Μία απεργία στο Λονδίνο της Βικτωριανής εποχής

Τα κορίτσια των σπίρτων απεργούν. Μια απεργία της Βικτωριανής εποχής.

   Eπειδή χθες ήταν ημέρα γενικής απεργίας, θυμήθηκα μία από τις πρώτες απεργίες του 19ου αιώνα, που έγινε στο Λονδίνο της Βικτωριανής εποχής. Ονομάζεται η απεργία "των κοριτσιών των σπίρτων" και θεωρείται εμβληματική στιγμή για την ιστορία του βρετανικού εργατικού κινήματος.

   Ξέσπασε το Καλοκαίρι του 1888 (τέλη Ιουνίου-Ιούλιος) στην τότε γνωστή βιομηχανία παρασκευής σπίρτων των Bryant & May, που ήταν μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές μονάδες της Μ. Βρετανίας.

Φωτογραφία με νεαρές απεργούς εργάτριες της Βιομηχανίας των Bryant & May. Στην άκρη δεξιά διακρίνουμε ένα αγοράκι που πουλάει σπίρτα με το κασελάκι του. Φωτογραφία από τις συλλογές της Βιβλιοθήκης UCT του Μητροπολιτικού Πανεπιστημίου του Λονδίνου.


Διαφήμιση της Βιομηχανίας σπίρτων Bryant & May. Tα σπίρτα της Bryant & May προστατεύουν από τη φωτιά. Είναι σπίρτα ασφαλείας και δεν είναι δηλητηριώδη διατείνεται η διαφήμιση. 

Αεροφωτογραφία. Η βιομηχανία παρασκευής σπίρτων των Bryant & May από ψηλά γύρω στα 1910. Βρισκόταν στην περιοχή Bow του Ανατολικού Λονδίνου. Ήταν η μεγαλύτερη βιομηχανία της Μ. Βρετανίας και στην εποχή της ακμής της απασχολούσε γύρω στους 3000 εργάτες, οι οποίοι εργάζονταν και ζούσαν σε άθλιες συνθήκες.

    Στις συνοικίες του Ανατολικού Λονδίνου ζούσαν σε οικοδομικά τετράγωνα με άθλιες κατοικίες τα πιο φτωχά κοινωνικά στρώματα του Λονδίνου. Γυναίκες και παιδιά εργαζόνταν για ελάχιστα χρήματα στις βιομηχανίες και τα εργαστήρια που υπήρχαν στην περιοχή. Πολλά παιδάκια έκαναν δουλειές του δρόμου και υποσιτίζονταν. Φυσικά, δεν πήγαιναν σχολείο.

Φωτογραφία του 1889 που δείχνει φτηνές εργατικές κατοικίες σε δρόμο του Ανατολικού Λονδίνου. Οι κάτοικοι είναι φτωχικά ντυμένοι και διακρίνουμε ξυπόλητα παιδάκια. 

Το εργοστάσιο σπίρτων των Bryant & May στα 1861-1862. Διακρίνονται γυναίκες εργάτριες.

   Στα μέσα του 19ου αιώνα δύο Κουάκεροι, ο Francis May και ο William Bryant, συνεταιρίσθηκαν και δημιούργησαν μία εμπορική επιχείρηση εισαγωγής και διακίνησης σπίρτων ασφαλείας από τη Σουηδία. Στα 1861 η επιχείρηση επεκτάθηκε και αγόρασε στο Bow του Ανατολικού Λονδίνου μία τεράστια ερειπωμένη έκταση όπου παλιότερα λειτουργούσαν εργαστήρια κατασκευής κεριών, κρινολίνων και σχοινιών. Ανακαίνισαν τις εγκαταστάσεις της τοποθεσίας και τις μετέτρεψαν σε εργοστάσιο παρασκευής σπίρτων. Αρχικός σκοπός τους ήταν η παραγωγή σπίρτων υψηλής ασφαλείας. Το κόστος, όμως, αυτών των σπίρτων ήταν πολύ υψηλό και για αυτό το λόγο, το κοινό συνέχιζε να αγοράζει τα φτηνότερα παραδοσιακά σπίρτα, παρά το ότι ήταν επικίνδυνα. Έτσι, το εργοστάσιο των Bryant & May εγκατέλειψε την παραγωγή ακριβών σπίρτων ασφαλείας και άρχισε να παρασκευάζει πιο φθηνά σπίρτα, χρησιμοποιώντας τον επικίνδυνο για την υγεία των εργατών λευκό φώσφορο.

Εργάτριες στο εργοστάσιο σπίρτων των Bryant & May. 1871. Συλλογή Warder.

Λιθογραφία εφημερίδας (1905) που απεικονίζει εργάτριες να βάζουν σε κουτάκια σπίρτα από φώσφορο. Η πλειονότητα των εργαζομένων στη βιομηχανία σπίρτων ήταν γυναίκες, κυρίως νεαρές κοπέλες αλλά και κορίτσια δέκα-δεκατριών χρονών.

Φτωχά παιδιά, κορίτσια και αγόρια, πουλούσαν στους δρόμους του Λονδίνου κουτάκια σπίρτα.

Henry Mayhaw, To κορίτσι που πουλάει σπίρτα. 1861-1864. Μουσείο του Λονδίνου.

Αγόρι που πουλάει σπίρτα στο Ανατολικό Λονδίνο. Τέλη 19ου-αρχές 20ού αι. Είναι ξυπόλητο.

  Κάποιες φτωχές γυναίκες δούλευαν στο σπίτι τους, γεμίζοντας κουτάκια με σπίρτα που προμηθεύονταν από τη βιομηχανία των Bryant & May. Κέρδιζαν ελάχιστα χρήματα, αναγκαία για να συμπληρώσουν το μικρό οικογενειακό εισόδημα.

 Φωτογραφία που δείχνει μία γυναίκα και ένα κοριτσάκι στο τραπέζι της αυλής τους να βάζουν σπίρτα σε κουτάκια. Γύρω στα 1900.

Εργάτριες στο εργοστάσιο σπίρτων των Bryant & May στα τέλη του 19ου αιώνα. Οι συνθήκες εργασίας ήταν πολύ δύσκολες, η μεταχείριση των εργατριών απάνθρωπη και η αμοιβή τους εξαιρετικά χαμηλή. Επιπλέον, ο λευκός φώσφορος ήταν πολύ επικίνδυνος για την υγεία των εργαζομένων που συχνά νοσούσαν από ένα είδος καρκίνου των οστών.

   Οι απάνθρωπες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης των εργατριών της βιομηχανίας σπίρτων δημοσιοποιήθηκαν και έγιναν γνωστές στο ευρύ κοινό από τη ριζοσπαστική δημοσιογράφο Annie Besant, η οποία δημοσίευσε στη σοσιαλίζουσα εφημερίδα "The Link" πύρινα άρθρα κατά της επιχείρησης των Bryant & May και υπέρ της προστασίας των εργατριών. 

Η μαχητική ριζοσπαστική δημοσιογράφος και ακτιβίστρια Annie Basant (1847-1933). Εγκατέλειψε τη συντηρητική οικογενειακή ζωή (είχε δύο παιδιά) με τον κληρικό σύζυγό της, για να αφοσιωθεί στον αγώνα υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών και των εργατών. Έγραφε άρθρα σε εφημερίδες και ξεσήκωνε το κοινό με τους πύρινους λόγους. Κινήθηκε στους σοσιαλιστικούς κύκλους του Λονδίνου, ήταν φίλη του γνωστού Ιρλανδού συγγραφέα Μπέρναρντ Σω, της Ελεονώρας Μαρξ (κόρης του Καρόλου Μαρξ) και άλλων γνωστών αριστερών πολιτικών και διανοούμενων της Αγγλίας. Τάχθηκε υπέρ του ινδικού εθνικού κινήματος (ταξίδεψε στην Ινδία όπου είχε πολιτική δράση) και του αγώνα των Ιρλανδών για εθνική αυτοδιάθεση. 

Η Annie Besant τη δεκαετία του 1880. Αναμείχθηκε ενεργά στην απεργία των εργατριών της βιομηχανίας σπίρτων των Bryant & May, οργάνωσε τον αγώνα τους, υποστήριξε τα δικαιώματά τους και καθοδήγησε την επιτροπή τους.

    Τον Ιούνιο του 1888 η Besant σε μία εκδήλωση-συνάντηση αριστερών και σοσιαλιστών άκουσε την ομιλία της αριστερής ακτιβίστριας Clementina Black για τη γυναικεία εργασία και πληροφορήθηκε για τις συνθήκες εργασίας και τη χαμηλή αμοιβή των εργατριών της βιομηχανίας των Bryant & May. Συγκλονισμένη από αυτά που άκουσε, πήγε έξω από το εργοστάσιο και κατάφερε να πάρει συνέντευξη από κάποιες εργάτριες, που επιβεβαίωσαν τις πληροφορίες της Black. 

   H Besant έμαθε ότι οι γυναίκες εργάζονταν δεκατέσσερις ώρες την ημέρα για πέντε σελίνια την εβδομάδα, ποσό που συχνά δεν τους δινόταν ολόκληρο, λόγω των χρηματικών ποινών που επιβαλλόταν από τη διοίκηση. Επιβάλλονταν πρόστιμα, εάν μιλούσαν εν ώρα εργασίας, εάν τους έπεφταν σπίρτα, εάν πήγαιναν στην τουαλέτα χωρίς άδεια, εάν καθυστερούσαν να φθάσουν στην εργασία τους.

   Στις 23 Ιουνίου 1888 η Besant δημοσίευσε ένα άρθρο στην αριστερίζουσα εφημερίδα "The Link", της οποίας ήταν εκδότρια και συντάκτρια. Το άρθρο είχε τον τίτλο "Λευκή Δουλεία στο Λονδίνο" και αναφερόταν στις συνθήκες εργασίας των εργατριών της βιομηχανίας των Bryant & May. Επιπλέον, μιλούσε για τις επιπτώσεις που είχε στην υγεία των εργατριών η παρασκευή των σπίρτων με λευκό φώσφορο. Κιτρίνιζε το δέρμα τους, έπεφταν τα μαλλιά τους, προσβάλλονταν από μία ασθένεια νέκρωσης των οστών και τελικά πέθαναν. Αν και κάποιες χώρες είχαν απαγορεύσει τη χρήση του φωσφόρου για την παρασκευή των σπίρτων (π.χ. Σουηδία, ΗΠΑ), στη Μ. Βρετανία απαγορεύτηκε το 1910.  

H δεύτερη σελίδα της εφημερίδας "The Link" όπου δημοσιεύτηκε το άρθρο της Besant. 

Οι δημοσιεύσεις της Besant στην εφημερίδα συνεχίστηκαν και τον Ιούλιο.

   Η δημοσίευση του άρθρου προκάλεσε την αντίδραση της διοίκησης του εργοστασίου.  Οι εργάτριες πιέστηκαν να υπογράψουν δήλωση ότι οι πληροφορίες της Besant δεν ήταν αληθείς. Όταν τρεις εργάτριες αρνήθηκαν, απολύθηκαν από το εργοστάσιο. Αυτό υπήρξε η αφορμή για την κινητοποίηση των συναδέλφων τους. Στις αρχές Ιουλίου του 1888 μία ομάδα από 200 εργάτριες, κυρίως νεαρές κοπέλες, άφησαν την εργασία τους στο εργοστάσιο σπίρτων και πήγαν στο γραφείο της εφημερίδας για να ζητήσουν την υποστήριξη της Besant. Η απεργία είχε αρχίσει.

Λιθογραφία εφημερίδας που απεικονίζει διαδήλωση διαμαρτυρίας των εργατριών στους δρόμους του Λονδίνου. Πολλές από τις εργάτριες που συμμετείχαν στην απεργία ήταν ιρλανδικής καταγωγής.

   Σύντομα ο αριθμός των απεργών αυξήθηκε στις 1400 εργάτριες, παρά την τρομοκρατία που ασκήθηκε από τη διοίκηση του εργοστασίου. Οι απειλές για μεταφορά του εργοστασίου σ' άλλη πόλη ή στη Νορβηγία και οι ψευδείς δηλώσεις των ιδρυτών του στον τύπο δεν έκαμψαν το αγωνιστικό φρόνημα των απεργών εργατριών που οργανώθηκαν με την καθοδήγηση της Besant.
   Τελικά, η διοίκηση του εργοστασίου, υπό την πίεση της κοινής γνώμης, αναγκάστηκε να υποχωρήσει και να δεχθεί τα αιτήματα των εργατριών για βελτίωση των συνθηκών εργασίας και παροχή στοιχειώδους υγειονομικής περίθαλψης.

Λιθογραφία από εφημερίδα της εποχής. Οι εργάτριες διαμαρτύρονται στην είσοδο του εργοστασίου.

Φωτογραφία που απεικονίζει την Επιτροπή των απεργών εργατριών με την Annie Besant στο κέντρο να εκφωνεί λόγο.

Τρεις απεργοί  εργάτριες, μέλη της Επιτροπής. Λεπτομέρεια της ίδιας φωτογραφίας. Αμόρφωτες και ανειδίκευτες εργάτριες, χωρίς προηγούμενη εμπειρία στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα, βρέθηκαν να πρωτοστατούν σε μία απεργία που για τρεις εβδομάδες συγκλόνισε το Λονδίνο.

   Η Annie Besant οργάνωσε την Επιτροπή των απεργών εργατριών και κατηύθυνε τον αγώνα τους. Κατάφερε μάλιστα να οδηγήσει τα μέλη της Επιτροπής στο Κοινοβούλιο και να γίνουν δεκτά από βουλευτές στους οποίους εξέθεσαν τα αιτήματά τους για καλύτερες συνθήκες εργασίας.

Δύο εργάτριες της βιομηχανίας σπίρτων των Bryant & May. Η βιομηχανία επιβίωσε στον ίδιο χώρο ως τη δεκαετία του 1970. 

Eργάτριες του εργοστασίου των Bryant & May. Φωτογραφία από τα τελευταία χρόνια της λειτουργίας. Η ονομασία της επιχείρησης Bryant & May επιβιώνει ακόμα και τα δικαιώματα χρήσης ανήκουν σε Σουηδική εταιρεία.

To εργοστάσιο σήμερα. Οι κτιριακές εγκαταστάσεις ανακαινίσθηκαν και μετατράπηκαν σε μοντέρνα διαμερίσματα για όσους διαθέτουν χρήματα για διαμονή σε ιστορικό χώρο και διάθεση να  να ζουν καθημερινά στην ατμόσφαιρα του παρελθόντος με τις ανέσεις της σύγχρονης εποχής.

http://www.bl.uk/learning/timeline/item106451.html
http://www.unionhistory.info/matchworkers/ContactSheet.php?Where=MulHasMultiMedia+%3D+%27y%27+AND+exists%28Dc1Subject_tab+where+Dc1Subject+contains+%27Match+Workers%27%29+AND+exists%28TucPackage_tab+where+TucPackage+contains+%27Match+Workers%27%29&QueryPage=%2Fmatchworkers%2Fmatchworkers.php&LimitPerPage=20
http://www.eastlondonhistory.co.uk/bryant-may-strike-bow-east-london
http://spartacus-educational.com/TUmatchgirls.htm
http://www.mernick.org.uk/thhol/thelink.html
http://www.bbc.com/news/uk-england-london-22716263
http://the-east-end.co.uk/the-match-girls/
http://www.museumoflondonprints.com/search/artist/6906/henry-mayhew
http://www.thebowquarter.co.uk/pages/historic-c.htm
http://www.bbc.co.uk/legacies/work/england/london/article_1.shtml
http://anglais.u-paris10.fr/spip.php?article84
http://www.womeninworldhistory.com/lesson7.html
https://gr.pinterest.com/pin/22518066861061451/
http://www.britainfromabove.org.uk/image/epw005224
http://www.thebowquarter.co.uk/pages/bowquarter.
http://www.museumoflondonprints.com/image/141256/john-galt-assembling-matchboxes-at-home-c-1900
https://gr.pinterest.com/nicolaslavin/19th-century-victorian-london/

Ιρλανδική πείνα. Ένας πίνακας του George Frederic Watts

Η μεγάλη πείνα της Ιρλανδίας. 

   

  Στα τέλη της δεκαετίας του 1840 μεγάλη πείνα χτύπησε τους φτωχούς αγροτικούς πληθυσμούς της Ιρλανδίας και τους οδήγησε στην απόλυτη εξαθλίωση και την καταστροφή των ταπεινών νοικοκυριών τους. Η πείνα προκλήθηκε από την καταστροφή της σοδειάς της πατάτας. Η πατάτα αποτελούσε κύρια καλλιέργεια στην Ιρλανδία και πρόσφερε τροφή στους μικροκαλλιεργητές που μίσθωναν τα χωράφια μαζί με τις αγροικίες τους από τους μεγαλογαιοκτήμονες, πολλοί από τους οποίους ήταν Βρετανοί. Την περίοδο 1845-1850 πάνω από ένα εκατομμύριο Ιρλανδοί εκδιώχθηκαν από τις αγροικίες τους, γιατί δεν μπορούσαν να πληρώσουν τη μίσθωση, και πέθαναν από την πείνα, ενώ πάνω από ένα εκατομμύριο αναγκάστηκαν να μεταναστεύσουν κυρίως προς τις Η.Π.Α.
   Στον παρακάτω πίνακα ο Βρετανός ζωγράφος της Βικτωριανής εποχής George Frederic Watts (1817-1904), ο οποίος κινήθηκε και στους κύκλους των Προραφαηλιτών ζωγράφων, απεικονίζει σε σκοτεινό και ερημωμένο τοπίο μία οικογένεια πεινασμένων Ιρλανδών αγροτών που έχουν εκδιωχθεί από την αγροτική κατοικία τους. H μητέρα καταπονημένη έχει στην αγκαλιά το εξασθενημένο παιδί της και κρατά το χέρι του άνδρα της, ο οποίος κοιτάζει με οργισμένο βλέμμα, σφίγγοντας τη γροθιά του. Δίπλα στον άνδρα στέκεται μία γυναίκα που σκύβει το κεφάλι της με απόγνωση.

G. Frederic Watts, Η Ιρλανδική πείνα.  1849-1850. Πινακοθήκη Watts. Compton. Πρόκειται για ένα ριζοσπαστικό για την εποχή του θέμα. Ένα έργο κοινωνικού ρεαλισμού.

G. Frederic Watts, Μητέρα και παιδί. 1903-1904. Πινακοθήκη Watts. Compton.

Ακόμα ένας πίνακας που απεικονίζει την έξωση μίας οικογένειας Ιρλανδών από τη φτωχική αγροικία τους.

Frederic Goodall, Μια ιρλανδική έξωση. 1850. Walk Μουσείο. Leicester.

http://www.wattsgallery.org.uk/learning/teachers-resources/the-irish-famine
http://www.victorianweb.org/painting/watts/paintings/14.html
http://wattsgallery.adlibsoft.com/detail.aspx?parentpriref=#
http://www.georgefredericwatts.org/Mother-and-Child,-c.1903.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Great_Famine_(Ireland)
http://tomaganopigado.blogspot.gr/2010/06/blog-post_718.html
http://www.bbc.co.uk/history/british/victorians/famine_01.shtml
http://www.bbc.co.uk/arts/yourpaintings/paintings/an-irish-eviction-81257

Οι κοινωνικές τάξεις στη ζωγραφική. Πίνακες του Honoré Daumier

Ταξιδεύοντας με τρένο. Πίνακες του Honoré Daumier

   "To βαγόνι της τρίτης θέσης" είναι από τους χαρακτηριστικούς πίνακες του Γάλλου ζωγράφου, λιθογράφου και γλύπτη Honoré Daumier (1808-1879), με θέμα από την καθημερινή ζωή των ανθρώπων των χαμηλών κοινωνικών στρωμάτων. Απεικονίζει ένα στιγμιότυπο με ταξιδιώτες στην τρίτη θέση ενός τρένου. Το βλέμμα του ζωγράφου εστιάζει στις μορφές μίας οικογένειας της εργατικής τάξης που ταξιδεύει, βέβαια, στην τρίτη θέση. Πίσω τους διακρίνουμε να συνωστίζονται πλήθος φτωχών ταξιδιωτών. Η οικογένεια αποτελείται από τρεις γενιές. Αριστερά βλέπουμε μία νεαρή γυναίκα με το μωρό της στην αγκαλιά, δίπλα κάθεται η ηλικιωμένη μητέρα της και δίπλα σ΄αυτήν ένα αγοράκι. Η γλυκιά νεαρή μητέρα κοιτάζει με τρυφερότητα το μωρό της, η ηλικιωμένη μητέρα-γιαγιά έχει σταυρωμένα τα χέρια πάνω στο καλάθι της και ατενίζει στο κενό με στωικότητα και φαίνεται κουρασμένη, ενώ το αγοράκι δείχνει επίσης ταλαιπωρημένο και μάλλον πρέπει να κοιμάται. Ο Daumier, που διακρίθηκε κυρίως ως σατιρικός σκιτσογράφος και χαράκτης,  συνήθιζε να απεικονίζει με ρεαλισμό στιγμιότυπα με πρόσωπα από την πολιτική και κοινωνική ζωή της μετεπαναστατικής Γαλλίας και έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον προς τις γυναίκες της εργατικής τάξης. Ο πίνακας αυτός, πέρα από το κοινωνικό περιεχόμενο, αποτελεί και μαρτυρία των αλλαγών που έφερε η  εκβημιοχάνιση και η αστικοποίηση στη μετακίνηση των ανθρώπων του 19ου αιώνα στην Ευρώπη, γιατί εδώ απεικονίζεται το βαγόνι ενός τρένου. Ο σιδηρόδρομος, όπως είναι γνωστό, συνδέεται στενά με τη βιομηχανική επανάσταση. Έγινε το κύριο μέσο της μεταφοράς των εμπορικών και βιομηχανικών προϊόντων, αλλά και της μετακίνησης των λαϊκών στρωμάτων.
   Οι κοινωνικές διακρίσεις αντανακλώνται στο σιδηρόδρομο. Οι επιβάτες, ανάλογα με το εισόδημα, ταξίδευαν λιγότερο ή περισσότερα άνετα, αφού υπήρχαν τα βαγόνια πρώτης, δεύτερης και τρίτης θέσης. 

Honoré Daumier, Το βαγόνι της τρίτης θέσης. 1862-64. Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης. Ν. Υόρκη.

   

   Ο Daumier ζωγράφισε τον πίνακα αυτό σε δύο παραλλαγές. Το βαγόνι της τρίτης θέσης  έγινε κατά παραγγελία ενός πλούσιου Αμερικανού φιλότεχνου και συλλέκτη έργων τέχνης, του William Thompson Walters, ο οποίος την περίοδο 1861-1864 είχε φύγει από την Αμερική λόγω του Εμφυλίου Πολέμου και είχε εγκατασταθεί με την οικογένειά του στο Παρίσι όπου γνώρισε τον Daumier. Το 1865 ο Walters επέστρεψε στις ΗΠΑ. 

Honoré Daumier, Το βαγόνι της τρίτης θέσης. 1863-1865. Εθνική Πινακοθήκη του Καναδά. Οττάβα.

 Honore Daumier, Το βαγόνι της τρίτης θέσης. 1864. The Walters Art Museum. Βαλτιμόρη. To σκίτσο αυτό βρίσκεται στο Μουσείο Τέχνης που ίδρυσε ο Walters όταν επέστρεψε στις ΗΠΑ.

 William Thompson Walters (1819-1894). O πλούσιος Αμερικανός βιομήχανος είχε παραγγείλει τους πίνακες του Daumier Βαγόνι τρίτης, δεύτερης και πρώτης θέσης, όταν βρισκόταν στο Παρίσι.

   Κατά παραγγελία του Walters, ο Daumier ζωγράφισε και δύο ακόμα έργα, Το βαγόνι της δεύτερης θέσης και Το βαγόνι της πρώτης θέσης. Οι ταξιδιώτες της δεύτερης και πρώτης θέσης ταξιδεύουν εμφανώς πιο άνετα από τους ταξιδιώτες της τρίτης θέσης, είναι καλοντυμένοι και τα βαγόνια πιο φωτεινά.

Honoré Daumier, Το βαγόνι της δεύτερης θέσης. 1864. The Walters Art Museum. Βαλτιμόρη.

   Στο βαγόνι της πρώτης θέσης βλέπουμε δύο κομψές κυρίες να κάθονται ανάμεσα σε δύο επίσης κομψούς κυρίους. Η μία κυρία κοιτάζει το τοπίο έξω από το παράθυρο, ενώ η άλλη διαβάζει...

Honoré Daumier, Το βαγόνι της πρώτης θέσης. 1864. The Walters Art Museum. Βαλτιμόρη.

http://www.artble.com/artists/honore_daumier/paintings/the_third-class_carriage
http://www.metmuseum.org/collection/the-collection-online/search/436095?rpp=30&pg=1&ft=Daumier&pos=1
http://art.thewalters.org/search/?query=Daumier&type=search&all_fields=true
http://www.gallery.ca/en/see/collections/artwork.php?mkey=116
http://thewalters.org/about/history/william-walters.aspx

Έλλειμμα ανθρωπιάς. Εικόνες φτώχειας με εργαζόμενα παιδιά των δρόμων από πίνακες του Augustus Edwin Mulready

Σκηνές παιδικής εργασίας που αποδεικνύουν το "έλλειμα ανθρωπιάς"

    Ήθελα από καιρό να κάνω αυτή την ανάρτηση με πίνακες του Βρετανού ζωγράφου Augustus Edwin Mulready (1844-1905), αλλά σήμερα μου δόθηκε η αφορμή. Το θέμα των πανελλαδικών εξετάσεων για τα φαινόμενα που αποδεικνύουν το έλλειμμα της ανθρωπιάς και οι ατομικές-συλλογικές δραστηριότητες με τις οποίες, υποτίθεται, θα μπορούσαμε να το αντιμετωπίσουμε, μου θύμισαν τις σκηνές φτώχειας από τους δρόμους του Λονδίνου που απεικονίζει ο Mulready.
      Ο Mulready αποτυπώνει με ρεαλισμό σκηνές δρόμου από το Λονδίνο της Βικτωριανής περιόδου. Το Λονδίνο είναι η πρωτεύουσα μίας αποικιοκρατικής πανίσχυρης ακόμα αυτοκρατορίας, της Μ. Βρετανίας, μία μεγαλούπολη της βιομηχανικής επανάστασης. Στους δρόμους του, όμως, κυκλοφορούν μικρά φτωχά παιδιά…είναι, άλλωστε, η εποχή που ο Ντίκενς γράφει τα βιβλία του με ήρωες τους μικρούς φτωχούς βιοπαλαιστές.

Augustus Edwin Mulready, Ένα μερίδιο από φλοιό. 1871. Μουσείο του Σέφιλντ.

Εξουθενωμένοι παιδιά-μουσικοί κοιμούνται στο δρόμο. Στο βάθος διακρίνουμε να περπατούν καλοντυμένα ζευγάρια, που φυσικά αδιαφορούν για τα φτωχά παιδιά...

 Augustus Edwin Mulready, Κουρασμένοι περιπλανώμενοι μουσικοί. 1876. Ιδιωτική Συλλογή.

Augustus Edwin Mulready, Κουρασμένοι περιπλανώμενοι μουσικοί. 1876. Ιδιωτική Συλλογή.

   Μία ακόμα παραλλαγή του ίδιου θέματος.

Augustus Edwin Mulready, Κουρασμένοι μουσικοί. 1883. Ιδιωτική Συλλογή.

Augustus Edwin Mulready, Μία εσοχή στη γέφυρα του Λονδίνου. 1879. Μουσείο του Γιορκ.

    Ο Mulready ζωγράφισε ένα μεγάλο αριθμό από πίνακες που έχουν ως θέμα μικρά φτωχά κορίτσια να πωλούν λουλούδια στους δρόμους...

Augustus Edwin Mulready, Ένα κορίτσι που πουλά λουλούδια. 1872. Iδιωτική Συλλογή.

 Augustus Edwin Mulready, Μαραμένα λουλούδια. 1882. Ιδιωτική Συλλογή.

Augustus Edwin Mulready, Ένα κορίτσι που πουλά λουλούδια στη γέφυρα του Λονδίνου. 1885.

 Augustus Edwin Mulready, Κορίτσια που πωλούν λουλούδια. 1887. Ιδιωτική Συλλογή.

Augustus Edwin Mulready, Κορίτσια που πωλούν λουλούδια μία καλοκαιρινή νύχτα. 1885.

Augustus Edwin Mulready, Aπό το πρωί έως το βράδυ. 1889.

Augustus Edwin Mulready, Μία σκηνή στο Λονδίνο. Ιδιωτική Συλλογή.

Augustus Edwin Mulready, Ένα περαστικό σύννεφο. Ιδιωτική Συλλογή.

   Ένα έργο-καταγγελία για την υποκρισία της Βικτωριανής κοινωνίας ή για την υποκρισία κάθε κοινωνίας. Τα δύο φτωχά παιδάκια στέκονται δίπλα στον τοίχο, όπου διαβάζουμε την επιγραφή "Θρίαμβος του Χριστιανισμού".

Augustus Edwin Mulready, Χωρίς φροντίδα. Ιδιωτική Συλλογή.

   Για τους πίνακες του Mulready έχει εκδηλωθεί μεγάλο ενδιαφέρον από ιδιώτες συλλέκτες έργων τέχνης. Διαθέτουν χιλιάδες ευρώ, δολλάρια ή αγγλικές λίρες για να αγοράσουν τις εικόνες φτώχειας από τους δρόμους του Βικτωριανού Λονδίνου. 

http://victorianpeeper.blogspot.gr/2010/09/more-news-from-art-world.html
http://www.bbc.co.uk/arts/yourpaintings/paintings/search/painted_by/augustus-edwin-mulready_artists
http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Augustus_Edwin_Mulready_The_flower_girl_1872.jpg
http://www.christies.com/lotfinder/paintings/augustus-edwin-mulready-from-morn-til-night-5536944-details.aspx

https://www.bonhams.com/auctions/17844/lot/160/
http://www.artrenewal.net/pages/artist.php?artistid=2321&page=1
http://en.wikipedia.org/wiki/Augustus_Edwin_Mulready
http://www.bbc.co.uk/arts/yourpaintings/paintings/a-flower-seller-on-london-bridge-164290

http://www.christies.com/LotFinder/lot_details.aspx?intObjectID=5193301
http://www.bonhams.com/auctions/21688/lot/23/

Οι κοινωνικές συνθήκες στη ζωγραφική. Εικόνες φτώχειας από πίνακες του Thomas Benjamin Kennington

Άστεγοι και πεινασμένοι. Εικόνες φτώχειας από πίνακες του Thomas Benjamin Kennington

     Eικόνες από την καθημερινότητα φτωχών γυναικών και παιδιών, ορφανών και άστεγων, έχει απεικονίσει με ρεαλισμό ο Thomas Benjamin Kennington (1856-1916). Είναι εικόνες από τη Βικτωριανή Αγγλία της Βιομηχανικής Επανάστασης. Σε μια εποχή που η Μ. Βρετανία ήταν μια πανίσχυρη αυτοκρατορία με αποικίες σ᾽όλο τον κόσμο, υπήρχαν φτωχοί και άστεγοι στους δρόμους των μεγαλουπόλεων της Μητέρας Αγγλίας. 

   Ο Kennington, ο οποίος υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Ομίλου της Νέας Αγγλικής Τέχνης, βλέπει με συμπάθεια τους ταπεινούς και καταφρονημένους "ήρωες" των σκηνών που απεικονίζει. Εξαντλημένα από την πείνα και την κούραση ορφανά παιδάκια, χήρες γυναίκες που πρέπει να θρέψουν τα παιδιά τους, ορφανά που πουλάνε λουλούδια στους περαστικούς είναι κάποιοι από τους "ήρωες" τους, που προφανώς κάποιος μπορούσε να συναντήσει στους δρόμους των αγγλικών μεγαλοπούλεων. 

Th. Benjamin Kennington, Ta ορφανά. 1885. Πινακοθήκη Tate. Λονδίνο.

Th. Benjamin Kennington, Tο καθημερινό ψωμί. 1883. Μουσεία του Λίβερπουλ.

Thomas Benjamin Kenningtom, Χήρα και ορφανά. 1889. Ιδιωτική Συλλογή.

Thomas Benjamin Kennington, Το ματσάκι της φτώχειας. 1889. Πινακοθήκη Τέχνης Ν. Αυστραλίας. Αδελαΐδα. Αυστραλία.

Th. Benjamin Kennington, Άστεγοι. 1890. Bendigo Πινακοθήκη Τέχνης. Βικτώρια. Αυστραλία.

http://www.artgallery.sa.gov.au/agsa/home/Collection/detail.jsp?ecatKey=5887
http://www.bbc.co.uk/arts/yourpaintings/paintings/daily-bread-98877
http://www.tate.org.uk/art/artworks/kennington-orphans-n01560

http://cv.vic.gov.au/stories/selection-from-bendigo-art-gallery/4939/homeless/
http://www.bendigoartgallery.com.au/Collections/Permanent_Collections/19th_Century_International_Art
http://goldenagepaintings.blogspot.gr/2011/05/thomas-benjamin-kennington-widowed-and.html