Η Μαγδαληνή στην ποίηση και τη ζωγραφική. Ένα ποίημα της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ και πίνακες των Προραφαηλιτών ζωγράφων

Μαρία Μαγδαληνή. Ένα ποίημα της Κατερίνας Αγγελάκη Ρουκ και εικόνες της Μαρίας Μαγδαληνής από τους Προραφαηλίτες ζωγράφους

Διανύουμε τη Μεγάλη Εβδομάδα για ακόμη μια χρονιά, την Εβδομάδα των Παθών του Κυρίου...Για αυτό, μία ανάρτηση για τη Μαρία Μαγδαληνή, μία γυναικεία μορφή αμφιλεγόμενη, που συνδέεται στενά με τον Χριστό. Ας διαβάσουμε το ποίημα της Αικατερίνης Αγγελάκη-Ρουκ και ας δούμε απεικονίσεις της Μαρίας Μαγδαληνής από τους αγαπημένους μου Προραφαηλίτες ζωγράφους.

  Στο ποίημα της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ το ποιητικό υποκείμενο ταυτίζεται με τη Μαρία Μαγδαληνή και ακούμε ένα δραματικό μονόλογο, μία εκ βαθέων εξομολόγηση για τη ζωή της...

Dante Gabriel Rossetti, Μαρία Μαγδαληνή, 1877. Delaware Art Museum, βλ. https://emuseum.delart.org/objects/6458/mary-magdalene?ctx=d0b595523d73484dfdbcca94e4040ef6602e5608&idx=17

Herbert Gustave Schmalz, Μαρία η Μαγδαληνή, ξαφνιασμένη στο δάσος, 1893. Βλ. https://michaelescolme.wordpress.com/2015/01/12/mary-of-magdela-startled-in-a-wood-1856-1935/

Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ, Μαγδαληνή, το μεγάλο θηλαστικό 

Περνώ τη ζωή μου

από την κεφαλή της ίδιας πάντα

σκουριασμένης βελόνας

και ράβω, ράβω τα πάθη μου.

Οι ζάρες της κοιλιάς μου

όπως οι δρόμοι της πόλης

η πλατεία με το ηρώον στη μέση

όλα γνωστά

κι εγώ γνωστή μ’ άμαθη

ξέρω μόνο ό,τι είμαι στον έρωτα

ό,τι με νικάει στον έρωτα,

μια κοινοτοπία που τραγουδάει.

Φτιασιδωμένη τις εποχές

αλλάζω υφάσματα

και το σώμα αλλάζει στάση

μπρος στον καιρό

το φουσκώνω κάθε πρωί

κι απομακρύνεται ο πλανόδιος

με το φυσητήρι.

Άρχισα μ’ ένα γαργαλητό

στο κέντρο της παλάμης

καρφί η ατίθαση μύγα

άγγιζε η τριγωνική μουσούδα της

τη σκοτεινή αντιστοιχία

το θυμωμένο σμάρι

το φόβο––σαν της ρίζας.

John Rogers Herbert, Μαρία Μαγδαληνή, 1859. Ο πόνος για το μαρτύριο του Χριστού αποτυπώνεται στο πρόσωπο της μυροφόρου Μαρίας. Βλ. https://victorianweb.org/painting/herbert/paintings/6.html

Και να, σκοινάκι πηδώ στον ουρανό

δειπνώ με τους δαιμόνους

τις μασκαρεμένες αγελάδες

με τα χορταρίσια όνειρα.

Τίποτα δε θ΄αποδείξω

με τη ζωή μου

γι’ αυτό και σ’ ερωτεύτηκα

θηλαστικό μιας προϊστορίας

που θά ‘ρθει

φαρμακωμένη απ΄ τον τόσο σπόρο

μηρυκάζω τα μάταια λόγια

του ρόλου μου

–­–πάντα πως θα πεθάνω σε λίγα χρόνια

παίζω-–

γι’ αυτό και σ’ ερωτεύτηκα.

Dante Gabriel Rossetti, H Μαρία Μαγδαληνή φεύγοντας από το σπίτι της γιορτής. 1857. Tate Britain. Βλ. https://www.tate.org.uk/art/artworks/rossetti-mary-magdalene-leaving-the-house-of-feasting-n02859

Dante Gabriel Rossetti, Η Μαρία Μαγδαληνή στην πόρτα του Σίμωνα του Φαρισαίου, 1858. 

The Fitzwilliam Museum. Cambridge. Στο παράθυρο δεξιά διακρίνεται η μορφή του Χριστού. (βλ. https://fitzmuseum.cam.ac.uk/objects-and-artworks/highlights/2151 και http://www.rossettiarchive.org/docs/s109.rap.html)

Ο χρόνος μας είναι μετρημένος

θα επιζήσουμε κι οι δυο

μετά την αποκαθήλωση

εγώ σέρνοντας

χρονοφαγωμένο το σώμα

κι εσύ με λάμψη πάντα

μέσ’ απ’ τα βαθιά, μωρουδίστικα

τραγούδια του Μεσσία:

“Χριστέ μου

τι όμορφος που είσαι

κι έχεις ένα όνομα

σκληρό σαν το ρετσίνι

μ’ άλλο σκληρό απάνω σου

δεν έχεις.

Πάει η καρδιά σου όμοια

με τη θάλασσα

γύρω απ’ όλα τα νησιά”.

Arthur Hacker, Μαρία Μαγδαληνή και ο Χριστός. Walker Art Gallery. Βλ. https://artuk.org/discover/artworks/christ-and-the-magdalene-98854

Οι γερανοί του λιμανιού

τραβούν τη νύχτα πάνω,

μικρά φτερένια σύννεφα

της θείας γαλάζιας κότας

ανοίγουν τη μέρα στα νησιά.

Σ’ έρημη αποβάθρα

κομμάτι σκοτάδι

πελεκημένη από βράχο σκοτάδι

περιμένω να με πάνε σε κλειστό αμάξι

ή να σπάσω από φως.

George Frederic Watts (British, 1817-1904), Η Μαρία Μαγδαληνή στη βάση του Σταυρού. Walker Art Gallery. Βλ. https://artuk.org/discover/artworks/the-magdalen-at-the-foot-of-the-cross-97322

Πάντα κάτι παλιό είναι γύρω

για να μοιάζεις βγαλμένος

απ΄ τα χαλάσματα

πάντα κάτι μαλακές λουρίδες

έχει το χώμα

για μας τους άστεγους

της τελευταίας ώρας.

Καμιά ανάσταση δεν κάναμε

καμιά αντίσταση

καμιά πράξη

μόνο κουρνιάσαμε

Απελπισμένοι μες στα ρούχα μας

που μας στένευαν στον έρωτα

σιγομουγκρίζαμε με μύτες υγρές

που πάγωναν στην ψύχρα.

Θα φύγεις για τους ουρανούς

θα φύγεις με φως

σαν να μην είχες σώμα

κι ας ονειρευόσουνα το σκοτεινό καμαράκι

του φωτογράφου.

Πας στο χειμώνα των αηδονιών

και με τα δάχτυλα σε στρώνω

σκιά στο δρόμο με τους ευκάλυπτους.

Σε ακουμπώ ολόκληρη

ολόκληρο

και παλεύω να πειστώ για το θάνατό σου

––για τον δικό μου

είναι ακόμα πολύ δύσκολο––

έτσι όπως το απόβραδο

σκουραίνει το κίτρινο

βαραίνει η κρυφή μυρωδιά

κι είναι το άνθος στίγμα μόνο.

Το τσάγαλο θα γίνει αμύγδαλο

το πάθος πίστη

με τον καιρό…

Πίστη καθίζει μέσα μου

με μικρά τινάγματα λατρεύω

ό,τι υπάρχει

κι ό,τι ποτέ δε δύναται.

Τι θεία διαδικασία

η φλεγόμενη βάτος!

καίγεται πάντα

σε τοπίο παρόμοιο με το δέρμα μου

κάτι ανάμεσα στο έρημο κίτρινο

και το βουβό καφέ της ευφορίας.

Πάσχω τότε και συμπάσχω

τον κόσμο

αποκαλύπτεται ξαφνικά η αλήθεια

στα λόγια των πεθαμένων

πιέζω τον αφαλό

και προχωρώ το άδειο.

Με τον έρωτα μαθαίνω

Τι βάρος θα σηκώνεις εσύ πάντα

––θεός ή επισκέπτης;––

μεταλαβαίνω το σώμα σου

το νερωμένο αίμα

γρατσουνισμένη απ’ τα τόσα αντίθετα

θρησκεύομαι τη γοητεία

Το σχήμα των δοντιών σου

στο παλιό μας μήλο.

Είναι ένα βαθούλωμα

που μύρισε λιβάνι,

ό,τι είσαι διαιωνίζεται

ό,τι εγώ σταματάει εδώ

κι έμεινα χνάρι μοναδικό

στις θεϊκές επαναλήψεις.

Frederick Sandys, Μαρία Μαγδαληνή. Γύρω στα 1858. Delaware Art Museum. Βλ., https://emuseum.delart.org/objects/10820/mary-magdalene?ctx=1f46fe9f488679ff983889b0be1ff7937bc34361&idx=27

Για το ποίημα Μαγδαληνή, Το Μεγάλο Θηλαστικό (1974), 

βλ. https://www.kalliopex.com/feature-poet-katerina-anghelaki-rooke/

Η Ανάσταση του Λαζάρου. Ένας πίνακας ζωγραφικής του Vincent Van Gogh και ένα ποίημα του Χρίστου Λάσκαρι

 Η Ανάσταση του Λαζάρου του Vincent Van Gogh και του Χρίστου Λάσκαρι

    Σάββατο του Λαζάρου σήμερα και λόγω της ημέρας, θυμήθηκα έναν πίνακα του γνωστού Ολλανδού ζωγράφου Vincent Van Gogh, που με συγκινεί ιδιαίτερα. Στην πραγματικότητα, θυμήθηκα δύο πίνακες, γιατί ο πίνακας του Van Gogh εμπεριέχει τον πίνακα ενός άλλου σημαντικού Ολλανδού ζωγράφου, του Rembrandt. 

     O Van Gogh, έχοντας ως αφετηρία την "Ανάσταση του Λαζάρου" του πολύ παλιότερου χρονικά Rembrandt, ζωγραφίζει τη δική του εκδοχή της  σκηνής της "Ανάστασης". Η αναπαράσταση της "Ανάστασης του Λαζάρου" από τον Van Gogh διαφέρει αισθητά από την "Ανάσταση του Λαζάρου" του Rembrandt.

Vincent Van Gogh, Η Ανάσταση του Λαζάρου (κατά τον Ρέμπραντ), Saint Remy. 1890. Μουσείο Van Gogh. Άμστερνταμ  (βλ. Vincent Van Gogh, Η Ανάσταση του Λαζάρου)

Η σκηνή της Ανάστασης από τον Van Gogh διαδραματίζεται σ' ένα από τα αγαπημένα του "κίτρινα" λιβάδια της γαλλικής υπαίθρου (του Saint Remy), που συνήθιζε να απεικονίζει. Σε αντίθεση από το σκοτεινό πίνακα του Rembrandt, η "Ανάσταση του Λαζάρου" του Van Gogh φωτίζεται από έναν πελώριο ήλιο που προβάλλει στο βάθος, πάνω από τα βουνά του ορίζοντα.  Ο Van Gogh αφαιρεί από τη σκηνή την κεντρική μορφή του Χριστού, ο οποίος στον πίνακα του Ρέμπραντ απεικονίζεται με σηκωμένο το χέρι και με έκφραση δραματικής έντασης, τη στιγμή που εγείρει τον Λάζαρο. Αφαιρεί, επίσης, και άλλα δευτερεύοντα πρόσωπα που παρίστανται ως θεατές της σκηνής της Ανάστασης. Διατηρεί, όμως, δύο γυναικείες μορφές, τις αδελφές του Λαζάρου, τη Μάρθα και τη Μαρία. Μοντέλα για τις δύο μορφές ήταν δύο υπαρκτά γυναικεία πρόσωπα, που ο Van Gogh είχε γνωρίσει στην Arl και τις συναντάμε και σ' άλλους πίνακες του, η κυρία Roulin με το πράσινο φόρεμα και η κυρία Ginoux με το σκούρο ριγωτό φόρεμα. Ο ζωγράφος αποτυπώνει αριστοτεχνικά τον ανθρώπινο πόνο στη μορφή του Λάζαρου, αλλά και στην έκφραση και τις κινήσεις των δύο αδελφών του. Αξίζει να σημειώσουμε ότι ο Λάζαρος απεικονίζεται με κόκκινα γένια στο πρόσωπό του. Η λεπτομέρεια αυτή κάνει πολύ πιθανή την άποψη, σύμφωνα με την οποία ο Van Gogh ταυτίζεται με τον Λάζαρο...Μήπως προσδοκά να αναστηθεί όπως ο Λάζαρος; Μήπως περιμένει να αναστηθεί όπως ο Λάζαρος; 

Ή μήπως πίστευε ότι είχε αναστηθεί όπως ο Λάζαρος;

Rembrandt, Η Ανάσταση του Λαζάρου, 1630-1632. Los Angeles County Museum of Art (βλ. Rembrandt, Η Ανάσταση του Λαζάρου).

Θεωρείται ότι ο Van Gogh ζωγράφισε την Ανάσταση του Λαζάρου από ένα χαρακτικό του Rembrandt που του είχε στείλει ο αδελφός του, o Theo.

Rembrandt, Η Ανάσταση του Λαζάρου, 1642. Χαρακτικό. Rijksmuseum Museum. Amsterdam.

O πίνακας του Van Gogh μου θύμισε το ποίημα του Χρίστου Λάσκαρι

Ο αναστημένος Λάζαρος διαλογίζεται

Ακούστηκε πως αναστήθηκα,

πως γύρισα πάλι στη ζωή

και είμαι ζωντανός

όσο και πρώτα.

Μπορεί να είναι κι έτσι.

Όμως,

ας μη γελιόμαστε.

Όσο και να αναστηθείς,

η παγωνιά του πεθαμένου

μένει.

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Πάροδος", τ. 4, Ιούλιος 2004, σ. 272.

https://joyofmuseums.com/museums/united-states-of-america/los-angeles-museums/los-angeles-county-museum-of-art/the-raising-of-lazarus/

https://www.greek-language.gr/periodika/mags/parodos/2004/4/123197

Τα Χριστούγεννα στη ζωγραφική και την ποίηση. Το Χριστουγεννιάτικο Δένδρο.

 Το Χριστουγεννιάτικο Δέντρο στη ζωγραφική και στην ποίηση.

Stephen Bone (British, 1904-1958), Χριστουγεννιάτικο Δέντρο, 1938.

    Πάντα με μάγευαν και συνεχίζουν να με μαγεύουν τα στολίδια  και τα λαμπερά, πολύχρωμα φωτάκια του Χριστουγεννιάτικου Δέντρου... Μικρά ή μεγάλα, σεμνά και απλά διακοσμημένα  ή βαρυφορτωμένα με φανταχτερά και αστραφτερά στολίδια, "φυσικά" ή "ψεύτικα" δέντρα στέκονται μοναχικά σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, σε σπίτια φτωχικά ή πλούσια, σε μικρές ή μεγάλες πλατείες, σε δρόμους ή λεωφόρους, σε βιτρίνες μικρών μαγαζιών ή μεγάλων εμπορικών πολυκαταστημάτων (παντού σε κάθε γωνιά, δίπλα μας, στέκεται όρθιο και μόνο του, ένα Χριστουγεννιάτικο Δέντρο),  μαγνητίζοντας -όχι πάντα (γιατί πολλές φορές τα προσπερνάμε χωρίς να ρίξουμε ούτε μια ματιά), το βλέμμα των μικρών και μεγάλων παιδιών, το βλέμμα των παιδιών που κάποτε υπήρξαμε, το βλέμμα των παιδιών που κρύβουμε καθώς περνούν τα χρόνια και θυμόμαστε να κοιτάξουμε μ' αυτό τις μέρες, τις "Γιορτινές"... 

Margaret Thomas (British, 1916-2016), Χριστουγεννιάτικο Δέντρο. Guildhall Art Gallery.

          Στέκονται μόνα τους και σιωπηλά τα Χριστουγεννιάτικα Δέντρα με μία αδιόρατη θλίψη, γιατί τα στόλισαν και τα φώτισαν, για να μας θυμίζουν ότι ήρθαν για ακόμη μια χρονιά οι ημέρες των Εορτών, για να δημιουργήσουν μία πρόσκαιρη εορταστική ατμόσφαιρα, για να προσφέρουν αφορμή για χαρά στους θεατές τους ...Πρέπει να υπομείνουν τη μοναξιά και την "ορθοστασία",  να αντέξουν το βαρύ το φορτίο στολιδιών και φώτων...Πρέπει να σηκώσουν στα κλαδιά τους, όλα αυτά τα στολίδια, που άλλοι τα έχουν επιλέξει...και κυρίως να σηκώσουν τις σκέψεις και τα όνειρα όλων μας, τις μνήμες και αναμνήσεις, τις προσδοκίες και τις ελπίδες μας... Τίποτα δεν είναι πραγματικό και αληθινό στα Χριστουγεννιάτικα Δέντρα, το μόνο αληθινό είναι η επίγνωση και η συναίσθηση της προσωρινότητας του Χριστουγεννιάτικου Δέντρου... όλοι μας το γνωρίζουμε ότι σύντομη είναι παρουσία του Χριστουγεννιάτικου Δέντρου...Σύντομα θα το "ξεστολίσουμε"...και θα πούμε "Και του Χρόνου"!

Magnus Enckell (Finnish, 1870-1925), Χριστουγεννιάτικο Δέντρο στο σαλόνι της έπαυλης Kilo, γύρω στα 1919. Serlachius Museums.

     Για τα Χριστουγεννιάτικα Δέντρα, λοιπόν, είναι αυτή η ανάρτηση! Για αυτά τα εποχιακά διακοσμητικά των κλειστών και ανοιχτών χώρων, που άλλοτε σταματάμε για να τα θαυμάσουμε και άλλοτε τα προσπερνάμε αδιάφοροι, γιατί βιαζόμαστε ή γιατί έχουμε τόσα να σκεφτούμε...

Aς διαβάσουμε ένα τρυφερό ποίημα με τον τίτλο "Μικρό Δέντρο", του γνωστού μοντερνιστή Αμερικανού μοντερνιστή ποιητή και ζωγράφου Edward Estlin Cummings (1894-1962) και ας δούμε μία επιλογή με πίνακες ζωγραφικής που απεικονίζουν Χριστουγεννιάτικα Δέντρα μιας άλλης εποχής. Mπορείτε να δείτε και άλλους πίνακες με Χριστουγεννιάτικα Δέντρα στο https://annagelopoulou.blogspot.com/2019/12/blog-post.html

 Louis Lang (American, 1812-1893), Στολίζοντας το Χριστουγεννιάτικο Δένδρο, 1865. Palmer

 Museum of Art.

E.E. Cummings, Μικρό Δέντρο

Μικρό δέντρο

μικρό σιωπηλό χριστουγεννιάτικο δέντρο

είσαι τόσο μικρό

μοιάζεις πιο πολύ με λουλούδι

 

ποιος σε βρήκε στο πράσινο δάσος

και πόσο στενοχωρήθηκες που έφυγες;

κοίτα  θα σε παρηγορήσω

γιατί μυρίζεις τόσο ωραία

Marcel Rieder (French, 1862-1942), Στολίζοντας το Χριστουγεννιάτικο Δέντρο, 1898.

Harry Bush (British, 1883-1957), Το Χριστουγεννιάτικο Δένδρο, 1933.

Eliot Hodgkin British (1905-1987), Χριστουγεννιάτικο Δένδρο.

θα φιλήσω τον δροσερό κορμό σου

και θα σ’ αγκαλιάσω σφιχτά να νιώθεις ασφαλές

όπως θα έκανε η μαμά σου,

μόνο μη φοβάσαι

Max Rimböck (German, 1890-1956), Νεαρή γυναίκα δίπλα στο Χριστουγεννιάτικο Δέντρο, 1918.

Max Rimböck (German, 1890-1956), Εσωτερικό δωματίου με Χριστουγεννιάτικο Δέντρο, 1936.

Max Rimböck (German, 1890-1956), Χριστουγεννιάτικο Εσωτερικό.

κοίτα  τα στολίδια

που κοιμούνται όλο τον χρόνο σ’ ένα σκοτεινό κουτί

και ονειρεύονται κάποιος να τα βγάλει και να τ’ αφήσει να λάμψουν,

οι μπάλες οι γιρλάντες κόκκινες και χρυσές τα αφράτα νήματα,

 

Lovis Corinth (German, 1858-1925), Χριστουγεννιάτικα στολίδια, 1913. Lentos Art Museum.

τέντωσε τα μικρά σου χέρια

και θα σου τα δώσω όλα να τα κρατήσεις

κάθε δάχτυλο θα έχει το δαχτυλίδι του

και δεν θα μείνει ούτε μια γωνίτσα σκοτεινή ή δυστυχισμένη

Max Rimböck (German, 1890-1956), Χριστουγεννιάτικη Νεκρή Φύση. 1949.

Max Rimböck (German, 1890-1956), Χριστουγεννιάτικο Δέντρο.

Helga Cathrine Ancher (Danish, 1883–1964), Μέρες Χριστουγέννων. Η Anna Ancher κάθεται δίπλα στο Χριστουγεννιάτικο Δένδρο. 1919. Art Museum of Skagens.

Gabriele Münter (German, 1877-1962), Εσωτερικό με Χριστουγεννιάτικο Δένδρο. Αρχές του 20ού αιώνα.

Aleksey Korin (Russian, 1865-1923), Χριστουγεννιάτικο Δέντρο, 1910.

Maximilian Schaefer (German, 1851-1916), Με ήσυχη καρδιά δίπλα στο Χριστουγεννιάτικο Δέντρο, 1894.

Maximilian Schaefer

Francis Ferdinand Maurice Cook (British, 1907–1978), Το στούντιο μου με Χριστουγεννιάτικο Δέντρο, 1960.

κι όταν θα είσαι πια στολισμένο

θα σταθείς στο παράθυρο να σε δούνε όλοι

και πώς θα σε κοιτάζουν!

ω θα είσαι πολύ περήφανο

 

και η μικρή αδερφή μου κι εγώ θα πιαστούμε χέρι-χέρι

και κοιτάζοντας το όμορφο δέντρο μας

θα χορεύουμε και θα τραγουδάμε

“ω έλατο ω έλατο”

Μετάφραση Χριστίνα Λιναρδάκη

Valdemar Kornerup (Danish, 1865-1924), Στο Χριστουγεννιάτικο Δέντρο,  1911.

https://stigmalogou.gr/metafrasi-mikro-dentro-tou-e-e-cummings/

https://artuk.org/discover/stories/ten-ways-to-celebrate-christmas-like-a-victorian

https://www.facebook.com/PalmerMuseumofArt/photos/a.309170300103/10162547466720104/?type=3

https://arthive.com/sl/gabrielemunter/works/393544~Interior_with_Christmas_tree

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:D%C3%A9coration_du_sapin_de_No%C3%ABl.jpg

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Christmas_Tree_by_Aleksey_Korin_(1910).jpg

https://www.simonis-buunk.com/artwork/max-rimbock-painting-young-woman-by-a-christmas-tree/19503/

https://www.simonis-buunk.com/artwork/max-rimbock-painting-a-christmas-interior/19505/

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Helga_Ancher_-_%27I_juledagene%27._%281919%29.jpg

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lovis_Corinth_Weihnachtsbescherung_1913.jpg

https://www.artnet.com/artists/valdemar-kornerup/by-the-christmas-tree-aR6nVRqfHP3H0bfnQokBbQ2

https://artuk.org/discover/artists/alpin-h-l-

https://artuk.org/discover/artworks/christmas-table-51907/search/actor:thomas-margaret-19162016/page/1/view_as/grid

https://serlachius.fi/en/christmas-tree-at-kilo/

Το Φως του Καλοκαιριού στους πίνακες του Edward Hopper

 Αποχαιρετώντας το Καλοκαίρι με πίνακες του Edward Hopper

....Ήλθε ο Σεπτέμβριος για ακόμη μια χρονιά...και καθώς το Καλοκαίρι αρχίζει να απομακρύνεται-έστω και με αργό βηματισμό- σκέφτηκα να αποχαιρετήσουμε το καλοκαιρινό φως με μία επιλογή από πίνακες ενός αγαπημένου ζωγράφου, του Αμερικανού φωτο-ρεαλιστή Edward Hopper (1882-1967).

   Οι πίνακες, που έχω επιλέξει, απεικονίζουν ιδιωτικές στιγμές των ανθρώπων των σύγχρονων μεγαλουπόλεων και αποτυπώνουν τη μοναξιά του ατόμου υπό το "σκληρό" εκτυφλωτικό φως του καλοκαιρινού ήλιου σε κλειστούς εσωτερικούς, αλλά και ανοιχτούς εξωτερικούς χώρους.

Edward Hopper (American, 1882-1967), Καλοκαιρινό εσωτερικό, 1909. Whitney Museum of American Art. Bλ. https://whitney.org/collection/works/5898

Edward Hopper (American, 1882-1967), Καλοκαιρινή εποχή, 1943. Delaware Art Museum. Βλ. https://emuseum.delart.org/objects/249/summertime?ctx=00de668c1aef13f42e847d700769b8580d3e2315&idx=0

Edward Hopper (American, 1882-1967), Καλοκαιρινό βράδυ, 1947. Ιδιωτική Συλλογή. Βλ. https://www.getdailyart.com/18360/edward-hopper/summer-evening

https://arthive.com/edwardhopper/works/324376~Summer_evening

Edward Hopper (American, 1882-1967), Καλοκαίρι στην πόλη, 1949. Ιδιωτική Συλλογή. Βλ. https://www.wikiart.org/en/edward-hopper/summer-in-the-city-1950

Edward Hopper (American, 1882-1967), Πρωινό στο Cape Cod, 1950. Smithsonian Museum of American Art. Βλ. https://americanart.si.edu/artwork/cape-cod-morning-10760

Edward Hopper (American, 1882-1967), Πρωινός ήλιος, 1952. Columbus Museum of Art. Ohio. Βλ. http://5095.sydneyplus.com/final/Portal/Default.aspx?lang=en-US

Edward Hopper (American, 1882-1967), Φως του ήλιου στην πόλη, 1954.  Hirshhorn Museum and Sculpture Garden. Βλ. https://www.si.edu/object/city-sunlight:hmsg_66.2505

Edward Hopper (American, 1882-1967), Άνθρωποι στον ήλιο. 1960. Smithsonian Museum of American Art. Βλ. https://americanart.si.edu/artwork/people-sun-10762

Edward Hopper (American, 1882-1967),, Θεατές της θάλασσας. 1952. Ιδιωτική Συλλογή. Βλ. https://www.dailyartmagazine.com/sea-watchers-edward-hopper/

Edward Hopper (American, 1882-1967), Νότια Καρολίνα. Πρωινό. 1955. Whitney Museum of American Art. Βλ. https://whitney.org/collection/works/789

Edward Hopper (American, 1882-1967), Φως του ήλιου σε μια καφετέρια. 1958. Yale University Art Gallery. Βλ. https://artgallery.yale.edu/collections/objects/52642

Edward Hopper (American, 1882-1967), Φως του ήλιου στα brownstones (σπίτια με καφέ πέτρες), 1956. Wichita Art Museum. Βλ. https://wichitaartmuseum.org/our-collection/collection/sunlight-on-brownstones/

Edward Hopper, Φως του ήλιου στο δεύτερο όροφο. 1960. Whitney Museum of American Art. Βλ. https://whitney.org/collection/works/873

Edward Hopper (American, 1882-1967), Γυναίκα στον ήλιο,  1961. Whitney Museum of  American Art. Βλ. https://whitney.org/collection/works/1337

Για το έργο του Edward Hopper, βλ. https://www.edwardhopper.net/

Μεγάλη Πέμπτη. Ένα ποίημα του Βλαντιμίρ Ναμπούκοφ και πίνακες ζωγραφικής με θέμα τον "Μυστικό Δείπνο"

Μεγάλη Πέμπτη σήμερα! Η ημέρα του Μυστικού Δείπνου.

Για αυτό θυμήθηκα το λυρικό ποίημα του Ρώσου ποιητή Βλαντιμίρ Ναμπούκοφ "Μυστικός Δείπνος" και πίνακες ζωγραφικής με το ίδιο θέμα.

Ο Μυστικός Δείπνος!  Ο Δείπνος του αποχωρισμού και της προδοσίας!

 Ο τελευταίος Δείπνος του Δασκάλου με τους μαθητές του πριν την  προδοσία. Ο ένας από αυτούς θα τον προδώσει. 

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, O Μυστικός Δείπνος, γύρω στα 1568. Εθνική Πινακοθήκη.

 Μπολώνια. Ο Ιούδας απεικονίζεται να κάθεται μόνος με στραμένη  την πλάτη προς τους θεατές και φορώντας μαύρο ένδυμα..

Λεονάρντο Ντα Βίντσι, Ο Μυστικός Δείπνος, 1495-1498. Τοιχογραφία στην εκκλησία της μονής Σάντα Μαρία ντελε Γκράτσιε. Μιλάνο.

Η στοχαστική ώρα του αυστηρού δείπνου,

Οι προβλέψεις της προδοσίας και του αποχωρισμού.

Φωτίζει της νύχτας το διαμάντι

Τα φυλλαράκια της ελιάς.

Σκυμμένοι οι απόστολοι σιμά,

Στου Χριστού τα χέρια τ’ ασημένια.

Φαίνεται πως στο κερί προσεύχονται

Και στο τραπέζι χρυσαλίδες πετούν.

1918

Κριμαία

Μετάφραση : Δ. Τριανταφυλλίδη

Gerbrandt van den Eeckhout, O Μυστικός Δείπνος, 1664. Rijksmuseum. Άμστερνταμ.

Valentin De Boulogne, Ο Μυστικός Δείπνος,  1625-1626. Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης. Ο νεαρός μαθητής Ιωάννης περίλυπος στην αγκαλιά του δασκάλου...

Βλαντιμίρ Ναμπούκοφ, Ο Μυστικός Δείπνος

Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, Ο Μυστικός Δείπνος

Λεονάρντο Ντα Βίντσι, Ο Μυστικός Δείπνος

Ντα Βίντσι, ο Μυστικός Δείπνος

Gerbrand van den Eeckhout, Ο Μυστικός Δείπνος

Valentin de Boulogne, O Mυστικός Δείπνος

Η πληγωμένη Άνοιξη. Ένα ποίημα του Μίλτου Σαχτούρη και οι γυναίκες με γαρύφαλα στη ζωγραφική

 Η Άνοιξη στην ποίηση και τη ζωγραφική. Ένα ποίημα του Μίλτου Σαχτούρη και 

πίνακες ζωγραφικής με θέμα γυναίκες με γαρύφαλλα

...επειδή η φετινή Άνοιξη, είναι μία "Άνοιξη του Πολέμου", μία "πληγωμένη"  Άνοιξη, ας θυμηθούμε το ποίημα του Μίλτου Σαχτούρη, "Πληγωμένη Άνοιξη" από την ποιητική συλλογή "Παραλογαίς" (1948).

Ferdinand Hodler (1853-1918), Κορίτσι που τακτοποιεί λουλούδια ή κορίτσι με γαρύφαλλα. 1886.

...και επειδή το ποιητικό υποκείμενο μιλά για μία κοπέλα με γαρύφαλλα, ας δούμε και πίνακες ζωγραφικής με αυτό το θέμα: "γυναίκα με γαρύφαλλο".

Santiago Rusiñol i Prats (1861-1931), Κοπέλα με γαρύφαλο, 1893.  Cau Ferrat Museum. Βαρκελώνη.

Mίλτος Σαχτούρης, Η πληγωμένη άνοιξη

Η πληγωμένη Άνοιξη τεντώνει τα λουλούδια της
οι βραδινές καμπάνες την κραυγή τους
κι η κάτασπρη κοπέλα μέσα στα γαρίφαλα
συνάζει στάλα-στάλα το αίμα
απ΄ όλες τις σημαίες που πονέσανε
από τα κυπαρίσσια που σφάχτηκαν
για να χτιστεί ένας πύργος κατακόκκινος
μ΄ ένα ρολόγι και δυο μαύρους δείχτες
κι οι δείχτες σα σταυρώνουν θά ΄ρχεται ένα σύννεφο
κι οι δείχτες σα σταυρώνουν θά ΄ρχεται ένα ξίφος
το σύννεφο θ΄ ανάβει τα γαρίφαλα
το ξίφος θα θερίζει το κορμί της

                 Ferninand Hodler (1853-1918), Γυναίκα με γαρύφαλλο.

Henri Matisse, γυναίκα στα πράσινα με γαρύφαλλο, 1909. Μουσείο Ερμιτάζ. Πετρούπολη.

                    Max Beckmann, Γυναίκα που ξεκουράζεται με γαρύφαλλα, 1940-1942.

Νικηφόρος Λύτρας (1832-1904), Στη γαρυφαλλιά, περίπου 1904. Εθνική Πινακοθήκη. Αθήνα.

Γιάννης Οικονόμου (1860-1931), γυναίκα που κόβει γαρύφαλλα. Δημοτική Πινακοθήκη. Συλλογή Κατσίγρα. Λάρισα.

John Collier (1850-1934), γυναίκα στα ροζ που μεταφέρει ροζ γαρύφαλλα.

Μίλτος Σαχτούρης, Η πληγωμένη Άνοιξη

Μίλτος Σαχτούρης, Η Πληγωμένη Άνοιξη

Γιάννης Οικονόμου. Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας

Santiago Rusiñol i Prats

Santiago Rusiñol i Prats

Max Beckmann

Ferninand Hodler, κοπέλα με γαρύφαλλα

Henri Matisse

John Collier

Νικηφόρος Λύτρας, Στη γαρυφαλλιά. Εθνική Πινακοθήκη