας να παρακολουθεί τη σκηνή.


Νικηφόρος Λύτρας (1832-1904), Σπουδή για τον πίνακα "Κάλαντα", Εθνική Πινακοθήκη. Αθήνα.

Dante Gabriel Rossetti (British, 1828-1882), Ένα Χριστουγεννιάτικο Τραγούδι, 1867. Ο γνωστός Προραφαηλίτης καλλιτέχνης ζωγραφίζει μία νεαρή γυναίκα, σχεδόν σε έκταση, να ψάλλει τα Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα παίζοντας ένα αναγεννησιακό μουσικό όργανο.


Θα τραγουδήσω ευχές με την καρδιά μου

περπατώντας μες στο χιόνι,

το χέρι μου σε πέντε γωνίες, σαν αστέρι,

αρχίζει λέξεις να αναγγέλλει.



Hans Bachmann (Swiss, 1852-1917), Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα στη Λουκέρνη, 1887. Μουσείο Τέχνης, Βασιλεία (KunstMuseum, Basel).



Το μπράτσο μου, ουρά κομήτη.

Στερέωμα – ο ώμος και το στήθος μου.

Η κρυφή τους ζέστη

γαλάζιο λάμπει του παγετού.


Να είστε γαλήνιοι, να ‘χετε χιονόλευκη ειρήνη

κάτω απ’ το στολισμένο πράσινο δένδρο.

Τα μάτια μου, δύο βέργες μες σ’ένα περιδέραιο

Στολίζουν την ώρα και τη στιγμή.


Ave, Χαίρετε, άνδρες, γυναίκες,

η καρδιά μου σας χαιρετάει

χιονίζει πάνω από δευτερόλεπτα, από ώρες,

με ασημί και βουβό χιόνι.

 

Ντινγκ-ντανγκ, μόνο η καρδιά, ντινγκ-ντανγκ μόνο εκείνη

χτυπά στα τραπέζια σας,

Απόψε υπάρχει μονάχα ένα αστέρι

και αμέτρητους γαλάζιους ουρανούς.


Augustus Edwin Mulready (British, 1844–1904), "Aγόρασε ένα Χριστουγεννιάτικο τραγούδι", 1882. Στη Βικτωριανή Αγγλία φτωχά παιδιά τραγουδούσαν τα Κάλαντα, πουλώντας εφημερίδες με Χριστουγεννιάτικα τραγούδια. Ο Augustus  Edwin Mulready έχει απεικονίσει πολλές σκηνές με αυτό το θέμα.

Augustus Edwin Mulready (British, 1844–1904), Ένα Χριστουγεννιάτικο τραγούδι, 1882.


Augustus Edwin Mulready (British, 1844–1904), Ένα Χριστουγεννιάτικο τραγούδι, 1885. Ένα κοριτσάκι πουλάει εφημερίδες με Χριστουγεννιάτικα τραγούδια στο δρόμο.


Augustus Edwin Mulready (British, 1844–1904), Τραγουδιστές καλάντων, 1888. Παιδιά που πωλούν εφημερίδες με χριστουγεννιάτικα Κάλαντα μέσα στην παγωμένη νύχτα στέκονται έξω από τα φωτισμένα παράθυρα ενός σπιτιού. 


Augustus Edwin Mulready (British, 1844–1904),  Χριστουγεννιάτικα Τραγούδια για πώληση, α.χ. (άνευ χρονολογίας). Τρία φτωχά κοριτσάκια ψάλλουν τα Κάλαντα στο χιόνι, πουλώντας εφημερίδες με Χριστουγεννιάτικα τραγούδια.

Laura Theresa Alma Tadema (British, 1852-1909), Ένα χριστουγεννιάτικο τραγούδι, ά.χ. (άνευ χρονολογίας). Παιδιά ψάλλουν τα Κάλαντα έξω από την πόρτα...

William M. Spittle (British, 1858-1917), Τραγουδιστές Καλάντων, 1893.

Robert W. Wright (British, active 1870-1906), Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα, 1904. Calderdale Metropolitan Borough Council. Χαρούμενη οικογένεια ψάλλει τα κάλαντα στο σπίτι.

Gunning King (British, 1859–1940), Τραγουδιστές Καλάντων, 1930.  Brighton & Hove Museums. Μία πολυμελής οικογένεια, ντυμένη φτωχικά, ψάλλει με πάθος τα Χριστουγεννιάτικα κάλαντα. Η μητέρα κρατά το μωρό στην αγκαλιά της και ο πατέρας ένα κοριτσάκι, ενώ μαζί τους στέκονται και άλλα τέσσερα παιδιά διαφόρων ηλικιών, δύο αγοράκια και δύο κορίτσια.



https://www.meisterdrucke.uk/fine-art-prints/Augustus-Edward-Mulready/274512/Carol-Singers.html

Πέμπτη 16 Απριλίου 2020

Το Πάσχα στη ζωγραφική. Πίνακες με Πασχαλινά Αυγά

Ζωγραφίζοντας αυγά του Πάσχα

   ...επειδή σήμερα ακολουθήσαμε το έθιμο και βάψαμε κόκκινα αυγά για το Πάσχα, ας κάνουμε μία επίκαιρη ανάρτηση. Τα βρασμένα κόκκινα αυγά είναι στενά συνδεδεμένα με το Πάσχα της Ορθοδοξίας και την ημέρα της Λαμπρής. Η βαφή βραστών αυγών με κόκκινο χρώμα (λένε ότι συμβολίζει το αίμα του Χριστού) τη Μεγάλη Πέμπτη και το τσούγκρισμά τους την ημέρα της Ανάστασης είναι από τα πιο "ζωντανά" πατροπαράδοτα έθιμα του Ορθόδοξου Πάσχα, που επιβιώνει έως σήμερα. Νομίζω ότι δεν μπορούμε να σκεφτούμε το Πάσχα χωρίς κόκκινα αυγά.
 Σε παλιότερες αναρτήσεις  έχω παρουσιάσει δύο αγαπημένους μου ηθογραφικούς πίνακες γνωστών Ελλήνων ζωγράφων, που παρουσιάζουν εικόνες-στιγμιότυπα από αυτό το δημοφιλές έθιμο.   Ο Απόστολος Γεραλής (1886-1983) απεικονίζει μία νεαρή γυναίκα, ντυμένη με παραδοσιακή στολή, να ζωγραφίζει τα κόκκινα αυγά (βλ. http://annagelopoulou.blogspot.com/2013/05/blog-post_2.html), ενώ ο Νικηφόρος Λύτρας (1832-1904) παρουσιάζει ένα κοριτσάκι, επίσης ντυμένο με παραδοσιακή ενδυμασία, να ξεφλουδίζει το πασχαλινό αυγό του (βλ. annagelopoulou.blogspot.com/2014/04/blog-post_21.html).  Και στους δύο πίνακες είναι υπέροχη η απόδοση της έκφρασης των προσώπων και εξαιρετική η απεικόνιση των λεπτομερειών του εσωτερικού χώρου στον οποίο τοποθετούνται οι δύο μορφές...
    
   Στη συνέχεια παραθέτω μία επιλογή από πίνακες ζωγραφικής που αποτυπώνουν το έθιμο του πασχαλινού αυγού.  

Απόστολος Γεραλής, Τα Αυγά της Λαμπρής. 1939. Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων.

Ο Απόστολος Γεραλής έχει απεικονίσει τη σκηνή της νεαρής γυναίκας να ζωγραφίζει τα πασχαλινά αυγά σε τρεις εκδοχές. Σύμφωνα με το έθιμο, διακοσμούσαν τα πασχαλινά αυγά με διάφορες ζωγραφιές και σχέδια ή αργότερα κολλούσαν χαλκομανίες.

Απόστολος Γεραλής, Ζωγραφίζοντας τα αυγά του Πάσχα. 1920.

Απόστολος Γεραλής, Ζωγραφίζοντας τα αυγά του Πάσχα.

Νικηφόρος Λύτρας, Το ωόν του Πάσχα. 1874-1875. Πανελλήνιο Ιερό Ίδρυμα Ευαγγελίστριας Τήνου. Με ευλαβική προσήλωση ξεφλουδίζει τα τσόφλια του κόκκινου αυγού.

Το έθιμο των Πασχαλινών αυγών ήταν και παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλές και στην Ορθόδοξη Ρωσία. Στους παρακάτω πίνακες Ρώσων ζωγράφων απεικονίζονται σκηνές με πασχαλινά αυγά.

Nikolay Koshelev, Παιδιά που παίζουν με πασχαλινά αυγά. 1855.

Sergey Miloradovich, Προετοιμασία για το Πάσχα. 1910. Ζωγραφίζει τα πασχαλινά αυγά.

Παρασκευή 6 Απριλίου 2018

Η ηθογραφία στην ελληνική ζωγραφική: N. Λύτρας, Άνθη Επιταφίου και Μεγάλη Παρασκευή του Θεόδωρου Ράλλη.

 Άνθη Επιταφίου στο δάπεδο της εκκλησιάς τη Μεγάλη Παρασκευή

    Επειδή σήμερα είναι Μεγάλη Παρασκευή, σας παρουσιάζω τρεις χαρακτηριστικούς πίνακες της ελληνικής ηθογραφίας με  σκηνές από το εσωτερικό χώρο μίας εκκλησιάς κατά τη Μεγάλη Παρασκευή. Διακρίνονται για την ατμόσφαιρα κατάνυξης και μυσταγωγίας και αποπνέουν γαλήνη και μελαγχολία. Αγαπημένη μου λεπτομέρεια και στις τρεις απεικονίσεις: τα άνθη του Επιταφίου στο δάπεδο του ναού...Με συγκινούν τόσο πολύ αυτά τα σεμνά αγριολούλουδα στο φθαρμένο δάπεδο της εκκλησιάς που προσφέρονται από τις κοπέλλες του χωριού για να στολίσουν τον Επιτάφιο. Άνθη της Άνοιξης για την Ανάσταση!

    Ξεκινώ με τα "Άνθη του Επιταφίου". Ο δημιουργός του, ο Νικηφόρος Λύτρας (1832-1904), θεωρείται από τους σημαντικότερους Έλληνες ζωγράφους και δασκάλους της ζωγραφικής του 19ου αιώνα, κύριος εκπρόσωπος της Σχολής του Μονάχου, τον ακαδημαϊσμό της οποίας δεν εγκατέλειψε ποτέ κατά τη διάρκεια της πολύχρονης δημιουργικής ζωής του. Ο Λύτρας επέβαλε και καθιέρωσε στη νεοελληνική ζωγραφική τα ηθογραφικά θέματα. Απλοί άνθρωποι και σκηνές της καθημερινότητας, παραδοσιακά έθιμα, εσωτερικά αγροτικών σπιτιών, εικόνες από την αγροτική ζωή και την ύπαιθρο απεικονίζονται στα έργα του με νοσταλγική διάθεση. Μας θυμίζουν σκηνές και εικόνες από τα ηθογραφικά διηγήματα του Βιζυηνού και του Παπαδιαμάντη.
   Η γυναίκα, πιθανόν χωρική, στέκεται στη γωνιά του πρόναου μιας ταπεινής εκκλησίας και κρατά με ευλάβεια στο αριστερό της χέρι ένα δίσκο με άνθη,  ενώ τείνει το άλλο χέρι στο οποίο επίσης κρατά ένα μικρό λουλούδι. Ο ζωγράφος προσέχει με επιμέλεια την κάθε λεπτομέρεια: τα ρούχα της γυναίκας, τις λαμπάδες, το υφαντό που κρέμεται από το μαρμάρινο τραπέζι πάνω στο οποίο είναι ακουμπισμένα τα κεριά, το πάτωμα, τη στάμνα που μισοδιακρίνεται κρυμμένη πίσω από την κολόνα, την αχνά φωτισμένη εικόνα στην είσοδο του κυρίως ναού, τα ραγίσματα στους τοίχους, ...Υπάρχουν τόσες λεπτομέρειες που μπορεί να προσέξει ο θεατής...Ο πίνακας αποτελεί πραγματικά μία άσκηση παρατήρησης...
   Ο τίτλος άνθη επιταφίου εξηγεί την παρουσία των λουλουδιών που μόλις διακρίνονται. Η γυναίκα έχει έρθει στην εκκλησία για να προσφέρει τα άνθη της στον Επιτάφιο. Το έργο, χαρακτηριστικό δείγμα του λυρισμού του Λύτρα,  αποπνέει  αίσθηση γλυκύτατης  θλίψης και κατανυκτικής γαλήνης. 

Νικηφόρος Λύτρας, Άνθη Επιταφίου. 1901. Εθνική Πινακοθήκη. Αθήνα. Μία αριστοτεχνική λεπτομέρεια από ένα μεγάλο καλλιτέχνη. Ένα άνθος επιταφίου βρίσκεται στο δάπεδο της εκκλησιάς.

  Oι δύο παρακάτω πίνακες δημιουργήθηκαν από τον ίδιο ζωγράφο. Ο Θεόδωρος Ράλλης (1852-1909) απεικονίζει επίσης αριστοτεχνικά δύο ατμοσφαιρικές σκηνές υπό το ημίφως των κεριών στο εσωτερικό μιας εκκλησιάς.  Ο ζωγράφος έχει απεικονίσει συχνά σκηνές από την εκκλησιαστική ζωή (βλ. http://annagelopoulou.blogspot.gr/2016/04/blog-post_30.html).

Θεόδωρος Ράλλης, Μεγάλη Παρασκευή. Ιδιωτική Συλλογή. Κοπέλλες στολίζουν με άνθη τον Επιτάφιο. Στο δάπεδο άνθη του επιταφίου. 


Θεόδωρος Ράλλης, Μεγάλη Παρασκευή. 1885. Ιδιωτική Συλλογή.
Μια κοπέλλα κουρασμένη, κοιμάται στο στασίδι της εκκλησίας του χωριού τη νύχτα της Μεγάλης Παρασκευής...Άνθη του Επιταφίου στο δάπεδο! Το φως το κεριών φωτίζει αχνά τη γωνιά με το στασίδι και τα εικονίσματα.

http://www.nationalgallery.gr/el/ζωγραφική-μόνιμη-έκθεση/painting/h-αστική-τάξη-και-οι-ζωγράφοι-της/ηθογραφια/ανθη-επιταφιου.html

Κυριακή 7 Μαΐου 2017

Γεώργιος Βιζυηνός, Η μητέρα

Ένα ποίημα του Γεώργιου Βιζυηνού για τη μητέρα

Νικόλαος Γύζης (1842-1901), μάνα με παιδί.

   Οι περισσότεροι τον γνωρίζουν κυρίως ως πεζογράφο και είναι πράγματι ένας από τους πιο σημαντικούς συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας, εισηγητής του ηθογραφικού και ρεαλιστικού ψυχογραφικού διηγήματος. Τον αγαπώ πολύ για τα εξαιρετικά κείμενά του, αλλά και για τη θλιμμένη, μοναχική ζωή του. Μιλάω για τον Γεώργιο Βιζυηνό (1849-1896). Σήμερα θυμήθηκα ένα τρυφερό παιδικό ποίημα που μαθαίνουμε στο δημοτικό. Ένα ποίημα για τη μητέρα, με την οποία ο ποιητής ήταν βαθύτατα συνδεδεμένος.
  Πλαισιώνω το ποίημα με αντιπροσωπευτικούς πίνακες των γνωστών ζωγράφων της νεοελληνικής τέχνης, Ν. Λύτρα, Ν. Γύζη, Γ. Ιακωβίδη, οι οποίοι, όπως και ο Βιζυηνός, διακρίνονται για τον ψυχογραφικό ρεαλισμό και τα ηθογραφικά θέματα.

Γεώργιος Βιζυηνός (Βιζύη Θράκης 1849-Αθήνα 1896). Λιθογραφία. 1894.

Έμεινε ορφανός σε ηλικία έξι ετών και συνδέθηκε στενά με τη μητέρα του, από την αγκαλιά της οποίας έφυγε γρήγορα μακριά...Ξενιτεύτηκε από μικρή ηλικία για να σπουδάσει και δεν επέστρεψε στην πατρίδα του. Τα κείμενά του χαρακτηρίζονται από έντονη νοσταλγία για τη χαμένη παιδική του ηλικία, το χωριό του, τη μητέρα και τα συγγενικά του πρόσωπα. Οι τίτλοι κάποιων από τα πιο γνωστά διηγήματά του είναι ενδεικτικοί. "To αμάρτημα της μητρός μου", "Ποίος ήτο ο φονεύς του αδελφού μου", ενώ "Το μόνον της ζωής του ταξείδιον" αναφέρεται στον αγαπημένο του παππού...

Η μητέρα


Πώς να πειράξω τη μητέρα
να κάμω να μου λυπηθεί, 

που όλη νύχτα κι όλη μέρα, 
για το καλό μου προσπαθεί;

Αυτή στα στήθη τα γλυκά της
με είχε βρεφος απαλό,
μ'εκαθισε στα γόνατά της
και μ' έμαθε για να μιλώ..


Νικηφόρος Λύτρας (1832-1904), μητέρα με παιδί. Εθνική Πινακοθήκη. Αθήνα.

Γεώργιος Ιακωβίδης (1853-1932), Μητρική στοργή.

Γεώργιος Ιακωβίδης (1853-1932), Στην αγκαλιά της μητέρας. Τρία παιδιά με τη μητέρα τους. Το μωρό στην αγκαλιά κοιμάται μακάρια, το κοριτσάκι την φιλάει και το αγοράκι ζητά και αυτό αγκαλιά. 

Αυτή με τρεφει και με ντύνει
όλο το χρόνο που γυρνά
και διπλα στη μικρή μου κλίνη,
σαν αρρωστήσω , ξαγρυπνά.

Αυτή, σαν πέσω και χτυπήσω,
φιλά, να γιάνει, την πληγή
αυτή τι πρέπει να αφήσω
και τι να κάμω,  μ' οδηγεί.

Γεώργιος Ιακωβίδης (1853-1932), Μητέρα και παιδί.

Πώς το 'λοιπόν τέτοια μητέρα
να κάμω να μου λυπηθεί,
που όλη νύχτα κι όλη μέρα,
για το καλό μου προσπαθεί;



Γεώργιος Ιακωβίδης (1853-1932), μητέρα και παιδί.

Κράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα τοΚράτα το

Σάββατο 7 Ιανουαρίου 2017

Νικηφόρος Βρεττάκος. Προσευχή. Το βάθος της σταγόνας

Νικηφόρος Βρεττάκος,  Το βάθος της σταγόνας 

Albrecht Dürer, Χέρια προσευχής. 1508. Πινακοθήκη Albertina. Βιέννη.

Οι αριθμοί μου εξαντλήθηκαν μετρώντας το βάθος
της σταγόνας που στάλαξε πάνω απ’ το φύλλο
του δέντρου στο χέρι μου. Ξανάρχισα πάλι
και πάλι εξαντλήθηκαν.
Κύριε,
που τελειώνει το φως;
Που τελειώνει η αγάπη;
Που τελειώνουν τα χρώματα;

(απόσπασμα)


Νικηφόρος Λύτρας (1832-1904). Όρθρος. Γύρω στα 1907. Ιδιωτική Συλλογή.

-Νικηφόρος Βρεττάκος, Προσευχή

«Κύριε, ποὺ στέλνεις τὴ βροχὴ στοὺς σπόρους καὶ τὸν ἥλιο στὴ μήτρα τῆς μητέρας, ποὺ ἀποκρίνεσαι στὸ βέλασμα τοῦ ἀρνιοῦ μὲ τὸ οὐράνιο τόξο πάνω ἀπὸ τὴ χλόη, ποὺ ἀπὸ ψηλὰ εὐλογεῖς, μέρα καὶ νύχτα, τῶν ἔναστρων ἀχτῶν τὴν ἀνανέωση τὸ φῶς καὶ τὴν ἀνάπτυξη μυριάδων διάφορων λουλουδιῶν – ἂς μὴν ἀκούσεις ποτὲ τὸ βέλασμά μου!… Ὅμως, Κύριέ μου τὴ δύση αὐτὴ μπορεῖς νὰ μοῦ στερήσεις μ’ ὅποια σου δυστυχία; Τὰ δάκρυα τοῦτα ποὺ βγαίνουν ἀπὸ βάθη πιὸ γαλάζια κι ἀπ’ τὶς πηγὲς τῆς ἄνοιξης, μπορεῖς, Κύριε, νὰ τὰ ἐμποδίσεις; Κοίταξέ με πως ἐπιμένω πίσω ἀπ’ τὶς τροχιὲς τῶν τελευταίων πλασμάτων σου! Εἶναι μάταιο νὰ μὲ κουράζεις πιότερο!  Ἄφησέ με μὲ ἥσυχη ἀναπνοὴ κάτω ἀπ’ τὸ κλῆμα τῶν ἄστρων σου νὰ κλάψω… Δὲ μπορῶ, Κύριε μου, νὰ μισήσω!  Ἀγάπησέ με!»

Από το "ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠ’ ΤΟ ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜA"