Άννας Αγγελοπούλου Ιστολόγιο Χάριν Λόγου και Τέχνης, Χάριν Φίλων

"O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν᾽ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό...". Γκαίτε.
Το βρήκα γραμμένο σ᾽ένα ξεχασμένο λεύκωμα της μητέρας μου. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 τέτοια αποφθέγματα σημείωναν οι μικρές μαθήτριες...
Γιατί θέλω ένα ιστολόγιο; Γιατί η ανάγκη μιας τέτοιου είδους επικοινωνίας;
Θα πω μόνο ότι στην αρχή σκέφτηκα να είναι ένα ιστολόγιο που να απευθύνεται στους συναδέλφους μου, δηλαδή μόνο σε φιλολόγους... "Χάριν φίλων" του λόγου, δηλαδή. Στη συνέχεια σκέφτηκα να είναι και "χάριν φίλων" της τέχνης. Τελικά, όμως, αποφάσισα να απευθύνεται και σε πολλούς άλλους: στους πρώην και επόμενους μαθητές μου, σε όσους αγαπούν να ονειρεύονται, σε όσους πιστεύουν ακόμα στο όραμα της παιδείας, σε όσους επέλεξαν να είναι εκπαιδευτικοί από αγάπη, σε όσους αγαπούν να ταξιδεύουν, και κυρίως σε όσους αγαπούν την ανάγνωση ή μάλλον τις αναγνώσεις...σε όσους παντού και πάντα θα διαβάζουν...θα διαβάζουν κείμενα στα βιβλία, κείμενα στις εικόνες, κείμενα στα πρόσωπα των ανθρώπων... Άλλωστε, η ανάγνωση είναι ταξίδι, όχι ένα αλλά πολλά ταξίδια...
Τελικά, το ιστολόγιο αυτό απευθύνεται στα αγαπημένα πρόσωπα της ζωής μας... Απευθύνεται ακόμα σε φίλους, γνωστούς και άγνωστους, σε πρόσωπα που συνάντησα, συναντώ καθημερινά, θα συναντήσω στο μέλλον ή που δε θα συναντήσω ποτέ.
Καλά ταξίδια, λοιπόν, με βιβλία, εικόνες, μουσικές και κυρίως με όνειρα!


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Norman Garstin. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Norman Garstin. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 16 Οκτωβρίου 2021

"Έβρεχε η βροχή, βροχή καθημερινά"! Στίχοι του Σαίξπηρ και πίνακες ζωγραφικής με θέμα τη βροχή

 H βροχή στη ζωγραφική με στίχους του Σαίξπηρ

"Με αγέρα και βροχή..." περάσαμε τις προηγούμενες ημέρες...
...επειδή, λοιπόν, έβρεχε καθημερινά, μέρα και νύχτα, αυτές τις ημέρες, θυμήθηκα το στίχο του Σαίξπηρ "έβρεχε η  βροχή, βροχή καθημερινά" ("rain it raineth every day") από τη ρομαντική κωμωδία "Δωδέκατη Νύχτα" ή "Ό,τι θέλετε" που θεωρείται ότι γράφηκε γύρω στα 1601-1602.
Ο στίχος "rain it raineth every day" αποτελεί και τον τίτλο  έργων Βρετανών  ζωγράφων, που εμπνεύστηκαν από το έργο του Σαίξπηρ. To μοτίβο της βροχής επαναλαμβάνεται στο τραγούδι, που λέει στο τέλος του έργου ο Γελωτοποιός (Fest). Σας παραθέτω το τραγούδι σε μετάφραση του Βασίλη Ρώτα. 

Σαίξπηρ Έργα, Δωδεκάτη Νύχτα-Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας. 
Μετάφραση Βασίλη Ρώτα, α΄ έκδοση Ίκαρος, Αθήνα 1949.

Σαν ήμουν ήμουν κούτσικο μωρό
Με χάι χάι μ’αγέρα και βροχή
Τρελό’μουνα κι ανήξερο
Κι έβρεχε η βροχή, βροχή καθημερινά

Μα κι όταν εμεγάλωσα καλά
Με χάι χάι μ’αγέρα και βροχή
Χαμίνια κλέφτες ποιος βοηθά
Κι έβρεχε η βροχή, βροχή καθημερινά

Κι όταν, αλί μου, μπήκα σε παντρειά
Με χάι χάι μ’αγέρα και βροχή
Με τον καβγά δεν πρόκοψα
Κι έβρεχε η βροχή, βροχή καθημερινά

Το βράδυ πάντα πλάγιαζα βαρύς
Με χάι χάι μ’αγέρα και βροχή
Μπεκροπαρέα ολημερίς
Κι έβρεχε η βροχή, βροχή καθημερινά

Πάει καιρός που πιάστη η πλάση αυτή
Με χάι χάι μ’αγέρα και βροχή
Κι ας πάει, το δράμα τέλειωσε
Πρόθυμοι για σας εδώ καθημερινά

   Ας δούμε τις απεικονίσεις του στίχου "Έβρεχε η βροχή, βροχή καθημερινά" από τρεις Βρετάνους ζωγράφους, του Norman Garstin (1847-1926), του Leonard Campbell Taylor (1874-1969) και του George Frederic Watts (1817-1904).

Norman Garstin (1847-1926), "Έβρεχε  βροχή, η βροχή καθημερινά ". 1889. Penlee House Gallery and Museum. Στην προβλήτα του Penlee της Κορνουάλης μία βροχερή ημέρα! Μία μητέρα με παιδί σε πρώτο πλάνο.


Ο πίνακας του Garstin μου θύμισε τον παρακάτω πίνακα του Αμερικανού Childe Hassam, που απεικονίζει μία βροχερή ημέρα σε δρόμους της Βοστόνης.

Childe Hassam (1859-1935), Βροχερή ημέρα. Βοστόνη. 1885.  Toledo Art Museum. Μία μητέρα και το παιδί της στη βροχή.

Δύο γυναίκες σε περισυλλογή και ονειροπόληση, που βρίσκονται στο εσωτερικό μίας Βικτωριανής εξοχικής κατοικίας μία βροχερή ημέρα, απεικονίζει ο πίνακας του Leonard Campbell Taylor.  Η μία στέκεται στο παράθυρο και κοιτάζει το μουντό τοπίο, κρατώντας ένα βιβλίο, ενώ η άλλη ονειροπολεί έχοντας στην αγκαλιά της μία γάτα, καθισμένη αναπαυτικά στην πολυθρόνα. O τίτλος υπονοεί  ότι βρέχει καθημερινά για μέρες.

Leonard Campbell Taylor (1874-1969), "Έβρεχε η βροχή, βροχή καθημερινά". 1906. 

Κατά κάποιον τρόπο ο πίνακας του Taylor μου θύμισε την ατμόσφαιρα του παρακάτω πίνακα του Αμερικανού Fr. Weston Benson. Στη σκηνή διακρίνουμε μόνο μία νεαρή γυναίκα να κάθεται αναπαυτικά και να διαβάζει μπροστά στο τζάκι. Το παράθυρο μόλις που διακρίνεται στο βάθος του δωματίου...

Frank Weston Benson (1862-1951), Μία βροχερή ημέρα, 1906. Chicago Art Institute.

Τέλος, ένας ακόμα πίνακας για τη "βροχή, που έβρεχε βροχή καθημερινά" του Προραφαηλίτη George Frederic Watts (1817-1904).

George Frederic Watts (1817-1904),  "H βροχή έβρεχε βροχή καθημερινά", 1883.

Norman Garstin, Η βροχή που βρέχει καθημερινά

Child Hassam, Βροχερή Ημέρα. Βοστόνη.

Leonard Campbell Taylor, Η βροχή που βρέχει καθημερινά

Fr. W. Benson, Μία βροχερή ημέρα

George Frederic Watts, H βροχή που βρέχει καθημερινά

Σάββατο 11 Μαΐου 2019

Παπαρούνες. Ποιήματα και πίνακες ζωγραφικής

Ποιήματα και πίνακες ζωγραφικής για τις παπαρούνες.

Ήρθε ο Μάης και έχουν ανθίσει πάλι, για ακόμη μια χρονιά,  οι παπαρούνες...

Robert Vonnoh (1858-1933), Παπαρούνες. 1888. Indianapolis Art Museum.

Robert Vonnoch,  Λιβάδια με Παπαρούνες στις Φλάνδες-Γαλλία. 1892, 1914.

Γιώργος Δροσίνης, Παπαρούνες

Οι παπαρούνες λυγερές
  στον κάμπο σαν κοπέλες,
με πράσινα φορέματα
  και κόκκινες ομπρέλες. 

Γεώργιος Δροσίνης, Σπίθες στη στάχτη, Eκδότης I.N. Σιδέρης, 1940.

Norman Garstin (1847-1926), Παπαρούνες.

Μαρία Πολυδούρη, Ζωή


Ξεχωριστὰ μέσ᾿ στἄλλα

δέντρα, δέντρα ὁλοΐσια,
βουβὰ τὰ κυπαρίσσια
στὸ μεσημέρι ντάλα.

Τρελλές, ξελογιασμένες

λεῦκες, τ᾿ ὡραῖο σας γέλιο
εἶνε σὰν περιγέλιο
στὶς νύχτες τὶς θλιμμένες.

Πεῦκα, κρυφὴ κατάρα

θρηνεῖ μέσ᾿ στὰ κλαδιά σας
κι᾿ ἀγγίζει στὴν καρδιά σας
τοῦ ἡλίου τὸ φῶς λαχτάρα.


Χλωρὴ στρωμνὴ στὸν ἥλιο

οἱ καρυδιὲς ποὺ δίνουν,
οἱ σκιὲς στὶς ρίζες στήνουν
τὸ μαῦρο τους βασίλειο.

Οἱ παπαροῦνες λαύρα,

φανταχτερὸ λουλούδι.
Φεύγει ἡ ζωή τους χνούδι
στὴν παιχνιδιάραν αὔρα.


Από την ποιητική συλλογή Ξεφάντωμα

Daniel Ridgway Knight, Κοπέλλα που μαζεύει παπαρούνες. 1898.

Μαρία Πολυδούρη, {Οι παπαρούνες άνθισαν ξανά...}


Οἱ παπαροῦνες ἄνθισαν ξανά. Στὰ ἴδια μέρη

τὶς ἔκοψα γεμίζοντας, ὡς τότε, τὴν ἀγκάλη.
Μονάχα τώρα θλιβερὸ κι᾿ ἂν ἔστηνα καρτέρι
δὲ σ᾿ εἶδα ξάφνου πλάι μου νὰ προσπερνᾶς καὶ πάλι.

Τὸ Δάσος σιγαλότατο στὸ λαῦρο μεσημέρι,

τὶς λεῦκες τὶς γλυκόλογες μὲ τὰ γιγάντια κάλλη,
μ᾿ ἀπ᾿ ὅλα τὸ σπιτάκι σου - καημὸ ποὺ μοὔχει φέρει,
τὰ βρῆκα δίχως σένανε καὶ δίχως ἐλπίδα ἄλλη


Νὰ σὲ ξαναβρῶ - θἄσωνα νὰ καρτεράω χρόνια.

Κ᾿ ἔκλαψα. Μὰ θυμήθηκα στερνὰ ποὺ ξεκινοῦσες
μὲ συνοδεία μουσικὴ τὰ δέντρα καὶ τ᾿ ἀηδόνια

Μὲ τὴ ματιὰ νοσταλγικιὰ στὰ γύρω ποὺ σκορποῦσες

καὶ στὴν καρδιά μου σ᾿ ἔκλεισα, μὲ σὲ νὰ χαιρετήσω
ὅλα ποὺ μ᾿ ἔκανες ἐσὺ νὰ ἰδῶ καὶ ν᾿ ἀγαπήσω.


Από την ποιητική συλλογή Ξεφάντωμα

Robert Vonnoh (1858-1933),  Koπέλλα σε λιβάδι με παπαρούνες.

Κωστής Παλαμάς, Επιστολή......Να ’ξερες… κάθε δειλινό, την ώρα που θα σβήσειο ήλιος μες στη θάλασσα, στο βράχο ανεβαίνω
και κάμπο, θάλασσα, ουρανό, βουνά, χωριά, τη φύσητου Μάη τη γιορτιάτικη κοιτάζω, και προσμένω.Αλλά του κάμπου οι εμορφιές μού λένε μ’ ένα στόμαπως λείπ’ η εμορφάδα σου, αγάπη μου, ακόμα.Και το γλυκάνισο, σπαρτό στ’ αλώνι’ αράδα αράδα,
η πιο χλωρή και πρόσχαρη απ’ όλες πρασινάδα,κι εκειά τα στάχυα τα ξανθά που όλο τα πειράζειτ’ αέρι ερωτικότατο κι είναι γεμάτα νάζι,κι οι παπαρούνες, ωσάν νιες τρελές και ξαναμμένεςμες στα ανθισμένα κλήματα, μητέρες προκομμένες,
και οι ελιές οι ταπεινές, μα πλούσιες περίσσια,κι οι λυγερές καλόγριες, τα μαύρα κυπαρίσσια,και το βουνό με τις ψηλές χιονόστρωτες κορφές τουκι ο βράχος με τα σχίνα του και τις αλισφασκιές τουκι η λιόκαφτη χωριάτισσα, και το λευκό κοπάδι,
και το χωριό το ήμερο, και τ’ άγριο λαγκάδι,όλες αυτές οι εμορφιές μού λένε μ’ ένα στόμαπως λείπ’ η εμορφάδα σου, αγάπη μου, ακόμαγια να μου δώσουνε σωστή του Μάη την εικόνα·τώρα δε φτάνουν από με να διώξουν το χειμώνα...
...

Léon Giran-Max (1867-1927), Γυναίκα που κρατά καλάθι με παπαρούνες.  


Robert Vonnoh, Λιβάδια με παπαρούνες στη Γαλλία. 1888.  Terra Foundation for American Art. Chicago.

Σάββατο 13 Απριλίου 2019

Ένα ποίημα του Τέλλου Άγρα για τη βροχή και πίνακες ζωγραφικής με θέμα τη βροχή.

Τ'έλλος Άγρας, Απογεμματινή

Αυτές τις μέρες βρέχει καθημερινά...Βροχή γλυκιά, μαλακή, τρυφερή...Βροχή ανοιξιάτικη. Βροχή του Απρίλη. Για αυτό, σκέφτηκα ένα ποίημα του λυρικού ποιητή Τέλλου Άγρου για τη βροχή που μιλά για τους ήχους της βροχής...

Norman Garstin (1847-1926), Η βροχή. Έβρεχε κάθε μέρα. 1889. Penlee House Gallery and Museum.

Frank Weston Benson, Μία βροχερή ημέρα. 1904.  
Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο. Διαβάζει μία βροχερή ημέρα δίπλα στο τζάκι.


Βρέχει – και κάν’ η φύσις
ήχους τόσο γλυκούς,
το διάβασμα ν' αφήσης
και να σταθής ν' ακούς...

Στις σκάλες, στο περβόλι,
στο γύρο της φραγής
βρέχει γλυκά– και σ' όλη
τη χώρα και τη γης.

Βρέχει στα παραμύθια
κ' εκείθε έχουν ερθεί
οι μάγοι οι αγαθοί
με τ' άσπρα γένεια πλήθεια.

Gustave Caillebotte (1848-1914), Το Γιάρ. Η επίδραση της βροχής. 1875.   Eskenazi Museum of Art. Indiana University Bloomington.IΑποδίδεται αριστοτεχνικά από τον Γάλλο ιμπρεσιονιστή ζωγράφο  το αποτέλεσμα από τις σταγόνες της βροχής στην επιφάνεια του νερού.
                        

Βρέχει– και ξέρει η φύσις
νότες τόσο γλυκές,
το φύλλο να τσακίσης
με τις στιχουργικές.

Στης λάσπης τ' άκρο χείλος,
λοξός και σερπετός,
διαβαίνει ο περιττός
της γειτονιάς ο σκύλλος

και του περιβολάρη
η σούστα ουδ' αντηχεί:
σα νάναι σε σφουγγάρι
βουλιάζουν οι τροχοί.

Απάνω στη βιτρίνα,
γραμμένα στα γυαλιά,
ξεπλένονται τα κρίνα
και τα τριανταφυλλιά,

μα έχει η πνοή φερμένα,
του κάμπου, μακρυνά,
όλα τ' αληθινά
τα φύτρα, χορτασμένα!


Theodore Clement Steele (American, 1847-1926), Οδός Meridien. Yγρός μαλακός καιρός. 1887.


John French Sloan (American, 1871-1951), Βροχή της Άνοιξης, 1912. Delaware Art Museum.