Στιγμές γυναικών. Πίνακες του Ουμβέρτου Αργυρού

Σκηνές καθημερινές γυναικών. Προσωπογραφίες του Ουμβέρτου Αργυρού

   Θα συνεχίσω και σήμερα με πίνακες του Ουμβέρτου Αργυρού (1884-1963). Αυτή τη φορά επιλέγω μία σειρά από έργα του που απεικονίζουν "κρυφές", "μυστικές", μοναχικές στιγμές της ιδιωτικής καθημερινής ζωής γυναικών. Παρά το γεγονός ότι ο Αργυρός, επειδή προερχόταν από το περιβάλλον και την ατμόσφαιρα της "Σχολής του Μονάχου (ανήκει στους τελευταίους-όψιμους της "Σχολής του Μονάχου"), υπήρξε ένας πέρα έως πέρα ακαδημαϊκός ζωγράφος (ήταν καθηγητής και διευθυντής της Σχολής Καλών Τεχνών και έγινε πράγματι μέλος της Ακαδημίας το 1959) και με κανένα τρόπο μοντερνιστής ζωγράφος, ίσως κάποιοι θα τον χαρακτήριζαν και συντηρητικό ή "παλαιομοδίτη" ως προς τη θεματική και την τεχνοτροπία του, ήταν ωστόσο από τους πρώτους ζωγράφους, πουν έφερε στη νέα ελληνική ζωγραφική μία "τολμηρή" λυρική ματιά ως προς τις απεικονίσεις των γυναικών. Πολλοί από τους πίνακες του αποπνέουν αδιόρατη αίσθηση ερωτισμού και το βλέμμα του ζωγράφου φαίνεται να βλέπει με αγάπη και τρυφερότητα τα μοντέλα του...
  Ξεκινώ, μ' ένα αγαπημένο μου θέμα, την απεικόνιση γυναικών σε στιγμή ανάγνωσης, μία από τις πιο ιδιωτικές, "κρυφές" στιγμές. Μία νεαρή γυναίκα, ντυμένη με καλοκαιρινό φόρεμα, κάθεται στον κήπο και διαβάζει με προσήλωση. Γλυκές φωτοσκιάσεις από τις αχτίνες του ήλιου...

Ουμβέρτος Αργυρός, Γυναίκα που διαβάζει. Ιδιωτική Συλλογή.

Στον επόμενο πίνακα, οι γυναίκες στον κήπο είναι δύο, μία νέα και μία ηλικιωμένη. Η νεότερη υποβαστάζει τρυφερά την ηλικιωμένη...κάνουν περίπατο στον κήπο...

Ουμβέρτος Αργυρός, Στον κήπο. Ιδιωτική Συλλογή.

   Μία πολύ "μυστική", "κρυφή" στιγμή απεικονίζει ο παρακάτω πίνακας, τη στιγμή της αναπόλησης του παρελθόντος.

Ουμβέρτος Αργυρός, Παιδικές αναμνήσεις. Ιδιωτική Συλλογή. Ένας πολύ ιδιαίτερος πίνακας. Μία νεαρή γυναίκα στο ημίφως κρατά ένα αρκουδάκι, προφανώς παιδικό της παιχνίδι, και θυμάται την παιδική της ηλικία.

   Από τους πιο ποιητικούς, ονειρικούς πίνακες, αυτός που ακολουθεί. Μια νεαρή γυναίκα κάθεται δίπλα στο ανοιχτό παράθυρο και φαίνεται να ρεμβάζει...Κρατά διάφανα υφάσματα...Διάφαν υφάσματα στην καρέκλα πίσω της, διάφανα υφάσματα στο καλάθι στο πάτωμα... Διάφανη η κουρτίνα! Ο καλλιτέχνης παίζει με τις φωτοσκιάσεις...

Ουμβέρτος Αργυρός, Κοντά στο παράθυρο. 1926. Εθνική Πινακοθήκη. Απόλυτα κομψά ντυμένη!

   Το εσωτερικό δωματίου μοιάζει με τον προηγούμενο πίνακα.

Ουμβέρτος Αργυρός, Κορίτσι με πλεξούδες. Ιδιωτική Συλλογή. Πλέκει τις πλεξούδες της, έχοντας γυρισμένη την πλάτη στο ανοιχτό παράθυρο.

   Ακόμα μία ιδιωτική στιγμή γυναίκας σε εσωτερικό χώρο.

Ουμβέρτος Αργυρός, πρωινό γράμμα. Ιδιωτική Συλλογή.

   Ένας ακόμα υπέροχος πίνακας που εκφράζει το λυρικό βλέμμα του ζωγράφου στη νεαρή γυναίκα...

Ουμβέρτος Αργυρός, Η λουόμενη. Εθνική Πινακοθήκη. 

 Ουμβέρτος Αργυρός, Η φιλαρέσκεια. Ιδιωτική Συλλογή.

   Τολμηρό θέμα για την εποχή του στην Ελλάδα και για την ελληνική "αστική" τάξη στην οποία απευθυνόταν ο ζωγράφος.

Ουμβέρτος Αργυρός, Γυμνή γυναίκα μπροστά στο παραβάν. Πριν το 1933. Εθνική Πινακοθήκη. Ο Αργυρός έχει ζωγραφίσει σε αρκετές παραλλαγές γυμνές ή ημίγυμνες γυναίκες στο δωμάτιο τους μπροστά στον καθρέφτη.

Ουμβέρτος Αργυρός, Ώρα τσαγιού. Ιδιωτική Συλλογή. Πίνει μόνη το τσάι της...

Μία από τις πιο εκφραστικές προσωπογραφίες του Αργυρού, είναι η παρακάτω εικόνα.

Ουμβέρτος Αργυρός, Η κολομπίνα. Ιδιωτική Συλλογή.

http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?sel=247&artwork_id=61275
https://paletaart.wordpress.com/2012/07/10/αργυρός-ουμπέρτος-argyros-oumvertos-1884-1963/
http://www.gallery.asfa.gr/professors/site/Teachers/t_docpage?doc=/documents/kathigites/oymbertos-argyros
https://xartografos.wordpress.com/2011/08/09/215-ουμβέρτος-αργυρός-υμνητής-της-θηλυκ/

Το καλοκαίρι στη ζωγραφική. Ουμβέρτος Αργυρός.

Καλοκαιρινοί πίνακες του Ουμβέρτου Αργυρού

    Συνεχίζω με έργα καλοκαιρινής θεματολογίας που έχουν ζωγραφίσει Έλληνες καλλιτέχνες και παρουσιάζω μία σειρά από "καλοκαιρινούς" πίνακες του Ουμβέρτου Αργυρού (1884-1963). Ο Ουμβέρτος Αργυρός θεωρείται ένας από τους όψιμους εκπροσώπους της γνωστής "Σχολής του Μονάχου" στη νεοελληνική ζωγραφική. Υπήρξε μαθητής του Νικηφόρου Λύτρα και συνέχισε τις σπουδές, κατά την παράδοση, στο Μόναχο, όπως ο δάσκαλός του και άλλοι Έλληνες ζωγράφοι. Όταν επέστρεψε από την Ευρώπη, έγινε καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών.

   Ο Ουμβέρτος Αργυρός έχει ζωγραφίσει πολλές θαλασσογραφίες με ελληνικά τοπία, ηθογραφικές σκηνές από τη ζωή στην ελληνική ύπαιθρο, σκηνές καθημερινής ζωής γυναικών, αλλά και πολεμικές σκηνές από τον ελληνοϊταλικό πόλεμο στο Αλβανικό Μέτωπο.

   Στους παρακάτω πίνακες απεικονίζει κλασσικές σκηνές καθημερινότητας με λουόμενους στην παραλία και την ακρογιαλιά.

Ουμβέρτος Αργυρός (1884-1963), Καλοκαίρι. Ιδιωτική Συλλογή.

Ουμβέρτος Αργυρός, Στην παραλία. Ιδιωτική Συλλογή.

Ουμβέρτος Αργυρός, Στην ακρογιαλιά. Ιδιωτική Συλλογή.

   Οι δύο παρακάτω πίνακες απεικονίζουν καλοκαιρινές σκηνές με γυναίκες από την εποχή που ο Αργυρός ήταν στη Γερμανία.

Ουμβέρτος Αργυρός, Δύο κοπέλες στη βάρκα στον ποταμό Isar. 1912-1928. Εθνική Πινακοθήκη. Μία καλοκαιρινή σκηνή με κοπέλες να κάνουν βαρκάδα.

Ουμβέρτος Αργυρός, Η λουόμενη. Εθνική Πινακοθήκη. Ένας από τους πιο γνωστούς πίνακες του Αργυρού. Μία γυναίκα με ολόσωμο μαγιώ ετοιμάζεται να κολυμβήσει. Διακρίνεται η ομπρέλα της πάνω στην πετσέτα.

Ουμβέρτος Αργυρός, Βουλιαγμένη. Εθνική Πινακοθήκη. Μία ειδυλλιακή εικόνα. Στο βάθος, καθισμένη στην είσοδο της σπηλιάς. διακρίνεται μία γυναικεία μορφή.

http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?artist_id=4372&sel=352
https://paletaart.wordpress.com/2012/07/10/αργυρός-ουμπέρτος-argyros-oumvertos-1884-1963/
http://www.nikias.gr/view_artist_additional.php?mode=paintings&prod_id=273&page=1&mtag=

Ανεμόμυλοι. Πίνακες του Μιχάλη Οικονόμου

Ανεμόμυλοι

Σήμερα φυσάει δυνατά...Για αυτό, θυμήθηκα πίνακες ενός αγαπημένου ζωγράφου, του Μιχάλη Οικονόμου (1888-1933), που απεικονίζουν παλιούς ανεμόμυλους στην ακροθαλασσιά. Πρόκειται για πίνακες-ψυχογραφίες, που αντανακλούν την ψυχολογική κατάσταση του δημιουργού.

Ας ξεκινήσουμε, λοιπόν, με τον μύλο της Εθνικής Πινακοθήκης.

Μιχάλης Οικονόμου, Ο μύλος. Εθνική Πινακοθήκη.  Ένας παλιός ερειπωμένος ανεμόμυλος καθρεφτίζεται στο νερό. Ποιητική ατμόσφαιρα σ' ένα ονειρικό τοπίο με αχνά χρώματα.

...Και ας συνεχίσουμε με το ίδιο θέμα σε παραλλαγές και την ίδια "μαγική" ονειρική ατμόσφαιρα.

Μιχάλης Οικονόμου, Μύλος και σπίτι στην ακροθαλασσιά. Ιδιωτική Συλλογή.

Μιχάλης Οικονόμου, Παλιός μύλος και σπίτια. Ιδιωτική Συλλογή.

Μιχάλης Οικονόμου, Παλιός μύλος. Ιδιωτική Συλλογή. Στέκει γηραλέος και μοναχικός στην ακροθαλασσιά χωρίς τη συντροφιά άλλων οικημάτων.

Μιχάλης Οικονόμου, Παλιός μύλος και σπίτια στη Βρεττάνη. Ιδιωτική Συλλογή.

Κατά τη διάρκεια της εικοσαετούς διαμονής του στο Παρίσι (1906-1926) ο Οικονόμου ταξίδευε στα βόρεια παράλια της Γαλλίας, στη Βρεττάνη και τη Νορμανδία, αλλά και στη νότια Γαλλία, στην παραθαλάσσια πόλη Martigues, όπου συνήθιζε να ζωγραφίζει παλιά παραθαλάσσια σπίτια και ανεμόμυλους με αχνές γραμμές.

Μιχάλης Οικονόμου, Σπίτι και μύλος. Ιδιωτική Συλλογή.

Μιχάλης Οικονόμου, Μύλοι στη Σύρο. Ιδιωτική Συλλογή. Στην άκρη αριστερά διακρίνεται μία γυναικεία φιγούρα και στη θάλασσα καράβι και βάρκες. Ένα αιγιοπελαγίτικο τοπίο!

Μιχάλης Οικονόμου, Μύλος στην Ύδρα. Ιδιωτική Συλλογή.

http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?sel=247&artwork_id=64309
https://paletaart.wordpress.com/2012/07/04/οικονόμου-μιχαήλ-michail-oikonomou-1888-1933/
https://www.bonhams.com/auctions/22710/lot/29/
https://www.bonhams.com/auctions/22710/lot/11/
http://www.nikias.gr/view_artist_additional.php?newsid=573&page=1&prod_id=1176&ptid=24012&mode=painting_comments

Η θάλασσα στην ποίηση. Δύο Ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου

Η θάλασσα στην ποίηση.  Δύο ποιήματα του Γιάννη Ρίτσου

   Πάμπολλες, αμέτρητες είναι οι αναφορές για τη θάλασσα που συναντάμε στην ποίηση, Επιλέγω δύο ποιήματα από την περίοδο ωριμότητας του Γιάννη Ρίτσου, από το ποιητικό έργο "Τα αρνητικά της σιωπής" που έγραψε το καλοκαίρι του 1987 στο Καρλόβασι της Σάμου.

Γιάννης Ρίτσος, Υπολογισμένη αναβολή

Ωραία που βγαίνει το πλοίο απ' το λιμάνι. Ρόδινος ο κα-

πνός του

μες στη χρυσόσκονη του δειλινού. Λοιπόν, 

όσες φορές κι αν σε αρνήθηκαν ή κι αν αρνήθηκες,

ένα άσπρο σπίτι πάνω στο λόφο ζητάει τη ματιά σου,

ένα παιδί βρέχει τα πόδια του στη θάλασσα χαμογελώντας,

ένα πουλί τη νύχτα τραγουδάει και για σένα.

Λοιπόν, ας αναβάλουμε και πάλι˙ ας ενθρονίσουμε

αυτή τη μικρή πεταλούδα στο ραγισμένο τζάμι.

Καρλόβασι, 29. VI. 87.

K. Παρθένης, Το λιμάνι της Καλαμάτας. 1911. Εθνική Πινακοθήκη.

Μιχάλης Οικονόμου (1888-1933), Σπίτι. Ιδιωτική Συλλογή.

Κ. Παρθένης, Τοπίο. 1917. Εθνική Πινακοθήκη.

Μιχάλης Οικονόμου (1888-1933), Στη βάρκα. Ιδιωτική Συλλογή.

Γιάννης Ρίτσος, Λίγη αφέλεια

Ήσυχες μέρες με πολλά δέντρα.

Σου πάει αυτό το αεράκι γύρω στα χείλη σου.

Σου πάει αυτό το λουλούδι που κοιτάζεις.

Ώστε δεν είναι ψέμα η θάλασσα, το λιόγερμα

κι η βάρκα αυτή που πλέει στο δειλινό ροδώνα

έχοντας για μοναδικό της επιβάτη

ένα κορίτσι και μια λυπημένη κιθάρα.

Άσε με να τραβήξω εγώ τα κουπιά

σα να τραβώ δυο ξεχασμένες πορφυρές ακτίνες.

Καρλόβασι, 29. VI. 87.

P. A. Renoir, Βαρκάδα. 1877. Ιδιωτική Συλλογή.

http://www.wikiart.org/en/pierre-auguste-renoir/canoeing-young-girl-in-a-boat-1877

http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?sel=612

https://paletaart.wordpress.com/2012/07/04/οικονόμου-μιχαήλ-michail-oikonomou-1888-1933/

Ποιήματα του Οδυσσέα Ελύτη για τον Αύγουστο

Ποιήματα για τον Αύγουστο

Είναι Αύγουστος! Για αυτό, κάποιοι στίχοι του Ελύτη για τον Αύγουστο…για τα αυγουστιάτικα θαλασσινά τοπία και τις αυγουστιάτικες αστροφεγγιές…

Κωνσταντίνος Μαλέας, Βραδινές ανταύγειες. Ιδιωτική Συλλογή.

Οδυσσέας Ελύτης, Ο Αύγουστος

Ο Αύγουστος ελούζονταν μες στην αστροφεγγιά

κι από τα γένια του έσταζαν άστρα και γιασεμιά

Αύγουστε μήνα και Θεέ σε σένανε ορκιζόμαστε

πάλι του χρόνου να μας βρεις στο βράχο να φιλιόμαστε

Απ' την Πάρθενο στον Σκορπιό χρυσή κλωστή να ράψουμε

κι έναν θαλασσινό σταυρό στη χάρη σου ν' ανάψουμε

Ο Αύγουστος ελούζονταν μες στην αστροφεγγιά

κι από τα γένια του έσταζαν άστρα και γιασεμιά.

Από τα Ρω του Έρωτα

Παναγιώτης Τέτσης, Το φεγγάρι. 1958. Εθνική Πινακοθήκη.

Νικόλαος Οθωναίος, Βάρκα. Πινακοθήκη Βογιατζόγλου. Ν. Ιωνία.

Νικόλαος Οθωναίος (1877-1949), παραθαλάσσιο τοπίο. Ιδιωτική Συλλογή.

Οδυσσέας Ελύτης, Ηλικία της γλαυκής θύμησης (απόσπασμα)

Ελαιώνες κι αμπέλια μακριά ως τη θάλασσα

Κόκκινες ψαρόβαρκες πιο μακριά ως τη θύμηση

Έλυτρα χρυσά του Αυγούστου στον μεσημεριάτικο ύπνο

Με φύκια ή όστρακα. Κι εκείνο το σκάφος

Φρεσκοβγαλμένο, πράσινο, που διαβάζει ακόμη στην ειρήνη

του κόλπου των νερών Έχει ο Θεός

Περάσανε τα χρόνια φύλλα ή βότσαλα

Θυμάμαι τα παιδόπουλα, τους ναύτες που έφευγαν

Βάφοντας τα πανιά σαν την καρδιά τους

Τραγουδούσαν τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα

Κι είχαν ζωγραφιστούς βοριάδες μες στα στήθια.

Από τους Προσανατολισμούς

Νικόλαος Οθωναίος (1877-1949), Ψαρόβαρκες. Ιδιωτική Συλλογή.

Κωνσταντίνος Μαλέας, Τοπίο με θάλασσα. Πινακοθήκη Βογιατζόγλου. Ν. Ιωνία.

http://www.vogiatzogloucollection.gr/vogiatzoglou_collection/163

http://www.vogiatzogloucollection.gr/vogiatzoglou_collection/290

http://www.nationalgallery.gr/site/content.php?sel=247&artwork_id=61396

https://paletaart.wordpress.com/2013/03/17/μαλέας-κωνσταντίνος-konstantinos-maleas-1879-1928/
https://paletaart.wordpress.com/2012/11/16/οθωναίος-νικόλαος-othonaios-nikolaos-1877-1949/οθωναίος-νικόλαος-βουκολικό/

Καίσαρ Εμμανουήλ, Το γαλάζιο κιόσκι

Καίσαρ Εμμανουήλ, Το γαλάζιο κιόσκι

Ο ποιητής Καίσαρ Εμμανουήλ (1902-1970). Μία ιδιότυπη ποιητική φωνή του νεοελληνικού λυρισμού. Το ποιητικό του έργο, άγνωστο στο ευρύ κοινό,  κινείται στη "σκοτεινή" ατμόσφαιρα της γενιάς του Μεσοπολέμου με επιρροές κυρίως του νεορομαντισμού και συμβολισμού. Μοναχικός και "φιλέρημος", όπως τα παιδιά του παρακάτω ποιήματος, ονειρευόταν ταξίδια φυγής από την πραγματικότητα. Ο ίδιος υπήρξε κοσμοπολίτης και είχε την τύχη να ταξιδέψει πραγματικά (αφού για πολλά χρόνια έζησε σε διάφορες χώρες), αλλά και νοερά μέσω των στίχων του. Υπήρξε επίσης εξαίρετος μεταφραστής και μας άφησε μία αριστοτεχνική μετάφραση του έργου "Το κοράκι" του Έντγκαρ Άλλαν Πόε καθώς και μεταφράσεις του ποιητικού έργου του Γάλλου ποιητή Μαλαρμέ.

Κοντά στη θάλασσα αγαπώ ένα γαλάζιο κιόσκι.

Γύρω απ' αυτό το ειρηνικό παραθαλάσσιο κιόσκι
τα μεσημέρια στάζουνε κόμπους ζεστό χρυσάφι
δίχτυα απλωμένα αντίστροφα σ' ωριμασμένους ήλιους.

Το δείλι, όταν το σχήμα του βυθίζεται στους ίσκιους,
βρίσκουν εκεί καταφυγή φιλέρημα παιδιά,
που επάνω από τ' αντίφεγγα τα δυσμικά του πόντου
αφήνουν βάρκες χάρτινες να φεύγουν σιωπηλά.

Max Liebermann, Παιδιά που κολυμβούν. 1902. Ιδιωτική Συλλογή.

Konstantin Korovin, Παραλία στην Κριμαία. 1909. Πινακοθήκη Tretyakov. Μόσχα.

Εκεί το αγιόκλημα άλλοτε με την πολύοσμη κόμη
παλαιών εμύρωνε κυριών την ανθηρή ομιλία,
καθώς στο θάλπος των νυκτών του Αυγούστου η ωχρή σελήνη
στάλαζε φίλτρα ερωτικά από μια ανάερη κρήνη.

Τώρα το κιόσκι το παλιό με την εράσμια φρίζα
θρυμματισμένη απ' τη σκληρή της χειμωνιάς αξίνη,
όταν οσιώνεται το φως το ακόλαστο της μέρας,
περνάει στη νύχτα παίρνοντας το μύρο απ' την αιφνίδια
μελαγχολία των σιωπηλών, φιλέρημων εφήβων,
που με το δείλι χάνουνε τις βάρκες, τις ψυχές τους
επάνω από τ' αντίφεγγα τα δυσμικά του πόντου. 

Joseph Israëls (1824-1911, παιδιά που παίζουν στη θάλασσα. Ιδιωτική Συλλογή. 

Konstantin Korovin (1881-1939), Στη Mαύρη θάλασσα. Ιδιωτική Συλλογή.

http://www.snhell.gr/anthology/content.asp?id=380&author_id=80
http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=461&t=171
http://www.christies.com/LotFinder/lot_details.aspx?intObjectID=5496581
www.the-athenaeum.org/art/list.php?s=du&m=a&aid=1762&p=1
http://www.the-athenaeum.org/art/list.php?m=a&s=tu&aid=2434
http://www.tretyakovgallery.ru/en/collection/_show/search/?string=Korovin&collection=&period=&gogogo=Find
http://kkorovin.ru/korovin_jivopis3.php

Καλοκαιρινές νύχτες με φεγγάρι. Πίνακες του Αμερικανού ιμπρεσιονιστή ζωγράφου Edward Potthast και Γαλήνη του Νικηφόρου Βρεττάκου

Καλοκαιρινές φεγγαρόφωτες βραδιές

   Επειδή χθές ήταν μία γαλήνια καλοκαιρινή βραδιά με πανσέληνο, ιδού δύο πίνακες ζωγραφικής του Αμερικανού ιμπρεσιονιστή ζωγράφου Edward Potthast (1857-1927) και η "Γαλήνη" του Νικηφόρου Βρεττάκου.

Edward Potthast (1857-1927), Μία καλοκαιρινή βραδιά. Ιδιωτική Συλλογή. Δύο γυναίκες και ένας άνδρας ατενίζουν το φεγγάρι να καφρεφτίζεται στη θάλασσα.

Νικηφόρος Βρεττάκος, Γαλήνη

Κρεμάστη ἀνάστροφα ἡ σελήνη πάνω στὸ χάος τὸ γαλανὸ

κι ὁ θεὸς προσμένει τὸ θεό του σὰν ἄνθρωπος στὸν οὐρανό.

Edward Potthast (1857-1927),  Περίπατος υπό το φως του φεγγαριού. Ιδιωτική Συλλογή. Είναι μια βραδιά με φεγγάρι. Τρυφερό στιγμιότυπο ενός άνδρα και μιας γυναίκας στον κήπο υπό το σεληνόφως.

https://en.wikipedia.org/wiki/Edward_Henry_Potthast

http://www.the-athenaeum.org/art/list.php?s=tu&m=a&aid=434&p=3

http://www.edwardhenrypotthast.org

http://users.uoa.gr/~nektar/arts/poetry/nikhforos_brettakos_poems.htm#ΓΑΛΗΝΗ