Ο Χειμώνας στη ζωγραφική: Κλ. Μονέ, χειμωνιάτικα τοπία της Νορβηγίας

Κλ. Μονέ, χειμωνιάτικα τοπία στη Νορβηγία

    Ίσως δεν είναι πολύ γνωστό ότι ο Γάλλος ιμπρεσιονιστής ζωγράφος Κλ. Μονέ ζωγράφισε μία σειρά χειμωνιάτικων χιονισμένων τοπίων κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στη Νορβηγία το 1895.
    Το Φεβρουάριο του 1895 ο Μονέ συνόδευσε το γιο της γυναίκας του, Jacques Hoschedé, στο ταξίδι που έκανε για επαγγελματικούς σκοπούς στο Όσλο (τότε ονομαζόταν Χριστιανία)της Νορβηγίας. Έμεινε στη Νορβηγία για δύο μήνες και έζησε το βαρύ σκανδιναβικό χειμώνα. Ο Hoschedé πήγε το Μονέ στο χωριό των νορβηγικών φιορδ Sandvika όπου διέμενε μία κοινότητα καλλιτεχνών. Εκεί ο Γάλλος ζωγράφος ζωγράφισε χιονισμένα τοπία του χωριού και το βουνό Kolsaas.
   Ιδού, λοιπόν, κάποια από τα χιονισμένα νορβηγικά τοπία του Μονέ.

Κλ. Μονέ, Το χωριό Sandvika με χιόνι στη Νορβηγία. 1895. Ινστιτούτο Τέχνης στο Σικάγο (Chicago art institute).

Κλ. Μονέ, Τα κόκκινα σπίτια στο Bjornegaard της Νορβηγίας. 1895. Musée Marmottan (Paris).

Κλ. Μονέ, Τα σπίτια στο χιόνι. Νορβηγία. 1895. Ιδιωτική Συλλογή.

Κλ. Μονέ, Το βουνό Kolsaas. Νορβηγία. 1895. Ιδιωτική Συλλογή.

Κλ. Μονέ, Το βουνό Kolsaas. Νορβηγία. 1895.  Musée Marmottan (Paris).

Κλ. Μονέ, Το βουνό Kolsaas. Νορβηγία. 1895. Musée d' Orsay (Paris).

http://www.artic.edu/artexplorer/search.php?tab=1&resource=86998
http://www.artic.edu/artexplorer/search.php?resource=220&tab=2
http://www.musee-orsay.fr/en/collections/index-of-works/resultat-collection.html?no_cache=1&zoom=1&tx_damzoom_pi1%5Bzoom%5D=0&tx_damzoom_pi1%5BxmlId%5D=00129
0&tx_damzoom_pi1%5Bback%5D=en%2Fcollections%2Findex-of-works%2Fresultat-collection.html%3Fno_cache%3D1%26zsz%3D9
http://www.monetpainting.net/painting_thumbnails.php?search_by=snow

Μυρτιώτισσα, Στον έφηβο του Μαραθώνα

    Μυρτιώτισσα, Στον έφηβο του Μαραθώνα

   Στον Έφηβο του Μαραθώνα φέρει ως τίτλο ένα ποίημα της Μυρτιώτισσας, το οποίο είναι εμπνευσμένο από το γνωστό άγαλμα της κλασσικής εποχής που βρίσκεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Προέρχεται από την ποιητική συλλογή Δώρα της αγάπης.

Απ' του βυθού τα μυστικά παλάτια,

μια μέρα που τα κύματα βογκούσαν,

φτωχού ψαρά σε πήραν τα πλεμάτια,

και ξέφυγες απ΄τα κρυφά παλάτια,

ενώ οι σειρήνες γύρω σου θρηνούσαν.

Μες στο νερό τόσες χιλιάδες χρόνια,

δεν έχασες την παιδική σου χάρη,

η ομορφιά σου πάναγνη κι αιώνια,

απάνου απ' τις χιλιάδες τόσα χρόνια,

πρόβαλε σαν τ' Αυγούστου το φεγγάρι!

Το ελληνικό το φως σε χαιρετάει,

το χώμα, τα βουνά σ' αναγνωρίζουν,

τ' αγέρι χάδια γύρω σου σκορπάει,

κι ενώ το γλυκό φως σε χαιρετάει,

όλο θαρρείς μπροστά σου γονατίζουν.

Κι εσύ πό' χες κλεισμένο στην ψυχή σου

σα φυλαχτό, της Αττικής το θάμα,

λαχτάρησες στ' αντίκρισμα της γης σου,

κι ανοίχτηκες σα λούλουδο η ψυχή σου

να πιει τ' αγέρι και το φως αντάμα!

Γλυκό παιδί! κάτι σου λείπει ωστόσο

για νά' ναι πλέριο τ' αναγάλλιασμά σου.

Ω! να μπορούσα εγώ να σου το δώσω

τ' αγαπητό παιχνίδι σου, που τόσο

νοσταλγικά τ' αποζητά η ματιά σου!

Ο Έφηβος του Μαραθώνα. Γύρω στα 340-330 π.Χ.  Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών.

    Είναι το χάλκινο άγαλμα έφηβου αθλητή που βρέθηκε το 1925 στη θαλάσσια περιοχή του Μαραθώνα. Θεωρείται από τα αριστουργήματα της γλυπτικής της ύστερης κλασικής περιόδου και ανήκει στη σχολή του Πραξιτέλη. Παριστάνει έναν έφηβο νικητή σε κάποιον αγώνα, όπως υποδηλώνει η ταινία στην κεφαλή του. Στο δεξί σηκωμένο χέρι του κρατούσε κάποιο αντικείμενο που έχει χαθεί. Άγνωστο είναι επίσης και το αντικείμενο που κρατούσε στο αριστερό του χέρι, προς το οποίο στρέφει την κεφαλή και φαίνεται ότι προσηλώνει το βλέμμα του.

H ποιήτρια Μυρτιώτισσα στο "Όνειρο εαρινής πρωίας" του Ντ' Αννούντσιο, σε σκηνοθεσία Χρηστομάνου στο Δημοτικό Θέατρο.

Βλ. Άπαντα Μυρτιώτισσας, πρόλογος Τάσου Αθανασιάδη-εισαγωγή Αντρέα Καραντώνη, εκδόσεις Alvin Redman Hellas, Αθήνα 1965, σ. 124

http://www.namuseum.gr/collections/sculpture/classical/classic19-gr.html

Πίνακες ζωγραφικής με θέμα το σχολείο: εικόνες από τη σχολική ζωή

Εικόνες από τη σχολική ζωή

Σας παρουσιάζω μερικούς πίνακες με θέμα σκηνές από τη σχολική ζωή. Μικρά παιδιά "φυλακισμένα" σε φτωχικές αίθουσες διδασκαλίες αγροτικών σχολείων. Δάσκαλοι αυστηροί, καθισμένοι σε έδρα,  επιπλήττουν, τιμωρούν, χτυπούν τον αδιάβαστο μαθητή. Άραγε τι μάθαιναν-εάν μάθαιναν κάτι- τα παιδιά σ' αυτά τα σχολεία; 

J. Steen, To σχολείο του χωριού. 1665. Εθνική Πινακοθήκη Τέχνης του Δουβλίνου.

J. Steen, Το σχολείο του χωριού ή σχολείο για αγόρια και κορίτσια. 1670. Εθνική Πινακοθήκη της Σκοτίας. Εδιμβούργο.

   Παγωμένη, χιονισμένη ημέρα στο "γκρίζο" Ντύσελντοφ. Τα παιδιά έχουν τελειώσει το μάθημά τους και φεύγουν από το σχολείο υπό το βλέμμα του αυστηρού δασκάλου. Οι μαθητές είναι μόνο αγόρια.

Benjamin Vautier (1829-1898), Σκηνή χιονιού. Τα παιδιά φεύγουν από το σχολείο. 1850. Victoria and Albert Museum στο Λονδίνο.

  Ο νεαρός μαθητής κλαίει. Γιατί, άραγε; Ο φίλος και συμμαθητής του ακουμπά προστατευτικά το χέρι στον ώμο του. Προσπαθεί να τον παρηγορήσει. Μία τρυφερή και ταυτόχρονα σκληρή σκηνή από τη σχολική ζωή... Τα παιδιά συχνά επιδεικνύουν σκληρότητα. Τα κορίτσια τον κοιτούν με περιέργεια και ίσως κοροϊδευτικά. Ένα αγόρι δεν πρέπει ποτέ να κλαίει δημοσίως. 

Friedrich Edouard Meyerheim (1808-1878), Μαθητές παρακολουθούν ένα αγόρι να κλαίει. 1861. 

Ιδιωτική Συλλογή.

    Δύο μάλλον παρόμοιες σκηνές από αμερικάνικα αγροτικά σχολεία. Θυμίζουν την παλιά τηλεοπτική σειρά "Μικρό σπίτι στο λιβάδι". Μία αίθουσα φτωχική με ξύλινους πάγκους -θρανία, μαθητές και μαθήτριες διαφόρων ηλικιών, μία η δασκάλα. Έξω από τα παράθυρα διακρίνονται τα λιβάδια και η φύση να καλούν τους μαθητές στην ελευθερία.

Winslow Homer (1836-1910), Ένα σχολείο του χωριού (Αγροτικό σχολείο). 1871. St. Luis Art Museum. 

H. Edw. Lamson (1841-1919), Ένα σχολείο του χωριού (Αγροτικό σχολείο). 1890. Πινακοθήκη Τέχνης του Πανεπιστημίου του Γέηλ (Yale University Art Gallery).

http://onlinecollection.nationalgallery.ie/view/objects/asitem/search$0040/0/sortNumber-asc?t:state:flow=942bbc47-5ea0-4a23-8715-7954f1198c6e

http://collections.vam.ac.uk/item/O134147/oil-painting-snow-scene-children-leaving-school/

http://ecatalogue.art.yale.edu/detail.htm?objectId=49982

http://www.slam.org/emuseum/code/emuseum.asp?style=Browse&currentrecord=1&page=search&profile=objects&searchdesc=Homer&quicksearch=Homer&newvalues=1&newstyle=single&newcurrentrecord=2

http://onlinecollection.nationalgallery.ie/view/objects/asitem/search$0040/0/sortNumber-asc?t:state:flow=a6cb2cb6-a626-493a-b1f4-a52ca39be27a
http://www.wga.hu/frames-e.html?/html/s/steen/page2/v_school.html
http://www.nationalgalleries.org/collection/artists-a-z/S/5177/artistName/Jan%20Steen/recordId/5676

Ο έρωτας στην ποίηση: Μυρτιώτισσα, Οφηλία

    Η τραγική ηρωίδα του Σαίξπηρ Οφηλία στο γνωστό έργο του Άμλετ ενέπνευσε την ποιήτρια Μυρτιώτισσα για το παρακάτω ποίημα.

Η ποιήτρια Μυρτιώτισσα (1885-1968). Ψευδώνυμο της Θεώνης Δρακοπούλου

Οφηλία

Απόψε θα ντυθώ τη χάρη σου, Οφηλία,
και τα τετράξανθά σου τα μαλλιά,
και, σαν το χιόνι αγνή, λευκή σαν οπτασία,
με την αγάπη σου θα κάνω γνωριμία.

Η νεκρωμένη μου καρδιά θα λαχταρήσει
στου Πρίγκηπα τα λόγια τα βαθειά,
-ποιος ξέρει- και ίσως τότε ξαναζήσει,

όταν στα γόνατά μου θ' ακουμπά.

Απόψε θα ντυθώ την τρέλλα σου, Οφηλία,
και, φορτωμένη λούλουδα σημαντικά
θ' αρχίσω μια παράξενη κρυφή ομιλία

με τους ανθρώπους και τ' αγερικά.

Ο αδερφός μου, οι φίλοι μου, ο έρωτάς μου
για μένα θα ‘ναι πεθαμένοι πια,
και μόνο το τρελλό τραγούδι της καρδιάς μου

του νου μου θα ξυπνάει τη σκοτεινιά.

Μα όταν από το παλάτι θα γλιστρήσω

στο δάσος και στα διάφανα νερά

της λίμνης, τη θωριά σου θ' αντικρίσω

μες στη δική μου τραγική θωριά.

Ω, πες μου, πώς να μην επιθυμήσω

αφού τόσο σε νιώθω γι' αδελφή,

μέσα στη λουλουδένια σου μορφή

τη μορφή μου για πάντα να την κλείσω ;

Δε μου ταιριάζει, πες γλυκιά Οφηλία,

απόψε, τραγουδώντας θλιβερά,

και τη δική μου ψυχική μανία

να σβήσω στα παλάτια τα υγρά

και να γευτώ μ' εσέ την ηρεμία;

J.J. Lefebvre (1836-1911), Οφηλία. Αχρονολόγητο.

http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=461&t=289

Πίνακες ζωγραφικής με θέμα το Χειμώνα: χιονισμένα τοπία του Κλ. Μονέ

Χιονισμένα τοπία του Κλ. Μονέ

    Ο γνωστός Γάλλος ιμπρεσιονιστής ζωγράφος Κλ. Μονέ έχει ζωγραφίσει πολλούς πίνακες που απεικονίζουν χιονισμένα τοπία ή σκηνές με χιόνι. Σας παρουσιάζω, λοιπόν,  τρία ακόμα χιονισμένα τοπία του. Και τα τρία ανήκουν περίπου στην ίδια εποχή, στα τέλη της δεκαετίας του 1860, και απεικονίζουν τοπία με χιόνι από τη γαλλική ύπαιθρο.
   Ο ζωγράφος "παίζει" με τις φωτοσκιάσεις στο λευκό-γκρίζο του χιονιού και δημιουργεί ένα μαγικό κόσμο που καλεί το θεατή να "παγώσει" μαζί του.

Κλ. Μονέ, Τα προάστια του Honfleur. Βρίσκεται στο Λούβρο (Louvre). 1865.

Κλ. Μονέ, Το κάρο στο χιονισμένο δρόμο προς Honfleur. 1867. Μusée d' Orsay.

Χιονισμένη ηλιόλουστη μέρα! Ένα από τα εξαιρετικά έργα του Μονέ. Μία μοναχική καρακάξα, ένα μαύρο στίγμα στο λευκό του χιονιού, λιάζεται στο χιονισμένο φράκτη. Αριστοτεχνικές οι σκιες του φράκτη στο χιόνι...

Κλ. Μονέ, Η καρακάξα. 1868-1869. Μusée d' Orsay.

http://cartelen.louvre.fr/cartelen/visite?srv=car_not_frame&idNotice=19998&langue=en

http://www.musee-orsay.fr/en/collections/index-of-works/resultat-collection.html?no_cache=1&zoom=1&tx_damzoom_pi1%5Bzoom%5D=0&tx_damzoom_pi1%5BxmlId%5D=000805&tx_damzoom_pi1%5Bback%5D=en%2Fcollections%2Findex-of-works%2Fresultat-collection.html%3Fno_cache%3D1%26zsz%3D9

http://www.musee-orsay.fr/en/collections/index-of-works/resultat-collection.html?no_cache=1&zoom=1&tx_damzoom_pi1%5Bzoom%5D=0&tx_damzoom_pi1%5BxmlId%5D=000715&tx_damzoom_pi1%5Bback%5D=en%2Fcollections%2Findex-of-works%2Fresultat-collection.html%3Fno_cache%3D1%26zsz%3D9

Φωτογραφίες με τον ποιητή Γιώργο Σεφέρη

Φωτογραφίες από τη βιογραφία του ποιητή Γιώργου Σεφέρη (1900-1971)

    Είναι γνωστό ότι η ζωή του Γιώργου Σεφέρη μπορεί να εικονογραφηθεί χάρη στο πλούσιο διασωθέν φωτογραφικό υλικό, σημαντικό μέρος του οποίου παρουσιάστηκε κατά καιρούς σε εκθέσεις φωτογραφίας και έχει εκδοθεί. Κατά τη διάρκεια της ζωής του ο Σεφέρης τράβηξε χιλιάδες φωτογραφίες που συνοδεύουν τις ημερολογιακές του καταγραφές  από τα πολλά ταξίδια του, αλλά και από διάφορες στιγμές της καθημερινότητάς του.

   Από  τις πάμπολλες φωτογραφίες με σημειώσεις, που διατήρησε με πραγματική σχολαστικότητα ο ποιητής στο προσωπικό του αρχείο, θα μπορούσε να γραφεί μία φωτογραφική αυτοβιογραφία του. Οι φωτογραφίες αυτές αποτελούν συστηματικό οπτικό σχολιασμό των στιγμών της ζωής του και συμπληρωματικές εικονικές παραστάσεις των γραπτών του, αφού υποστηρίζουν και ενισχύουν τα κείμενά του.
   Σας παρουσιάζω κάποιες από τις φωτογραφίες στις οποίες  απεικονίζεται ο ποιητής Γιώργος Σέφερης και αποτυπώνονται στιγμές από τη ζωή του.

Ο Γιώργος Σεφέρης με το συγγραφέα-δοκιμιογράφο Γιώργο Θεοτοκά, έναν από τους κύριους εκπροσώπους της Γενιάς του 30. Η φωτογραφία, όπως εμφανώς δηλώνεται, έχει τραβηχθεί στην Αθήνα (στα Προπύλαια του Πανεπιστημίου) το 1941 από πλανόδιο φωτογράφο. Ο Θεοτοκάς φορά στρατιωτική στολή, γιατί έχει κληθεί να υπηρετήσει στο στρατό λόγω του πολέμου.

     Ο Σεφέρης έχει μεταφέρει στην ποίησή του σκηνές με πλανόδιους φωτογράφους. Διαβάζουμε: "...o άνθρωπος που είδα σήμερα καθισμένος σ' ένα

                             φόντο με πιτσούνια και με λουλούδια

                             δέχονταν το χέρι του γέρο-φωτογράφου να του

                             στρώνει τις ρυτίδες

                             που είχαν αφήσει στο πρόσωπό του όλα τα πετεινά

                             τ' ουρανού...".
 (Βλ. το ποίημα Με τον τρόπο του Γ.Σ., από την ποιητική συλλογή Τετράδιο Γυμνασμάτων).

Η περίφημη φωτογραφία της επονομαζόμενης Γενιάς του 30. Περίπου στα 1963. Όρθιοι από αριστερά: Θανάσης Πετσάλης-Διομήδης, Ηλίας Βενέζης, Οδυσσέας Ελύτης, ο Γιώργος Σεφέρης στο κέντρο, Αντώνης Καραντώνης, Στέλιος Ξεφλούδας, Γιώργος Θεοτοκάς. Καθισμένοι από αριστερά: Άγγελος Τερζάκης, Κ.Θ. Δημαράς, Γιώργος Κατσίμπαλης (στο κέντρο), Κοσμάς. Πολίτης, Ανδρέας Εμπειρίκος.

Ο Γιώργος Σεφέρης σε νεανική ηλικία.

Ο νεαρός Σεφέρης στο γραφείο του το 1926.

Ο Σεφέρης στο Λονδίνο το 1924.

Ο Σεφέρης στο γνωστό σπίτι του στην Αθήνα, στην οδό Κυδαθηναίων, το Μάιο του 1938.

Ο Σεφέρης με τη γυναίκα του Μαρώ.

Ο Σεφέρης στο Κάιρο το 1944.

Ο Σεφέρης στο Μπχαμντούν του Λιβάνου τον Ιούλιο του 1955.

Ο Σεφέρης στο σπίτι που έμενε, όταν υπηρετούσε στην πρεσβεία της Άγκυρας το 1948.

Ο Γιώργος Σεφέρης στα Γέρασα (βρίσκεται στην Ιορδανία) το 1953.

Ο Σεφέρης με τη φωτογραφική του μηχανή στο Jersey  το 1959 (λεπτομέρεια).

Ο Σεφέρης με τη φωτογραφική του μηχανή στο Jersey  το 1959.

Ο Σεφέρης στην ταράτσα του σπιτιού του στην οδό Άγρας (Αθήνα) γύρω στα 1960.

O Γιώργος Σεφέρης στο γραφείο του στο σπίτι της οδού Άγρας (Αθήνα).

Ο ποιητής Γιώργος Σεφέρης στο γραφείο του στο σπίτι της οδού Άγρας (Αθήνα). Μία από τις πιο γνωστές φωτογραφίες του.

Ο Γιώργος Σεφέρης στο γραφείο του σπιτιού του ( οδός Άγρας-Αθήνα) με τον Άγγλο μελετητή του έργου του Edmund Keeley. Περίπου 1960.

 Ο Γιώργος Σέφερης το 1963.

Ο Γιώργος Σεφέρης την ίδια εποχή.

Σκηνή από την απονομή του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη το 1963 στη Στοκχόλμη.

Μιά ακόμη φωτογραφία του Γιώργου Σεφέρη.

Ο Σεφέρης στο ραδιοφωνικό σταθμό του BBC στο Λονδίνο.

Συνέντευξη του Γιώργου Σεφέρη στο Λονδίνο την περίοδο της δικτατορίας.

Ο Γιώργος Σεφέρης με τον ποιητή Γιώργη Παυλόπουλο.

O ποιητής Γιώργος Σεφέρης στο σπίτι του συγγραφέα Κώστα Ταχτσή το Δεκέμβριο του 1970. Μία από τις τελευταίες φωτογραφίες του Σεφέρη.

Ο Γιώργος Σεφέρης το 1971. Μία από τις τελευταίες φωτογραφίες.

Ο Γιώργος Σεφέρης. Έργο του γνωστού χαράκτη Τάσσου.

Βλ. Οι φωτογραφίες του Γιώργου Σεφέρη, κείμενα Δ. Δασκαλόπουλος, Ε.Χ. Κάσδαγλης, Γ. Σταθάτος, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2000.
Ημερολόγιο 2000. Γιώργος Σεφέρης-συγγραφείς στο χρόνο, Πρόλογος Ζ. Λορεντζάτος, επιμέλεια Ν. Δ. Τριανταφυλλόπουλος, εκδ. Διάμετρος, Αθήνα 2000.

http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=461&t=365
http://www.netschoolbook.gr/digiseferis.html
http://cgi.di.uoa.gr/~gram/sefer.html
http://www.bbc.co.uk/greek/seferis.shtml
http://eliaserver.elia.org.gr/elia/site/images/1E15.123.JPG (φωτογραφικό αρχείο του ΕΛΙΑ).

Πίνακες ζωγραφικής με θέμα το χειμώνα: Β. Καντίνσκι, Χιονισμένο τοπίο

Ο Χειμώνας στη ζωγραφική: Β. Καντίνσκι (Wassily Kandinsky), Χιονισμένο τοπίο

   Είναι ένα πολύχρωμο χαρούμενο χιονισμένο τοπίο που απεικονίζεται από το γνωστό Ρώσο ζωγράφο, Β. Καντίνσκι (1866-1944), έναν από τους κύριους εκπροσώπους της πρωτοπορίας και της αφηρημένης τέχνης. Ο Καντίνσκι ζωγράφισε τον πίνακα το 1909, όταν βρισκόταν στη Γερμανία, στο Μόναχο,  και είχε ήδη γίνει γνωστός στους καλλιτεχνικούς κύκλους για τις πρωτοποριακές του ιδέες στη ζωγραφική.

Β. Καντίνσκι, Χιονισμένο τοπίο. 1909. Βρίσκεται στο Μουσείο Hermitage στην Αγ. Πετρούπολη.

Βλ. http://www.hermitagemuseum.org/fcgi-bin/db2www/fullSize.mac/fullSize?selLang=English&dlViewId=WGF8ZP$%2B40THWA7%2B238I&size=small&selCateg=picture&dlCategId=PQCD%2B232HJDRFWQCL$&comeFrom=simil