Πασχαλιές. Ένα ποίημα του Γιώργου Σαραντάρη και πίνακες ζωγραφικής του Childe Hassam

Οι πασχαλιές στην ποίηση και τη ζωγραφική

 Έχουν ανθίσει οι πασχαλιές εδώ και μέρες. Οι αυλές, οι κήποι, τα μπαλκόνια, τα μονοπάτια μυρίζουν το μεθυστικό άρωμα της πασχαλιάς. Ένα αγαπημένο λουλούδι της Άνοιξης που συνδέεται με τον μήνα Απρίλιο και τη γιορτή του Πάσχα. Για αυτό, ένα ποίημα του Γιώργου Σαραντάρη για τις πασχαλιές, αν και ο τίτλος είναι "Τ᾽Αηδόνι"  και πίνακες ζωγραφικής του Αμερικανού ζωγράφου Childe Hassam.

Child Hassam, H κυρία Hassam μαζεύει πασχαλιές στον κήπο. 1896.

Γιώργος Σαραντάρης, Τ᾽Αηδόνι

(1938)

Το μονοπάτι μυρίζει πασχαλιές
Κι είναι το πρόσωπο του ήλιου
Μια ελπίδα
Που κατεβαίνει
Η δική μας χαρά δεν έχει πίκρα
Δίχως τον ήλιο είναι ακόμα ζέστη
Όπως τ' αηδόνι που έρχεται μαζί μας.

 Childe Hassam (1859-1935), Η κυρία Hassam στον κήπο. Ρεμβάζει με φόντο τα άνθη των πασχαλιών.

Childe Hassam, Κάτω από τις πασχαλιές.  1887-1888. Μια φωτεινή Ανοιξιάτικη ημέρα.

https://el.wikisource.org/wiki/Τ%27_αηδόνι

https://www.wikiart.org/en/childe-hassam/under-the-lilacs

https://www.frederickhassam.org/Early-Morning-On-The-Avenue-In-May.html

Πρωτοχρονιά. Πίνακες ζωγραφικής με θέμα την Πρωτοχρονιά.

Παραμονή Πρωτοχρονιάς

   Σκέφτηκα να αναρτήσω κάποιους πίνακες με θέμα σκηνές από την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς...Έτσι για να αποχαιρετήσουμε τον Παλαιό Χρόνο και να υποδεχθούμε τον Νέο.

George Bernard O' Neill, Πρωτοχρονιά. 1889. Στιγμιότυπο οικογενειακής θαλπωρής την Πρωτοχρονιά.

Friedrich Ortlieb, Πρωτοχρονιά στο σπίτι του παππού. 1873. Ιδιωτική Συλλογή. Μία ηθογραφική οικογενειακή σκηνή στη Γερμανία του 19ου αιώνα. Τα εγγόνια επισκέπτονται τον παππού και προφανώς του λένε τα κάλαντα. Στο βάθος αριστερά διακρίνεται το Χριστουγεννιάτικο δέντρο.

Childe Hassam, Πρωτοχρονιά. Νυχτερινή σκηνή. Ν. Υόρκη. 1892. Ένα κομψό καλοντυμένο ζευγάρι μπροστά στη βιτρίνα ανθοπωλείου.

Phylis Elinor Legh, Ο πρωτοχρονιάτικος χορός τωv υπηρετών στο Lyme Park.  1907. National Trust. Lyme Park. ...Και οι υπηρέτες μπορούν για μία ημέρα του χρόνου να διασκεδάσουν σαν τους "κυρίους" τους.

http://www.wikigallery.org/wiki/painting_269244/Friedrich-Ortlieb/New-Year's-Eve-at-Grandfather's

http://www.christies.com/lotfinder/Lot/friedrich-ortlieb-german-1839-1909-new-years-4170999-details.aspx

https://ephemeralnewyork.wordpress.com/tag/frederick-childe-hassam/

http://artuk.org/discover/artworks/the-servants-new-years-eve-ball-in-the-entrance-hall-at-lyme-park-132630

Η μουσική στην ποίηση και τη ζωγραφική. Μία γυναίκα παίζει πιάνο. Ένα ποίημα του Κώστα Καρυωτάκη και πίνακες ζωγραφικής του Αμερικανού Childe Hassam

Κώστας Καρυωτάκης, Αφιέρωμα

  Από τα "Νοσταλγικά", δώδεκα ποιήματα που ανήκουν στη συλλογή "Νηπενθή" (1906) του Κώστα Καρυωτάκη, επιλέγω το ποίημα με τον τίτλο "Αφιέρωμα". Είναι ένα ποίημα μνήμης.  Μνήμης της απώλειας. Το ποιητικό υποκείμενο  θυμάται μία γυναικεία φιγούρα να παίζει πιάνο. Έχουν περάσει χρόνια! η εικόνα της στιγμής του μακρινού παρελθόντος επανέρχεται αχνά, αναβιώνει στο παρόν και εξαδινακεύεται. Είναι μία εικόνα με φως, με χρώμα και μουσική... Μία εικόνα που κινητοποιεί τις αισθήσεις, που απευθύνεται στις αισθήσεις. Μία εικόνα που συνθέτεται από εμπειρίες αισθήσεων: όραση ("ασημένιο", "εφωσφόριζαν γαλάζα"), ακοή (πιάνο, νότες, πλήχτρα, μελωδία, τραγουδήσει, εκελάηδησαν αηδόνια, θροΐζει), αφή (χέρι-μετάξι, γύρη στα δάχτυλα).  Μία εικόνα που συγχέει το πραγματικό με το φανταστικό. Αλλά, τι σημασία έχει αν η γυναικεία μορφή έπαιξε μόνο πιάνο ή αν τραγούδησε; Το ποιητικό υποκείμενο "ακούει" ένα τραγούδι που του θυμίζει αηδόνια...Αυτό που έχει σημασία είναι ότι η στιγμή χάθηκε και αυτό που έμεινε είναι η αίσθηση της στιγμής και η γλυκιά θλίψη της απώλειας της νιότης...

Childe Hassam, Στο πιάνο. 1902. Μουσείο Τέχνης του Cincinnati.

   Είναι πολλοί οι καλλιτέχνες που έχουν απεικονίσει γυναίκες να παίζουν πιάνο. Επιλέγω τρεις πίνακες του Αμερικανού ιμπρεσιονιστή ζωγράφου Childe Hassam.

Childe Hassam. Αυτοσχεδιασμός. 1899. Smithsonian Συλλογή.

Ασημένιο το μέτωπο. Και ωραία
τα μάτια σου εφωσφόριζαν γαλάζα.
Το πιάνο καθώς άνοιγες, δυο νέα
τριαντάφυλλα τρεμίζανε στα βάζα.

μα οι κρόταφοί σου ρόδα πλέον ωραία.

Επάλευαν τα χέρια σου, εκερδίζαν·
τα πλήχτρα υποχωρούσανε· τις νότες,
τη μελωδία σαν έπαθλο χαρίζαν.

Ακούαμε. Και τα αισθήματα, δεσμώτες
που την ελευτερία τους εκερδίζαν.

Δεν θυμούμαι καλά, πέρασαν χρόνια,
πώς είχες όμως λέω και τραγουδήσει·
εξόν αν εκελάηδησαν αηδόνια.
Λάλο ή βουβό, το χείλο σου είναι βρύση,
ελάφια κουρασμένα εμέ τα χρόνια.

Η πεταλούδα πάντα θα πετάξει
αφήνοντας στα δάχτυλα τη γύρη.
Θρόισμα το αντίο, το χέρι σου μετάξι,
κι εχάθηκες. Από το παραθύρι
η πεταλούδα πάντα θα πετάξει...

Childe Hassam, Η σονάτα. 1893. Πινακοθήκη. Nelson Atkins 

http://karyotakis.awardspace.com/poems/nepenthe/afieroma.htm

http://search.nelson-atkins.org/collections/objectview.cfm?Start=33&ret=3&objectid=18606&2db12c05e79d194d-7E371A8A-AFE2-CBF4-
0F978FBEE0F69263

http://americanart.si.edu/collections/search/artwork/?id=10072

http://www.cincinnatiartmuseum.org/art/explore-the-collection?id=17996449

Ένα ποίημα του Φώτη Αγγουλέ για το κρύο του Χειμώνα

   Με συγκίνησε η ποίηση ενός άγνωστου στο ευρύ κοινό ποιητή. Γλυκύτατη τρυφερότητα και βαθύτατος ανθρωπισμός χαρακτηρίζουν το παρακάτω ολιγόστιχο ποίημα του λαϊκού ποιητή Φώτη Αγγουλέ (1911-1964). Για τον ποιητή και το έργο του, 

βλ. http://www.sarantakos.com/liter/aggoules.html 

https://sarantakos.wordpress.com/2011/11/13/aggoules/

Φώτης Αγγουλές, Προσευχή

Κρύο, χειμώνας, παγωνιά,

όξω η βροχούλα κλαίει

φύλαγε Θε μου τα πουλιά

που μείνανε χωρίς φωλιά

και τους αλήτες που γυρνούν

στους δρόμους δίχως στέγη.

Childe Hassam, Σούρουπο (Στο πάρκο Common της Βοστώνης υπό το λυκόφως). 1885-86. Μουσείο Καλών Τεχνών. Βοστώνη. 

Edmund Adler (1876-1965), Ταΐζοντας τα πουλιά το χειμώνα. Ιδιωτική Συλλογή.

Ilya Repin, Αλήτες κα άστεγοι. 1894.

Το ποίημα ανθολογείται στο συμπαθητικό ημερολόγιο  Τέσσερις Εποχές-ποιητικό ημερολόγιο 2016, επιμέλεια Γιώργος Μπλάνας, εκδ. Γκοβόστης 2015.

http://www.mfa.org/collections/object/at-dusk-boston-common-at-twilight-32415

http://www.invaluable.com/auction-lot/edmund-ad-50-c-c787dbc06
http://www.wikiart.org/en/ilya-repin/tramps-homeless-1894

Γυναίκες που μαζεύουν λουλούδια στον κήπο. Πίνακες του Αμερικανού ιμπρεσιονιστή Childe Hassam

Γυναίκες που μαζεύουν λουλούδια

     Σκέφτομαι ότι το μάζεμα των λουλουδιών ή μάλλον το "κόψιμο" των λουλουδιών προκαλεί πόνο και είναι μία βίαιη, παρά φύση πράξη. Επίσπευση του τέλους της έτσι και αλλιώς εφήμερης ζωής του άνθους. Πολλοί ζωγράφοι του ιμπρεσιονισμού έχουν απεικονίσει γυναίκες σε κήπους να μαζεύουν λουλούδια ή "νεκρές φύσεις" με βάζα λουλουδιών. Οι όμορφες αυτές εικόνες μου προκαλούν θλίψη… 

     Ιδού, λοιπόν, κάποιοι αγαπημένοι μου πίνακες του Childe Hassam που απεικονίζουν γυναίκες στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού αιώνα να μαζεύουν άνθη. Ο Childe Hassam (1859-1935), ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς ιμπρεσιονιστές ζωγράφους που έζησε για κάποιο διάστημα στη Γαλλία, έχει ζωγραφίσει μεγάλο αριθμό έργων με εικόνες γυναικών σε ανθισμένους κήπους.  

                Στον παρακάτω πίνακα βλέπουμε μία λευκοφορεμένη κοπέλα στον κήπο εξοχικής κατοικίας να κρατά στην αγκαλιά της λουλούδια. Στο βάθος διακρίνουμε έναν κύριο να διαβάζει το βιβλίο του… Σε πρώτο πλάνο ένα τεράστιο καλάθι όπου στοιβάζονται τα κομμένα λουλούδια. Πρόκειται για πραγματική "λεηλασία" του κήπου.

Childe Hassam, Κοπέλα που μαζεύει λουλούδια σε γαλλικό κήπο. 1888. Μουσείο Τέχνης του Worcester.

   Η γυναίκα με τα λουλούδια στην αγκαλιά της είναι η σύζυγος του καλλιτέχνη, που συχνά την χρησιμοποιούσε ως μοντέλο.

Childe Hassam, Η κυρία Χάσαμ στο κήπο Villiers le Bel. 1888. Ιδιωτική Συλλογή.

    Η νεαρή γυναίκα δεν λυπάται να κόψει τα τριαντάφυλλα με το ψαλίδι που κρατά….Στο έδαφος ένα καλάθι όπου τοποθετεί τα κομμένα τριαντάφυλλα.

Childe Hassam, Γυναίκα που κόβει τριαντάφυλλα. 1888-89. Ιδιωτική Συλλογή.

    Στην πόρτα του κήπου βλέπουμε μία γυναίκα να κρατά λουλούδια...

Childe Hassam, Η πόρτα του κήπου. 1888. Ιδιωτική Συλλογή.

   Δύο ακόμα πίνακες με την κυρία Χάσαμ να κόβει λουλούδια...

Childe Hassam, Η κυρία Χάσαμ στον κήπο. 1896. Ιδιωτική Συλλογή.

Childe Hassam, Η κυρία Χάσαμ στον κήπο. 1897. Ιδιωτική Συλλογή.

http://vqs61.v3.pair.com:8080/emuseum/view/objects/asitem/search@/17/title-desc?t:state:flow=25349ba8-1158-42c4-b492-fab4bf78c348

http://www.wikiart.org/en/App/Painting/ViewByContentId/244333

http://www.wikiart.org/en/tag/gardens-and-parks/10#supersized-search-244133

http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/woman-cutting-roses-in-a-garden-1889

http://www.christies.com/lotfinder/lot/childe-hassam-mrs-hassam-in-the-garden-4387865-details.aspx?intObjectID=4387865

http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/lady-in-the-park-aka-in-the-garden

Ρώμος Φιλύρας, Στη γλάστρα μας λουλούδιασεν. Ένα ποίημα για τη βροχή και την άνοιξη

Είναι ένα θλιμμένο και τρυφερό ποιηματάκι του Ρώμου Φιλύρα για τη βροχή και την άνοιξη…

Ρώμος Φιλύρας, {Στη γλάστρα μας λουλούδιασεν…}

Στη γλάστρα μας λουλούδιασεν η φεγγοβόλα η βιόλα

κι έχυσε μόσκο πάναγνο στου έρμου σπιτιού τα όλα,

κι ήρθε η Βροχή και χτύπαγε την άνοιξη στα τζάμια

κι όλα διψάγανε το φως, όπως νερόν, ποτάμια.

Από τα "Ροδοκάντηλα"

Childe Hassam, Aγόρι με γλάστρες λουλουδιών. 1913. Ιδιωτική Συλλογή.

Childe Hassam, Η πόρτα του κήπου. 1888. Ιδιωτική Συλλογή.

Βλ.  Ρώμος Φιλύρας, Ποιήματα άπαντα τα ευρεθέντα, τόμος Α, Επιμέλεια Χ. Λ. Καράογλου, Αμαλία Ξυνογαλά, University Stydio Press, Θεσσαλονίκη 2013, σ. 313.

http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/boy-with-flower-pots
http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/boy-with-flower-pots

Χειμώνας. Πίνακες του Childe Hassam και ένα ποίημα του Φερνάντο Πεσσόα για το χιόνι

Χειμώνας

   Είναι ακόμα Χειμώνας και σκέφτομαι μια σειρά από πίνακες που ζωγράφισε ο Αμερικανός ιμπρεσιονιστής ζωγράφος Childe Hassam στις αρχές του 20ού αιώνα. Απεικονίζουν μία γυναίκα σε κατάσταση περισυλλογής και ραστώνης να κάθεται στο φωτισμένο από το παράθυρο δωμάτιο του διαμερίσματός της στη Ν. Υόρκη. Μόλις έχει ξυπνήσει... είναι το πρωί μιας χειμωνιάτικης ημέρας. Φορά τη γαλάζια ρόμπα της και παίρνει το πρωινό της…Καθαρίζει ένα φρούτο…μάλλον ένα πορτοκάλι. Από τις διαφανείς κουρτίνες διαγράφεται χιονισμένη η μεγαλούπολη. Κίτρινα λουλούδια στο βάζο, σε μια φρουτιέρα διάφορα φρούτα. Υπέροχες οι φωτοσκιάσεις και οι αντανακλάσεις του φωτός. Τι να σκέφτεται άραγε; Ίσως ότι έπρεπε να μείνει ακόμα στο κρεβάτι, να τυλιχτεί στις  ζεστές κουβέρτες και να απολαύσει τη ραστώνη μιας χιονισμένης ημέρας.

Ch. Hassam, Το δωμάτιο του πρωινού. Χειμώνας. 1911. Worcesterart Μουσείο Τέχνης.

    Και ο πίνακας μου θύμισε ένα ποίημα του Φερντάντο Πεσσόα για το χιόνι...

Το χιόνι έριξε ένα σιωπηλό σκέπασμα πάνω σ' όλα.

Δεν νιώθεις τίποτα πέρα απ' ό,τι συμβαίνει μέσα 

στο σπίτι.

Τυλίγομαι με μια κουβέρτα και το μόνο που σκέ-

φτομαι είναι να σκέφτομαι.

Νιώθω την απόλαυση του ζώου και ακαθόριστα

σκέφτομαι,

και αποκοιμιέμαι χωρίς λιγότερη χρησιμότητα απ'

ό,τι όλες οι δράσεις του κόσμου.

Φερνάντο Πεσσόα, Από τα Ασύνδετα ποιήματα του Αλμπέρτο Καέιρο

Ch. Hassam, Χειμωνιάτικο παράθυρο στη Ν. Υόρκη. 1918-1919. Ιδιωτική Συλλογή.

   Φορά αιθέρια τουαλέττα. Στέκεται με περισυλλογή ακουμπώντας το ένα χέρι στο πηγούνι και το άλλο στο τραπέζι. Τι να σκέφτεται άραγε; Από τις διαφανείς κουρτίνες του παράθυρου διακρίνεται αχνά η Ν. Υόρκη. Είναι χειμώνας!

Ch. Hassam, To παράθυρο της Ν. Υόρκης. 1912. Iδιωτική Συλλογή.

   Ακόμα ένας πίνακας παρόμοιας θεματικής. 

Βλ. Fernando Pessoa, Tα ποιήματα του Αλμπέρτο Καέιρο, μετάφραση Μαρία Παπαδήμα, εκδ. Gutenberg, Aθήνα 2014.

http://www.worcesterart.org/collection/American/1911.29.html
http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/new-york-winter-window-1919
http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/the-new-york-window

Κυριακή πρωί. Πίνακες του Childe Hassam

Κυριακή πρωί

   Ωραίο κυριακάτικο πρωινό, σήμερα, με χειμωνιάτικη λιακάδα. Σκέφτομαι δύο πίνακες του αγαπημένου μου Αμερικανού ιμπρεσιονιστή Childe Hassam (1859-1935). Απεικονίζουν μία σκηνή από την 5η Λεωφόρο της Ν. Υόρκης στα τέλη του 19ου αιώνα. Είναι Κυριακή πρωί! Γυναίκες, άνδρες και παιδιά με τα κυριακάτικα ρούχα τους περπατουν στο δρόμο. Στο βάθος διακρίνεται η εκκλησία. Προφανώς, έχει τελειώσει η κυριακάτικη λειτουργία.

Childe Hassam, Κυριακή στην 5η Λεωφόρο ή Κυριακάτικος περίπατος μετά την εκκλησία στην 5η Λεωφόρο. 1890-1891. Ιδιωτική Συλλογή.

Σε πρώτο πλάνο μια νεαρή γυναίκα με το κοριτσάκι της. Και οι δύο κομψές και καλοντυμένες βαδίζουν σοβαρά...

Childe Hassam, Κυριακή πρωί. 1897. Ιδιωτική Συλλογή.

   Ο δεύτερος πίνακας είναι παραλλαγή του πρώτου. Σε πρώτο πλάνο βλέπουμε πάλι μία καλοντυμένη κυρία με το επίσης καλοντυμένο κοριτσάκι της. Η μέρα πρέπει να είναι ηλιόλουστη και οι αχτίνες του ήλιου φωτίζουν τα πρόσωπα και τον δρόμο...

http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/fifth-avenue-aka-sunday-on-fifth-avenue-1891
http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/sunday-morning

Ονειρικά. Ένα ποίημα της Κικής Δημουλά

Σήμερα είναι μια ηλιόλουστη μέρα. Καλή μέρα, λοιπόν, μ' ένα ποίημα της Κικής Δημουλά.

Κικής Δημουλά, Ονειρικά

Η μέρα ξύπνησε.
Ανασηκώθηκε στις μύτες των ποδιών της
και είδε τον κόσμο
ακόμη πλαγιασμένο με όνειρα
και μαγγανείες τη νύχτας.

Ανέβηκε τα βουνά,
στους λόφους γλίστρησε,
και χύθηκε στην πολιτεία
βιαστική.

Των δρόμων τα φανάρια έσβησε,
σκιες κρυμμένες στις αυλές και στις γωνίες
έπνιξε,
κι αφού μοίρασε στους ανθρώπους
αγωνίες και προβλήματα
εις πέρας να τη φέρουν την ανέθεσε.

Ύστερα την απουσία μου αντιλήφθηκε
(μια ευτυχία διαπραγματευόμουν
ακόμα, μέσα στ' όνειρο),
το κλειστό μου άνοιξε παράθυρο
και μ΄όλο της το βάρος πάνω μου έπεσε
τη διαπαραγμάτευση έτσι διακόπτοντας.

Από την ποιητική συλλογή "Ερήμην" (1958)

Childe Hassam, Πρωινό Φως. 1914. Ιδιωτική Συλλογή.

http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/morning-light

Πουλώντας λουλούδια στο Παρίσι. Πίνακες του Childe Hassam

Γυναίκες που πουλούν λουλούδια

   Την περίοδο 1888-89 ο Αμερικανός  ζωγράφος Childe Hassam βρέθηκε στο Παρίσι όπου ήλθε σε επαφή με το κίνημα του ιμπρεσιονισμού. Τότε ζωγράφισε μία σειρά έργων που απεικονίζουν καθημερινές σκηνές από τους δρόμους της γαλλικής πρωτεύουσας. Επιλέγω να δείξω εκείνα τα έργα του που απεικονίζουν νεαρές γυναίκες και κορίτσια να πουλούν λουλούδια στους περαστικούς. 

   Στην άκρη και τις γωνιές των δρόμων, στο κρύο και την υγρασία, ακουμπισμένες στους τοίχους των κτιρίων, περιμένουν υπομονετικά να πουλήσουν τα λουλούδιά τους στους περαστικούς.  

Childe Hassam, Η λουλουδού. 1888.

Childe Hassam, Μαγαζί που πουλά λουλούδια και γαλακτομικά προϊόντα. 1888.

Childe Hassam, Στην Οδό Μονμάρτη. Παρίσι. 1888.

Childe Hassam, Παιωνίες. 1888.

Childe Hassam, Γυναίκα που πουλά λουλούδια. 1889.

Childe Hassam, Κορίτσι που πουλά λουλούδια στο Seine. 1889.

Childe Hassam, Κορίτσι που πουλά λουλούδια. 1889.

Childe Hassam, Στο ανθοπωλείο. 1889.

   

Η κυρία συνοδεύεται από την υπηρέτρια της που κρατά τα λουλούδια.

Childe Hassam, Η αγορά των λουλουδιών. 1895.

http://www.frederickhassam.org
http://www.the-athenaeum.org/art/list.php?m=a&s=du&aid=1310

http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/flower-market#supersized-artistPaintings-244013

http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/flower-girl

http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/peonies

http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/rue-montmartre-paris

http://www.artnet.com/artists/childe-hassam/the-flower-seller-boODWxqcec4ZfdT1D0EW9Q2

Κυριακή. Ένα ποίημα της Έμιλυ Ντίκινσον.

Ένα ποίημα της Έμιλυ Ντίκινσον για την Κυριακή

…Κυριακή σήμερα…και θυμήθηκα ένα ποίημα της Αμερικανίδας ποιήτριας Έμιλυ Ντίκινσον, το υπ. αριθ. 324, έτσι όπως έχει καταγραφεί στη βιβλιογραφία, γιατί τα ποιήματα της βρέθηκαν άτιτλα.

{324}

Κάποιοι τηρούν την Κυριακή στην Εκκλησιά-

Την τηρώ κι εγώ, μένοντας στο Σπίτι-

Έχω για Ψάλτη τον Κορυδαλλό

κι έναν Δεντρόκηπο για Τρούλλο-

Κάποιοι τηρούν την Κυριακή με Άμφια Λευκά-

Εγώ απλώς φοράω τα Φτερά μου-

Κι αντί η Καμπάνα να χτυπά της Εκκλησιάς

Ο μικρός μας Νεωκόρος τραγουδά.

Ο Θεός κηρύσσει-διάσημος Κληρικός-

Και το κήρυγμα ποτέ δεν είναι βαρετό-

Έτσι αντί να πάω στον Παράδεισο εντέλει

Το δρόμο μου πάντα ακολουθώ.

Childe Hassam,  Ανάγνωση. 1888. Hunter Μουσείο Αμερικανικής Τέχνης.

{324}

Some keep the Sabbath going to Church-
I keep it, staying at Home-
With a Bobolink for a Chorister-
and an Orchard, for a Dome-

Some keep the Sabbath in Surplice-
I just wear my Wings-
And instead of tolling the Bell, for Church,
Our little Sexton-signs.

God preaches, a noted Clergyman-
And the sermon is never long,
So instead of getting to Heaven, at last-
I' m going, all long.

Childe Hassam,  Ο κήπος του τραπεζιού. Γύρω στα 1910. Ιδιωτική Συλλογή.


Για το ποίημα, βλ. Emily Dickinson, Έλα στον κήπο μου. Ποιήματα, μετάφραση Κώστας Λάνταβος, εκδ. Αρμός, Αθήνα 2011, σ. 46-47.

http://emuseum.huntermuseum.org/eMuseum/view/objects/asitem/People$00401173/0?t:state:flow=bc228024-7733-4695-8d77-b2cb8a3d156a

http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/the-table-garden

Απόγευμα. Ένα ποίημα του Γιάννη Ρίτσου

Γιάννη Ρίτσου, Απόγευμα

Πότισε τα λουλούδια. Άκουσε το νερό να στάζει απ' το

μπαλκόνι.

Τα σανίδια μουσκεύουν και παλιώνουν. Μεθαύριο,

όταν θα πέσει το μπαλκόνι, αυτή θα μείνει στον αέρα,

ήσυχη, ωραία, κρατώντας μες στα χέρια της,

τις δυο μεγάλες γλάστρες τα γεράνια της και το χαμόγελό της.

Childe Hassam, Γεράνια. 1888-1889. Ιδιωτική Συλλογή.

Frank Weston Benson, Γυναίκα με γεράνια. Γύρω στα 1910. Ιδιωτική Συλλογή.

http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_portraits_by_Frank_Weston_Benson#mediaviewer/File:Woman_by_Geraniums_c.1910_Frank_Weston_Benson.jpg

http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/geraniums

Φερνάντο Πεσσόα. Από το βιβλίο της ανησυχίας του Μπερνάρντο Σοάρες

   Επιστρέφω στον αγαπημένο μου και στον αγαπημένο σας (γιατί γνωρίζω ότι κάποιοι από εσάς τον αγαπάτε ιδιαίτερα) Φερνάρντο Πεσσόα. Ένα απόσπασμα, λοιπόν, από "Το βιβλίο της ανησυχίας".

80.

ΟΔΥΝΗΡΟ ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

   Όλα με κουράζουν, ακόμα και αυτά που δεν με κουράζουν. Η χαρά μου είναι τόσο οδυνηρή όσο και η οδύνη μου.

   Και τι θα 'δινα να 'μαι ένα παιδί που ρίχνει χάρτινες βαρκούλες στη στέρνα μιας αγροικίας, κάτω από τη χωριάτικη σκέπη μιας κληματαριάς που τα κλήματά της σχηματίζουν μια σκακιέρα από φως και πράσινη σκιά στις σκοτεινές αντανακλάσεις του λιγοστού νερού.

   Ανάμεσα σ' εμένα και τη ζωή υπάρχει ένα λεπτό τζάμι. Παρότι βλέπω και καταλαβαίνω τη ζωή ξεκάθαρα, δεν μπορώ να την αγγίξω.

Childe Hassam, Στο μπαλκόνι. 1888. Ιδιωτική Συλλογή.

   Nα εξορθολογίσω τη θλίψη μου; Για ποιο λόγο, αν ο εξορθολογισμός είναι μια προσπάθεια; Όποιος είναι λυπημένος δεν μπορεί να καταβάλει προσπάθεια. Δεν παραιτούμαι καν από εκείνες τις καθημερινές χειρονομίες της ζωής από τις οποίες θα ήθελα τόσο να παραιτηθώ. Παραιτούμαι είναι προσπάθεια, και δεν διαθέτω την ελάχιστη ψυχή για να μπορώ να παραιτηθώ.

Childe Hassam, Κόντρα στο φως. 1910. Ιδιωτική Συλλογή.

   …

   Τα όνειρά μου είναι ένα ανόητο καταφύγιο, σαν ομπρέλα για να προφυλαχτείς από τον κεραυνό. Είμαι τόσο αδρανής, τόσο κακόμοιρος, τόσο ενδεής σε χειρονομίες και πράξεις.

   Όσο περισσότερο βυθίζομαι μέσα μου, όλα τα μονοπάτια του ονείρου με οδηγούν στα ξέφωτα αγωνίας.

Childe Hassam, Η γυάλα του χρυσόψαρου. 1912. Ιδιωτική Συλλογή (Ball Brothers Foundation Gallery).

   Ακόμα κι εγώ, που ονειρεύομαι τόσο, γνωρίζω διαλείμματα όπου το όνειρο φεύγει μακριά μου. Τότε τα πράγματα μου φαίνονται καθαρά. Η ομίχλη από την οποία περιβάλλομαι χάνεται. Και όλες οι ορατές ακίδες πληγώνουν τη σάρκα της ψυχής μου. Όλες οι σκληρότητες που έχω κοιτάξει με πληγώνουν γιατί τις γνωρίζω. Όλα τα ορατά βάρη των αντικειμένων με βαραίνουν μέσα στην ψυχή μου.

   Η ζωή μου είναι σαν να με χτυπούσαν μ' αυτήν.

Childe Hassam, Το παράθυρο με το χρυσόψαρο. 1916. Ιδιωτική Συλλογή (The Currier Gallery of Art in Mancester. N. Hampshire).

…και επειδή αυτή την εποχή ξαναβλέπω τους πίνακες του Childe Hassam, το κείμενο του Πεσσόα περιβάλλεται με πίνακες του Αμερικανού ιμπρεσιονιστή.

Μπερνάρντο Σοάρες (Φερνάντο Πεσσόα), Το βιβλίο της ανησυχίας, τόμος Α΄, μετάφραση Μαρία Παπαδήμα, εκδ. Εξάντα, Αθήνα 2004, σ. 126-127.

http://www.frederickhassam.org
http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/bowl-of-goldfish

http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/on-the-balcony

http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/against-the-light
http://www.wikiart.org/en/childe-hassam/the-goldfish-window

Το Φθινόπωρο στη ζωγραφική. Πίνακες του Childe Hassam

Φθινόπωρο στο Παρίσι.  Σκηνές από τους δρόμους.

   Τελευταίος μήνας του Φθινοπώρου ο Νοέμβριος. Για αυτό συνεχίζω με φθινοπωρινά θέματα από δύο πίνακες του Αμερικανού ζωγράφου Childe Hassam (1859-1935). Εμβληματική μορφή του Αμερικανικού ιμπρεσιονισμού (μαζί με τον John Henry Twachtman και την Mary Cassatt) με καταγωγή από τη Βοστόνη, ο Childe Hassam έχει συνθέσει πάνω από 3.000 πίνακες, υδατογραφίες, χαρακτικά, λιθογραφίες με καθημερινά θέματα από την αστική ζωή αλλά και τη ζωή της υπαίθρου.
   Οι παρακάτω πίνακες απεικονίζουν σκηνές από τους δρόμους της γαλλικής πρωτεύουσας το Φθινόπωρο. Tην περίοδο 1886-1889 ο Hassam βρέθηκε στο Παρίσι όπου ήρθε σε επαφή με τον γαλλικό ιμπρεσιονισμό και μελέτησε ζωγραφική στην Ακαδημία Julian.

Childe Hassam, Σκηνή δρόμου στο Παρίσι. Φθινόπωρο. 1889. Ιδιωτική Συλλογή.

 Childe Hassam, Boulevard στο Παρίσι. Φθινόπωρο. Ιδιωτική Συλλογή.

http://www.artnet.com/artists/childe-hassam/autumn-boulevard-paris-6WxsdpxaStsb5n8nS9ieWA2

http://www.the-athenaeum.org/art/list.php?s=du&m=a&aid=1310&p=1

To Παρίσι με βροχή τον Απρίλιο: ένας πίνακας του Childe Hassam

Η βροχή στη ζωγραφική: Απριλιάτικη βροχή του Childe Hassam

...Βρέχει αυτήν την Απριλιάτικη ημέρα στο Παρίσι. Μία κομψή γυναικεία φιγούρα, κρατώντας την ομπρέλα της, στέκεται στο πεζοδρόμιο της γνωστής Λεωφόρου Champes Elysees (στην άκρη αριστερά του πίνακα) και κοιτάζει τους περαστικούς να διασχίζουν τον πολυσύχναστο δρόμο ανάμεσα στις άμαξες. Ο Childe Hassam εντυπώνει τις αντανακλάσεις της βροχής στο δρόμο και τις φωτοσκιάσεις στο γκρίζο χρώμα της βροχερής ημέρας.

Childe Hassam,  Απριλιάτικη βροχή στη Λεωφόρο Champes Elysees. 1888. Joslyn Art Museum.

  O Childe Hassam θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς ιμπρεσιονιστές ζωγράφους. Ξεκίνησε ως εικονογράφος εφημερίδων και περιοδικών, αλλά σύντομα στράφηκε προς τη ζωγραφική και δημιούργησε μεγάλο αριθμό έργων. Στα 1886 ο καλλιτέχνης πήγε στο Παρίσι για τρία χρόνια όπου σπούδασε στην Ακαδημία Julian για να τελειοποιήσει την τεχνική του. Τότε βρέθηκε υπό την άμεση επιρροή του Γαλλικού ιμπρεσιονισμού. Έχει απεικονίσει πολλές σκηνές καθημερινότητας από τους δρόμους της γαλλικής πρωτεύουσας σε διάφορες εποχές του χρόνου, όπως και πολλές σκηνές από την Βοστόνη όπου έζησε πολλά χρόνια.

http://www.joslyn.org/collections-and-exhibitions/permanent-collections/american/frederick-childe-hassam-april-showers-champs-elysees-paris/

Κυριακή: ένα ποίημα του Ζακ Πρεβέρ με δύο πίνακες του Childe Hassam

    Ζακ Πρεβέρ, Κυριακή

 Childe Hassam,  Γυναίκα σε πάρκο

   Επειδή σήμερα είναι Κυριακή...μία ακόμα Κυριακή που τελειώνει...θυμήθηκα ένα ποίημα του Ζακ Πρεβέρ για μια Κυριακή...και δύο πίνακες του Aμερικανού ζωγράφου Childe Hassam που απεικονίζουν γυναίκες σε πάρκο.

Ζακ Πρεβέρ, Κυριακή

Στις δεντροσειρές ανάμεσα της λεωφόρου Cobelins

Ένα άγαλμα το χέρι μου κρατάει και με πάει

Σήμερα είναι Κυριακή τα σινεμά είναι γεμάτα

Τα πουλιά στα κλαριά κυττάνε τους ανθρώπους

Και τ᾽άγαλμα με φιλάει αλλά κανείς δε μας βλέπει

Ένα τυφλό παιδί μονάχα μας δείχνει με το δάχτυλο.

Σε μετάφραση Β. Χατζηδημητρίου

Πηγαίνει για να συναντήσει το άγαλμα...

Ch. Hassam,   Γυναίκα στο πάρκο. 1890. Krannert art Museum at College of Fine and Supplied Arts. University of Illinois at Urbana Champaign.

Το άγαλμα είναι μάλλον κάπου εκεί κοντά και την περιμένει...

Ch. Hassam, Γυναίκα σε πάρκο. 1897. Ιδιωτική Συλλογή.

http://www.kam.illinois.edu/collection/americas/Hassam.html

http://www.the-athenaeum.org/art/detail.php?ID=26897

Γυναίκες που διαβάζουν: δύο πίνακες του Childe Hassam

   Είναι δύο πίνακες του Αμερικανού ιμπρεσιονιστή ζωγράφου (1859-1935) που απεικονίζουν γυναίκες να διαβάζουν στη φύση, σε ειδυλλιακό τοπίο. 

   

  Καθισμένη στο γρασίδι δίπλα στο ποταμάκι, ντυμένη κομψά, έχοντας ακουμπήσει δίπλα της την ομπρέλλα, διαβάζει με αφοσίωση...

Ch. Hassam, Γυναίκα που διαβάζει. 1885.  Συλλογή του Λευκού Οίκου.

   Λευκοφορεμένη, στη βεράντα του σπιτιού της, καθισμένη στην πολυθρόνα, διαβάζει...Την περιβάλλουν λουλούδια και στα πόδια της ξαπλωμένος ένας σκύλος...

Ch. Hassam, Ανάγνωση. 1888. Hunter Museum of American Art.

http://www.the-athenaeum.org/art/detail.php?ID=24928
http://www.the-athenaeum.org/art/detail.php?ID=24239
http://commons.wikimedia.org/wiki/File:WLA_hmaa_Childe_Hassam_Reading.jpg
http://commons.wikimedia.org/wiki/File:WLA_hmaa_Childe_Hassam_Reading.jpg