Άννας Αγγελοπούλου Ιστολόγιο Χάριν Λόγου και Τέχνης, Χάριν Φίλων

"O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν᾽ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό...". Γκαίτε.
Το βρήκα γραμμένο σ᾽ένα ξεχασμένο λεύκωμα της μητέρας μου. Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 τέτοια αποφθέγματα σημείωναν οι μικρές μαθήτριες...
Γιατί θέλω ένα ιστολόγιο; Γιατί η ανάγκη μιας τέτοιου είδους επικοινωνίας;
Θα πω μόνο ότι στην αρχή σκέφτηκα να είναι ένα ιστολόγιο που να απευθύνεται στους συναδέλφους μου, δηλαδή μόνο σε φιλολόγους... "Χάριν φίλων" του λόγου, δηλαδή. Στη συνέχεια σκέφτηκα να είναι και "χάριν φίλων" της τέχνης. Τελικά, όμως, αποφάσισα να απευθύνεται και σε πολλούς άλλους: στους πρώην και επόμενους μαθητές μου, σε όσους αγαπούν να ονειρεύονται, σε όσους πιστεύουν ακόμα στο όραμα της παιδείας, σε όσους επέλεξαν να είναι εκπαιδευτικοί από αγάπη, σε όσους αγαπούν να ταξιδεύουν, και κυρίως σε όσους αγαπούν την ανάγνωση ή μάλλον τις αναγνώσεις...σε όσους παντού και πάντα θα διαβάζουν...θα διαβάζουν κείμενα στα βιβλία, κείμενα στις εικόνες, κείμενα στα πρόσωπα των ανθρώπων... Άλλωστε, η ανάγνωση είναι ταξίδι, όχι ένα αλλά πολλά ταξίδια...
Τελικά, το ιστολόγιο αυτό απευθύνεται στα αγαπημένα πρόσωπα της ζωής μας... Απευθύνεται ακόμα σε φίλους, γνωστούς και άγνωστους, σε πρόσωπα που συνάντησα, συναντώ καθημερινά, θα συναντήσω στο μέλλον ή που δε θα συναντήσω ποτέ.
Καλά ταξίδια, λοιπόν, με βιβλία, εικόνες, μουσικές και κυρίως με όνειρα!


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Χ. Χάινε. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Χ. Χάινε. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 4 Μαΐου 2015

Ένα ποίημα του Χάινριχ Χάινε για την άνοιξη και τα λουλούδια και πίνακες ζωγραφικής "Μ' αγαπά, δεν μ' αγαπά".

Ένα ποίημα του Χάινριχ Χάινε

   Ας επιστρέψω σ' ένα ανοιξιάτικο θέμα. Η άνοιξη με τα λουλουδάκια που ανθίζουν και τα γλυκά ματάκια των κοριτσιών που εμπνέουν τον Γερμανό ποιητή Χάινριχ Χάινε. Ένα δείγμα του ρομαντικού λυρισμού...

Σαν έρθει η άνοιξη με το ηλιοφώς ξανά,
Τότε τα λουλουδάκια βγαίνουνε κι ανθούνε.

Σαν το φεγγάρι αρχίσει ν' αχτινοβολά,
Τότε τ' αστράκια μες στο φως του κολυμπούνε.

Σαν βλέπει δυο γλυκά ματάκια ο ποιητής
Τραγούδια βγάζει από τα βάθη της ψυχής του.

Μα όλα μαζί, τραγούδια, αστέρια, λουλουδάκια,
Φεγγαροβόλημα, ηλιοφώς, γλυκά ματάκια,
Όσο πολύ και να μ' αρέσουν, δεν ξεχνώ
Το πώς δεν φτιάχνουν ένα κόσμο αληθινό.

Μετάφραση: Άγγελος Δόξας


…Kαι το ποίημα αυτό μου θύμισε έναν πίνακα του Ed. Ch. Perugini που απεικονίζει μία νεαρή κοπέλα να φυσά ένα ανθάκι…"Μ' αγαπά δεν μ' αγαπά" oνομάζεται ο πίνακας και ο τίτλος υπονοεί το γνωστό παιχνίδι των ερωτευμένων με τα πέταλα των λουλουδιών. Στο ρομαντικό τοπίο ενός δάσους, η κομψά ντυμένη κοπέλα "παίζει" με το ανθάκι...

Ch. Ed. Perugini, Μ' αγαπά δεν μ' αγαπά. 1892. Dunedin Δημόσια Πινακοθήκη. Ν. Ζηλανδία.

Ένας ακόμα πίνακας ζωγραφικής με το ίδιο ρομαντικό θέμα "Μ' αγαπά δεν μ' αγαπά". Μια νεαρή κοπέλα αναρωτιέται εάν ο αγαπημένος της την αγαπά και ζητά την απάντηση από τα πέταλα του λουλουδιού.

Ed. Phillips Fox, Μ' αγαπά δεν μ' αγαπά. 1909. Πινακοθήκη Δυτικής Τέχνης. Περθ. Αυστραλία

Τετάρτη 15 Απριλίου 2015

Heinrich Haine, Τώρα ανοιξιάτικο. Ένα ποίημα για την Άνοιξη

Ένα ποίημα του Χάινριχ Χάινε για την Άνοιξη σε μετάφραση του Κώστα Καρυωτάκη


Heinrich Haine, Τώρα ανοιξιάτικο...

Τώρα ανοιξιάτικο καθώς 
ανάβρυσες απ' την καρδιά μου,
πέτα, τραγούδι μου, στο φως,
πέτα τριγύρω και μακριά μου.

Ως τη χαρά της εξοχής
την ηχηρή χαρά σου φέρε,
κι ένα τριαντάφυλλο αν δεις,
πες του από μέρους μου το χαίρε.
σε μετάφραση του Κ. Γ. Καρυωτάκη

Daniel Ridgway Knight, Η Julia μαζεύει τριαντάφυλλα. Γύρω στα 1900. Ιδιωτική Συλλογή.

Βλ. Σαρλ Μπωντλαίρ, Πωλ Βερλαίν, 25+6 ΠΟΙΗΜΑΤΑ σε μετάφραση Κ. Γ. Καρυωτάκη, εκδ. Στοχαστής, Αθήνα 2008-09.

Για άλλα δύο ποιήματα του Χάινε που έχουν μεταφραστεί από τον Καρυωτάκη, βλ. http://annagelopoulou.blogspot.gr/2013/02/o-heinrich-heine-sie-liebten-sich-beide.html
http://annagelopoulou.blogspot.gr/2012/02/blog-post_23.html

Σάββατο 2 Φεβρουαρίου 2013

O έρωτας στην ποίηση:Heinrich Heine, Sie liebten sich beide...ένα ποίημα σε μετάφραση του Κ.Γ.Καρυωτάκη

           Heinrich Heine, Sie liebten sich beide... 
ένα ποίημα σε μετάφραση του Κ.Γ.Καρυωτάκη, 
με πίνακες του Edv. Munch και μουσική της Κλάρας Σούμαν

...Aς μιλήσουμε για τον έρωτα στην ποίηση του γερμανικού ρομαντισμού ή μάλλον ας διαβάσουμε τη μετάφραση από τον Κ. Γ. Καρυωτάκη ενός ερωτικού ποιήματος του Γερμανού ποιητή Χάινριχ Χάινε. Το ποίημα του Χάινε συμπεριλαμβάνεται στην ποιητική του συλλογή "Tο βιβλίο των Ασμάτων". Καθώς το διαβάζω, θυμάμαι πίνακες του Νορβηγού εξπρεσιονιστή ζωγράφου Εντ. Μουνκ.

Μ. D. Oppenheim, προσωπογραφία του ποιητή Χ. Χάινε. 1831.
Ο Χάινριχ Χάινε (1767-1856) θεωρείται ως ένας από τους μεγαλύτερους λυρικούς ποιητές και πεζογράφους του γερμανικού ρομαντισμού. Κυριότερα έργα του είναι: "Βιβλίο των Ασμάτων", "Τραγωδίες μαζί με ένα λυρικό ιντερμέντζο", "Νέα ποιήματα", "Ρομαντσέρο", "Άττα Τρολ", "H Γερμανία χειμωνιάτικο παραμύθι", "Ταξιδιωτικές εικόνες", "Η ρομαντική σχολή", κλπ.

 Ηeinrich Heine, Sie liebten sich beide...

Αγάπαγαν ο ένας τον άλλονε,
μα δίχως γι' αυτό να μιλήσουν.
Με μίσος αλλάζανε βλέμματα,
κι από έρωτα θέλαν να σβήσουν.



Εχώρισαν έπειτα, φύγανε,
μες στ' όνειρο μόνο ειδώθηκαν.
Πεθάνανε πια και δεν έμαθαν:
εμίσησαν, ή αγαπηθήκαν;



σε μετάφραση Κ. Γ. Καρυωτάκη



Ο ποιητής Κ. Γ. Καρυωτάκης (1896-1928).  Φωτογραφία του 1914 ή 1915, όταν ο ποιητής ήταν φοιτητής της Νομικής Σχολής στην Αθήνα. Η μετάφραση του ποιήματος του Χάινε συμπεριλαμβάνεται στην ποιητική συλλογή του Καρυωτάκη Ελεγεία και σάτιρες (1927).


Edv. Munch, Χωρισμός. 1896. Μουσείο του Μουνχ. Όσλο

Το ποίημα του Χάινε στα γερμανικά



Sie liebten sich beide, doch keiner

Sie liebten sich beide, doch keiner
Wolt es dem andern gestehn;
Sie sahen sich an so feindlich,
Und wollten vor Liebe vergehn.

Sie trennten sich endlich und sahn sich
Nur noch zuweilen im Traum;
Sie waren längst gestorben,
Und wußten es selber kaum.


Edv. Munch, Βλέμμα με βλέμμα. 1894. Μουσείο Μουνκ. Όσλο.


To ποίημα του Χάινε Sie liebten sich beide έχει μελοποιηθεί από την Κλάρα Σούμαν το 1844.

Λιθογραφία του J. Giere που απεικονίζει την Κλάρα Σούμαν καθισμένη στο πιάνο της
 σε ηλικία 15 χρονών. 1835.
   
Η Γερμανίδα Κλάρα Σούμαν (1819-1896), σύζυγος του γνωστού συνθέτη Ρόμπερτ Σούμαν, 
θεωρείται μία από τις πιο διακεκριμένες γυναίκες μουσικούς του ρομαντισμού. 
Ήταν δεξιοτέχνης στο πιάνο και συνέθεσε και δικά της έργα.

Ακούστε το τραγούδι του Χάινε Sie liebten sich beide, op. 13, n. 2,
 μελοποιημένο από την Κλάρα Σούμαν.


Βλ. 25+6 ποιήματα σε μετάφραση Κ. Γ. Καρυωτάκη, εκδ. Στοχαστής, 4η έκδοση, 
Αθήνα 2008-0.
http://www.kalliope.org/da/digt.pl?longdid=heine2002020332
http://en.wikipedia.org/wiki/Clara_Schumann
http://members.chello.nl/c.vandervloed/Clara.htm (έργα της Κλάρας Σούμαν).
http://www.googleartproject.com/collection/the-munch-museum-oslo/artwork/separation-edvard-munch/477057/

Παρασκευή 24 Φεβρουαρίου 2012

Ο έρωτας στην ποίηση: ένα ποίημα του Χάινριχ Χάινε σε παράλληλη ανάγνωση με το ποίημα της Μαρίας Πολυδούρη "Μόνο γιατί μ᾽αγάπησες"

 Ένα ποίημα του Χάινριχ Χάινε σε παράλληλη ανάγνωση με το ποίημα της Μαρίας Πολυδούρη Μόνο γιατί μ᾽αγάπησες

Xάινριχ Xάινε, Sag, wo ist dein schones  liebhen…

(σε μετάφραση του K. Γ. Kαρυωτάκη)

“Πες η αγάπη τι έχει γίνει,
στα τραγούδια που υμνούσες,
της καρδιάς η φλόγα εκείνη,
που σ’ εθέρμαινε κι εζούσες;”

Eίναι η φλόγα στάχτη κρύα,
είναι τάφος η καρδιά μου,
κι είναι οι στίχοι σαν υδρία
με την τέφρα του έρωτά μου.


Xάινριχ Xάινε (1797-1856): Γερμανός ποιητής και πεζογράφος του ρομαντισμού.
Τα τραγούδια του έχουν μελοποιηθεί από τον Σούμπερτ και τον Σούμαν.

Το ποίημα στα γερμανικά

LXXXVIII

"Sag, wo ist dein schönes Liebchen,
Das du einst so schön besungen,
Als die zaubermächtgen Flammen
Wunderbar dein Herz durchdrungen?"

Jene Flammen sind erloschen,
Und mein Herz ist kalt und trübe,
Und dies Büchlein ist die Urne
Mit der Asche meiner Liebe.


http://de.wikisource.org/wiki/Sag’,_wo_ist_dein_schönes_Liebchen